Baza wiedzy · matura

Prawa Kirchhoffa na maturze z fizyki: węzły, oczka, obwody

I prawo Kirchhoffa: suma natężeń prądów wpływających do węzła jest równa sumie natężeń wypływających. II prawo Kirchhoffa: w każdym zamkniętym oczku obwodu suma sił elektromotorycznych jest równa sumie spadków napięć (I·R). To dwa narzędzia do każdego obwodu, którego nie da się uprościć szeregowo-równolegle.

Sprawdzone 18 października 2026

Co trzeba umieć

  • I prawo (węzły): ΣI_wpływające = ΣI_wypływające. Wynika z zasady zachowania ładunku.
  • II prawo (oczka): ΣE = Σ(I·R) dla zamkniętego obwodu. Wynika z zasady zachowania energii.
  • Znaki: wybierz kierunek obiegu oczka. Spadek napięcia I·R bierzesz ze znakiem plus, gdy prąd płynie zgodnie z obiegiem; SEM ze znakiem plus, gdy obieg przechodzi przez źródło od minusa do plusa.
  • Liczba równań: tyle niezależnych równań, ile niewiadomych natężeń; wyjdzie ujemne natężenie, to prąd płynie w przeciwną stronę niż założono.
  • Opór wewnętrzny: rzeczywiste źródło to SEM z oporem r w szeregu, więc napięcie na zaciskach U = E − I·r.

Typowe pułapki

  • Mieszanie znaków przy kilku źródłach w jednym oczku.
  • Pomijanie oporu wewnętrznego, gdy treść go podaje.
  • Ujemny wynik natężenia nie jest błędem: oznacza przeciwny kierunek prądu.

Zadania z matury

  1. 1.Zadanie 8, czerwiec 2026Oblicz Rw. Zapisz obliczenia.
  2. 2.Zadanie 3.1, maj 2026Rozważamy taką sytuację 1., w której ciężarek oraz bloczek się nie poruszają. Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród…39%wykonalność
  3. 3.Zadanie 3.2, maj 2026Rozważamy taką sytuację 2., w której bloczek się obraca, a ciężarek porusza się pionowo w dół z przyśpieszeniem a⃗\vec{a}…19%wykonalność
  4. 4.Zadanie 9.1, czerwiec 2024W układzie współrzędnych (I, U) zaznacz punkty pomiarowe i niepewności pomiaru napięcia ΔU oraz narysuj prostą najlepiej…
  5. 5.Zadanie 9.2, czerwiec 2024Uczeń X na podstawie danych z tabeli narysował wykres zależności U(I). Ten wykres zawierał punkty P1 i P2 o współrzędnych…
  6. 6.Zadanie 7.1, maj 2024Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. W obwodzie…56%wykonalność
  7. 7.Zadanie 7.2, maj 2024Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C i jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Moc cieplna wydzielana na oporniku R3\mathcal{R}_3…34%wykonalność
  8. 8.Zadanie 7.3, maj 2024Natężenie prądu, jakie wskazuje amperomierz A przed przerwaniem obwodu (rysunek 1.), oznaczymy jako IA1. Natężenie prądu,…44%wykonalność
  9. 9.Zadanie 3.1, maj 2023Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Gdy walec…56%wykonalność
  10. 10.Zadanie 3.2, maj 2023Wyprowadź wzór pozwalający wyznaczyć wartość a przyśpieszenia ciężarka w zależności tylko od wartości g przyśpieszenia…16%wykonalność

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Co mówi II prawo Kirchhoffa?

W zamkniętym oczku obwodu suma sił elektromotorycznych jest równa sumie spadków napięć na opornikach.

Z jakiej zasady wynika I prawo Kirchhoffa?

Z zasady zachowania ładunku: ładunek nie gromadzi się w węźle.

Czytaj dalej