Zadanie 9.2, matura czerwiec 2024, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Uczniowie wykonali doświadczenie, w którym wyznaczali siłę elektromotoryczną baterii oraz jej opór wewnętrzny rw. W tym celu do obwodu zasilanego tą baterią podłączali kolejno pięć oporników o różnych oporach elektrycznych: R1, R2, R3, R4, R5 (zobacz rysunek 1.).
Rysunek 1.
PowiększZa każdym razem, gdy podłączony był jeden z tych oporników, uczniowie mierzyli natężenie I prądu płynącego przez i-ty opornik () oraz napięcie U na tym oporniku.
Przyjmij, że opór amperomierza jest równy zero, opór woltomierza jest nieskończenie duży, a opór rw jest stały.
Niepewność pomiaru napięcia przyjęto równą ΔU = ±0,3 V, natomiast pomiar natężenia prądu uznano jako dokładny. Uzyskane wyniki uczniowie zapisali w tabeli.
Tabela
| Nr pomiaru (i) | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|---|
| U, V | 8,8 | 7,6 | 7,3 | 6,3 | 5,9 |
| I, A | 1,5 | 4,0 | 6,0 | 8,5 | 10,5 |
| , V | 0,3 | 0,3 | 0,3 | 0,3 | 0,3 |
Polecenie
4 punktyUczeń X na podstawie danych z tabeli narysował wykres zależności U(I).
Ten wykres zawierał punkty P1 i P2 o współrzędnych odpowiednio:
I1 = 5,0 A; U1 = 7,5 V oraz I2 = 10,0 A; U2 = 6,0 V
Oblicz – na podstawie współrzędnych punktów P1 i P2 z wykresu ucznia X – siłę elektromotoryczną baterii oraz jej opór wewnętrzny rw. Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
, rw = 0,3 Ω
II prawo Kirchhoffa dla obwodu oraz związek między napięciem na oporniku i natężeniem prądu:
1) oraz 2) U = IR
Równość 2) wykorzystujemy w równaniu 1) i wyprowadzamy zależność U(I):
3) 4)
Podstawiamy współrzędne punktów P1 i P2 i rozwiązujemy układ równań:
oraz oraz
10,0 A ⋅ rw + 6,0 V = 5,0 A ⋅ rw + 7,5 V → 5,0 A ⋅ rw = 1,5 V → rw = 0,3 Ω
Schemat punktowania
poprawna metoda obliczenia siły elektromotorycznej i oporu wewnętrznego baterii (opisana w warunku za 2 pkt) oraz poprawne obliczenie i podanie wartości obu tych wielkości wraz z ich jednostkami.
poprawna metoda obliczenia siły elektromotorycznej i oporu wewnętrznego baterii (opisana w warunku za 2 pkt) oraz poprawne obliczenie i podanie wartości jednej z tych wielkości wraz z jednostką.
poprawne wyprowadzenie zależności U = U(I) (może być w formie uwikłanej I = I(U) albo , albo f(U, I) = 0) oraz podstawienie do tej zależności współrzędnych dwóch punktów wykresu ucznia X, np. oraz ( i )
LUB
– podstawienie współrzędnych dwóch punktów wykresu ucznia X do zależności liniowej U = −aI + b oraz identyfikacja współczynników tej zależności jako oporu wewnętrznego baterii oraz siły elektromotorycznej, np. (7,5 V = −a ⋅ 5,0 A + b i 6,0 V = −a ⋅ 10,0 A + b) oraz (rw = a i ).
zapisanie równania wynikającego z II prawa Kirchhoffa oraz zapisanie/wykorzystanie związku między napięciem a natężeniem prądu i oporem, np. oraz U = IR, albo (w jednym równaniu)
LUB
– poprawna identyfikacja fizyczna jednego ze współczynników zależności liniowej U(I), np. U = −aI + b oraz (a = rw albo ).
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Należy wykorzystać zależność liniową napięcia na oporze zewnętrznym od natężenia prądu wynikającą z II prawa Kirchhoffa. Nachylenie prostej U(I) wynosi -rw, a punkt przecięcia z osią U wynosi ℰ.