Zadanie 8, matura czerwiec 2026, fizyka rozszerzona

4 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Na poniższym rysunku przedstawiono schemat obwodu elektrycznego.

Ten obwód jest zasilany źródłem napięcia o sile elektromotorycznej E=24 V\mathcal{E} = 24\ \mathrm{V}. Opór wewnętrzny Rw źródła napięcia jest nieznany. Do źródła napięcia dołączono szeregowo opornik R1\mathcal{R}_1 o oporze R1 = 15 Ω oraz amperomierz A o oporze RA = 5 Ω. Ponadto do amperomierza A dołączono równolegle opornik R2\mathcal{R}_2 o oporze R2 = 10 Ω.

W tej sytuacji amperomierz wskazał, że przepływa przez niego prąd o natężeniu IA = 0,8 A.

Rysunek

schemat obwodu: źródło napięcia (ℰ, Rw) połączone szeregowo z opornikiem R1 i amperomierzem A, do amperomierza dołączony równolegle opornik R2Powiększ
schemat obwodu: źródło napięcia (ℰ, Rw) połączone szeregowo z opornikiem R1 i amperomierzem A, do amperomierza dołączony równolegle opornik R2

Oblicz Rw. Zapisz obliczenia.

Pan Zenon

Nauczyciel fizyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.

  • Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.

  • Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.

  • Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.

Jak oceniasz to zadanie?

Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.

Rozwiązanie

Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.

Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Rw ≈ 1,67 Ω

Przykładowe pełne rozwiązanie

Sposób 1.

Zapiszemy równania wynikające z I i II prawa Kirchhoffa dla obwodu elektrycznego przedstawionego w zadaniu:

1) I2R2 = IARA

2) I1 = I2 + IA

3) E=I1R1+IARA+I1Rw\mathcal{E} = I_1R_1 + I_\mathrm{A}R_\mathrm{A} + I_1R_w

gdzie I1, I2 oraz IA oznaczają natężenia prądów przepływających przez – odpowiednio – oporniki R1\mathcal{R}_1, R2\mathcal{R}_2 oraz amperomierz A. Z równania 1) wyznaczymy I2:

4a) I2=RAR2IA→I_2 = \frac{R_\mathrm{A}}{R_2}I_\mathrm{A} \rightarrow 4b) I2=5 Ω10 Ω⋅0,8 A=0,4 AI_2 = \frac{5\ \Omega}{10\ \Omega} \cdot 0{,}8\ \mathrm{A} = 0{,}4\ \mathrm{A}

Obliczymy I1. Do równania 2) podstawimy wartość natężenia prądu podaną w zadaniu oraz otrzymaną w równaniu 4b):

5) I1 = 0,4 A + 0,8 A = 1,2 A

Obliczymy Rw. W tym celu podstawimy do równania 3) wartości wielkości podanych w zadaniu oraz wartość otrzymaną w równaniu 5):

6a) 24 V = 1,2 A ⋅ 15 Ω + 0,8 A ⋅ 5 Ω + 1,2 A ⋅ Rw

6b) 24 V = 18 V + 4 V + 1,2 A ⋅ Rw

6c) Rw ≈ 1,67 Ω

Sposób 2.

Obliczymy opór zastępczy obwodu zewnętrznego:

1) Rzew=R1+R2RAR2+RA→Rzew=15 Ω+10 Ω⋅5 Ω10 Ω+5 Ω=553 Ω≈18,3 ΩR_{zew} = R_1 + \frac{R_2R_\mathrm{A}}{R_2 + R_\mathrm{A}} \rightarrow R_{zew} = 15\ \Omega + \frac{10\ \Omega \cdot 5\ \Omega}{10\ \Omega + 5\ \Omega} = \frac{55}{3}\ \Omega \approx 18{,}3\ \Omega

Z praw Kirchhoffa: 2) I2R2 = IARA, 3) I1 = I2 + IA, 4) E=I1Rzew+I1Rw\mathcal{E} = I_1R_{zew} + I_1R_w

5) I2=RAR2IA=0,4 AI_2 = \frac{R_\mathrm{A}}{R_2}I_\mathrm{A} = 0{,}4\ \mathrm{A}, 6) I1 = 0,4 A + 0,8 A = 1,2 A

7a) 24 V=1,2 A⋅553 Ω+1,2 A⋅Rw24\ \mathrm{V} = 1{,}2\ \mathrm{A} \cdot \frac{55}{3}\ \Omega + 1{,}2\ \mathrm{A} \cdot R_w

7b) 24 V = 22 V + 1,2 A ⋅ Rw

7c) Rw ≈ 1,67 Ω

Schemat punktowania

4 pkt

poprawna metoda obliczenia oporu wewnętrznego źródła oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką: Rw ≈ 1,67 Ω.

3 pkt

poprawna metoda obliczenia natężenia prądu I2 oraz natężenia prądu I1 oraz zapisanie równania II prawa Kirchhoffa dla dowolnego oczka z oporem wewnętrznym źródła, np. I1=RAR2IA+IAI_1 = \frac{R_\mathrm{A}}{R_2}I_\mathrm{A} + I_\mathrm{A} oraz (E=I1R1+IARA+I1Rw\mathcal{E} = I_1R_1 + I_\mathrm{A}R_\mathrm{A} + I_1R_w albo E=I1R1+I2R2+I1Rw\mathcal{E} = I_1R_1 + I_2R_2 + I_1R_w)

LUB – poprawna metoda obliczenia natężenia prądu I2 oraz natężenia prądu I1 oraz zapisanie równania II prawa Kirchhoffa dla oczka z oporem wewnętrznym i zewnętrznym oraz poprawna metoda obliczenia oporu zastępczego obwodu zewnętrznego, np. I1=RAR2IA+IAI_1 = \frac{R_\mathrm{A}}{R_2}I_\mathrm{A} + I_\mathrm{A} oraz E=I1Rzew+I1Rw\mathcal{E} = I_1R_{zew} + I_1R_w oraz Rzew=R1+R2RAR2+RAR_{zew} = R_1 + \frac{R_2R_\mathrm{A}}{R_2 + R_\mathrm{A}}.

2 pkt

poprawna metoda obliczenia natężenia prądu I2 oraz natężenia prądu I1 (tzn. zapisanie i przekształcenie (bądź podstawienie wartości) równania II prawa Kirchhoffa dla oczka z opornikiem R2\mathcal{R}_2 i amperomierzem oraz zapisanie równania I prawa Kirchhoffa), np. (I2R2=IARA→I2=RAR2IAI_2R_2 = I_\mathrm{A}R_\mathrm{A} \rightarrow I_2 = \frac{R_\mathrm{A}}{R_2}I_\mathrm{A}) oraz I1 = I2 + IA

LUB – poprawna metoda obliczenia natężenia prądu I2 oraz poprawna metoda wyznaczenia oporu zastępczego obwodu zewnętrznego (albo całkowitego), np. (I2R2=IARA→I2=RAR2IAI_2R_2 = I_\mathrm{A}R_\mathrm{A} \rightarrow I_2 = \frac{R_\mathrm{A}}{R_2}I_\mathrm{A}) oraz Rzew=R1+R2RAR2+RAR_{zew} = R_1 + \frac{R_2R_\mathrm{A}}{R_2 + R_\mathrm{A}}

LUB – poprawna metoda obliczenia natężenia prądu I2 oraz zapisanie równania II prawa Kirchhoffa dla oczka z oporem wewnętrznym źródła, np. I2=RAR2IAI_2 = \frac{R_\mathrm{A}}{R_2}I_\mathrm{A} oraz (E=I1R1+IARA+I1Rw\mathcal{E} = I_1R_1 + I_\mathrm{A}R_\mathrm{A} + I_1R_w albo E=I1Rzew+I1Rw\mathcal{E} = I_1R_{zew} + I_1R_w).

1 pkt

zapisanie jednego z równań wynikających z II prawa Kirchhoffa dla obwodu: E=I1R1+IARA+I1Rw\mathcal{E} = I_1R_1 + I_\mathrm{A}R_\mathrm{A} + I_1R_w albo E=I1R1+I2R2+I1Rw\mathcal{E} = I_1R_1 + I_2R_2 + I_1R_w albo I2R2 = IARA, albo z oporem zastępczym E=I1Rzew+I1Rw\mathcal{E} = I_1R_{zew} + I_1R_w

LUB – zapisanie równania wynikającego z I prawa Kirchhoffa: I1 = I2 + IA

LUB – poprawna metoda wyznaczenia oporu zastępczego obwodu zewnętrznego (albo całkowitego), np. Rzew=R1+R2RAR2+RAR_{zew} = R_1 + \frac{R_2R_\mathrm{A}}{R_2 + R_\mathrm{A}} albo Rcałk=R1+R2RAR2+RA+RwR_{\text{całk}} = R_1 + \frac{R_2R_\mathrm{A}}{R_2 + R_\mathrm{A}} + R_w.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.