Zadanie 8.2, matura czerwiec 2024, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Na poziomej płycie umieszczono w pewnej odległości od siebie dwie jednakowe małe kulki K1 i K2. Każda z kulek miała masę m = 5,0 g. Jedną z kulek naładowano ładunkiem elektrycznym dodatnim, a drugą kulkę – ładunkiem elektrycznym ujemnym.
Początkowo obie kulki były unieruchomione. W chwili t0 = 0 kulkę K1 zwolniono z mocującego ją uchwytu i zaczęła się ona zbliżać do nieruchomej kulki K2. Przyjmij, że siła wypadkowa działająca na K1 jest równa sile oddziaływania elektrycznego z kulką K2 (co oznacza m.in. pominięcie siły tarcia oraz oddziaływania elektrycznego z płytą).
Polecenie
4 punktyW chwili t0 = 0 kulka K1 spoczywała i znajdowała się w punkcie A. Odległość K1 od K2 w chwili t0 była równa rA = 0,10 m (zobacz rysunek 1.).
W pewnej chwili tB podczas ruchu, kulka K1 znalazła się w punkcie B. Odległość K1 od K2 w chwili tB była równa rB = 0,05 m. (zobacz rysunek 2.).
Rysunek 1.
PowiększRysunek 2.
PowiększNa wykresie (strona 21) przedstawiono zależność wartości siły wypadkowej działającej na kulkę K1 od odległości do K2 – podczas ruchu kulki od punktu A do punktu B.
PowiększOblicz wartość prędkości kulki w punkcie B. Zapisz obliczenia.
Wskazówka: Wykorzystaj graficzną metodę wyznaczania pracy, gdy dany jest wykres zależności siły od położenia, albo wykorzystaj zasadę zachowania energii w polu elektrycznym.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
vB ≈ 0,089 m/s
Sposób 1. (praca siły jako pole pod wykresem F(r))
Siłą wypadkową jest siła elektryczna, , zatem z twierdzenia o pracy siły wypadkowej i zmianie energii kinetycznej:
oraz
Praca siły na odcinku AB jest równa polu pod wykresem siły na tym odcinku. Figurę pod wykresem przybliżamy pięcioma trapezami prostokątnymi o wysokości dwóch kratek (poziomo):
Sposób 2. (zasada zachowania energii w polu elektrycznym)
, EkinA = 0 J oraz
Energia potencjalna elektryczna a siła: ,
Z wykresu: FA = 0,0002 N, FB = 0,0008 N
Sposób 3. (zasada zachowania energii)
EA = EB → EkinA + EpotA = EkinB + EpotB
,
Po podstawieniu danych i wartości odczytanych z wykresu (jak w sposobie 2.):
Schemat punktowania
poprawna metoda obliczenia prędkości kulki w punkcie B oraz prawidłowy wynik liczbowy z jednostką.
zapisanie związku pomiędzy pracą siły elektrycznej od A do B a zmianą energii kinetycznej oraz wykorzystanie wzoru na energię kinetyczną, oraz uwzględnienie, że EkinA = 0 J, oraz poprawna metoda obliczenia pracy siły (jako pola pod wykresem F(r)AB albo jako odpowiedniej różnicy energii potencjalnych elektrycznych (powiązanych z siłami)), np. oraz (WF = Pole pod F(r) albo (WF = −(EpotB − EpotA) i Epot A,B = −FrA,B))
LUB
– poprawne zapisanie zasady zachowania energii oraz zastosowanie wzorów na energie kinetyczne i potencjalne elektryczne oraz powiązanie energii potencjalnych elektrycznych z siłami, np.
zapisanie związku pomiędzy pracą siły elektrycznej od A do B a zmianą energii kinetycznej oraz wykorzystanie wzoru na energię kinetyczną, oraz uwzględnienie, że EkinA = 0 J, np.
LUB
– zapisanie związku pomiędzy pracą siły elektrycznej od A do B a zmianą energii kinetycznej oraz poprawna metoda obliczenia pracy siły (jako pola pod wykresem F(r)AB albo jako odpowiedniej różnicy energii potencjalnych elektrycznych), np. WF = EkinB − EkinA oraz (WF = Pole pod F(r) albo WF = −(EpotB − EpotA))
LUB
– poprawne zapisanie zasady zachowania energii oraz zastosowanie wzorów na energie kinetyczne i potencjalne elektryczne, np.
LUB
– poprawna metoda obliczenia pracy siły (jako pola pod wykresem F(r)AB albo jako odpowiedniej różnicy energii potencjalnych elektrycznych (powiązanych z siłami)) oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką, np. WF = 20 ⋅ 10−6 N ⋅ m (albo wynik przybliżony).
zapisanie związku pomiędzy pracą siły elektrycznej od A do B a zmianą energii kinetycznej, np. WF = EkinB − EkinA
LUB
– poprawna metoda obliczenia pracy siły jako pola pod wykresem F(r)AB, np. WF = Pole pod F(r) (lub zapisy świadczące o obliczaniu pola)
LUB
– poprawna metoda obliczenia pracy siły jako odpowiedniej różnicy energii potencjalnych elektrycznych, np. WF = −(EpotB − EpotA)
LUB
– poprawne zapisanie zasady zachowania energii, np. EkinA + EpotA = EkinB + EpotB
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Należy dokładnie odczytać wartości z wykresu. Praca może być obliczona jako suma trapezów pod wykresem lub poprzez powiązanie energii potencjalnej z siłą: Epot = -F·r.