Zadanie 10.2, matura czerwiec 2024, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Izotop węgla 14C ulega rozpadowi promieniotwórczemu w wyniku przemiany β−.

Czas połowicznego rozpadu izotopu węgla 14C wynosi T = 5 730 lat.

Podczas rozpadu jądra 14C powstają: cząstka β−, jądro pewnego pierwiastka, który oznaczymy jako X, oraz tzw. antyneutrino elektronowe ν~\tilde{\nu}. Antyneutrino ma zerowy ładunek elektryczny, a jego masę możemy pominąć.

Polecenie

3 punkty

Wiek pewnego przedmiotu oszacowano na 2 865 lat. Aktualną masę izotopu węgla 14C w tym przedmiocie oznaczymy jako mC, a masę izotopu węgla 14C, jaka była w tym przedmiocie 2 865 lat temu, oznaczymy jako m0.

Oblicz iloraz mCm0\dfrac{m_\mathrm{C}}{m_0}. Wynik podaj zaokrąglony do dwóch cyfr znaczących. Zapisz obliczenia.

Wskazówka: apq=apqa^{\frac{p}{q}} = \sqrt[q]{a^p} gdzie a > 0 oraz p, q są liczbami całkowitymi dodatnimi.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

mCm0≈0,71\dfrac{m_\mathrm{C}}{m_0} \approx 0{,}71

Prawo rozpadu promieniotwórczego: N(t)N0=(12)tT\dfrac{N(t)}{N_0} = \left(\dfrac{1}{2}\right)^{\frac{t}{T}}, gdzie N0 to liczba jąder węgla 14C w przedmiocie w chwili t0, a N(t) – w chwili t. Masa izotopu jest proporcjonalna do liczby jąder, więc:

m(t)m0=(12)tT\dfrac{m(t)}{m_0} = \left(\dfrac{1}{2}\right)^{\frac{t}{T}}

Dla t = 2 865 lat:

mCm0=(12)2 865 lat5 730 lat=(12)12=12=0,7071…≈0,71\dfrac{m_\mathrm{C}}{m_0} = \left(\dfrac{1}{2}\right)^{\frac{2\,865\ \mathrm{lat}}{5\,730\ \mathrm{lat}}} = \left(\dfrac{1}{2}\right)^{\frac{1}{2}} = \sqrt{\dfrac{1}{2}} = 0{,}7071\ldots \approx 0{,}71

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia ilorazu mCm0\dfrac{m_\mathrm{C}}{m_0} oraz prawidłowy wynik liczbowy zaokrąglony do dwóch cyfr znaczących.

2 pkt

zapisanie równania wiążącego m0 i mC, wynikającego z prawa rozpadu promieniotwórczego oraz obliczenie wyrażenia tT\dfrac{t}{T}, oraz zapisanie wyrażenia równoważnego poniższemu: mCm0=(12)12\dfrac{m_\mathrm{C}}{m_0} = \left(\dfrac{1}{2}\right)^{\frac{1}{2}} albo mCm0=12\dfrac{m_\mathrm{C}}{m_0} = \sqrt{\dfrac{1}{2}}.

1 pkt

zapisanie równania wiążącego m0 i mC, wynikającego z prawa rozpadu promieniotwórczego, np. mC=m0(12)tTm_\mathrm{C} = m_0\left(\dfrac{1}{2}\right)^{\frac{t}{T}}

LUB

– obliczenie wartości wyrażenia tT\dfrac{t}{T}, np. tT=2 865 lat5 730 lat=12\dfrac{t}{T} = \dfrac{2\,865\ \mathrm{lat}}{5\,730\ \mathrm{lat}} = \dfrac{1}{2}.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga dodatkowa: gdy zdający poprawnie obliczy tT=12\dfrac{t}{T} = \dfrac{1}{2} oraz następnie błędnie wywnioskuje z prawa rozpadu, że po upływie połowy czasu połowicznego rozpadu rozpada się 14\tfrac{1}{4} początkowej masy/liczby jąder izotopu węgla 14C i zapisze wynik mCm0=34\dfrac{m_\mathrm{C}}{m_0} = \dfrac{3}{4}, to otrzymuje dwa punkty.

Komentarz. Typowy błąd: jeśli zdający poprawnie obliczy t/T = 1/2 ale błędnie wnioskuje, że rozpada się 1/4 masy, otrzymuje m_C/m₀ = 3/4 i dostaje 2 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.