Zadanie 7.3, matura czerwiec 2024, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Świecącą strzałkę OP ustawiano w różnych położeniach na osi optycznej cienkiej soczewki skupiającej S. Punkt O leży na osi optycznej soczewki, a strzałka OP jest prostopadła do tej osi.
Przy pewnych ustawieniach strzałki OP obserwowano jej ostry obraz wytwarzany przez soczewkę S. W zależności od odległości strzałki od soczewki jej obraz był albo rzeczywisty, albo pozorny. Ośrodkiem otaczającym soczewkę S było powietrze.
Zauważono, że gdy strzałka OP znajdowała się w odległości x1 = 8 cm od soczewki albo x2 = 12 cm od soczewki, to obserwowane obrazy strzałki miały tę samą wysokość.
Polecenie
2 punktyRozważamy pewien obraz pozorny O′P′ strzałki OP.
Na rysunku poniżej zaznaczono soczewkę S, oś optyczną tej soczewki, jej dwa ogniska F1, F2 oraz linię l na wysokości punktu P i linię l′ na wysokości punktu P′.
Rysunek
PowiększNa powyższym rysunku wyznacz konstrukcyjnie położenie strzałki OP oraz położenie jej obrazu O′P′. Narysuj i podpisz strzałkę OP oraz jej obraz O′P′.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Obraz pozorny O′P′ i strzałka OP leżą po tej samej stronie soczewki co ognisko F1; obie strzałki są proste (skierowane w górę od osi), P leży na linii l, P′ na linii l′, obraz O′P′ jest dalej od soczewki niż strzałka OP (między F1 a O).
Sposób 1.
Krok 1. (wyznaczenie konstrukcyjne obrazu strzałki O′P′)
Promień równoległy do osi optycznej, wychodzący z P, biegnie wzdłuż linii l i przechodzi przez soczewkę na wysokości linii l, następnie załamuje się i przechodzi dalej przez ognisko F2. Przedłużenie tego promienia (od strony przedmiotu) przecina linię l′ w punkcie P′. Rysujemy fragment tego promienia, jego przedłużenie, punkt P′ i obraz strzałki.
Krok 2. (wyznaczenie konstrukcyjne strzałki OP)
Jeden z promieni charakterystycznych przechodzi przez środek soczewki oraz punkty P i P′. Przecięcie tego promienia z linią l wyznacza punkt P.
Sposób 2.
Krok 1. (wyznaczenie konstrukcyjne strzałki OP)
Promień, którego przedłużenie przechodzi przez ognisko F1, po przejściu przez soczewkę biegnie równolegle do osi optycznej wzdłuż linii l′. Prosta łącząca F1 z punktem, w którym linia l′ przecina soczewkę, przecina linię l w punkcie P.
Krok 2. (wyznaczenie konstrukcyjne obrazu strzałki O′P′)
Przedłużenie promienia przechodzącego przez środek soczewki i punkt P przecina linię l′ w punkcie P′ (tam też schodzi się przedłużenie promienia biegnącego za soczewką wzdłuż l′).
Sposób 3.
Punkt P wyznaczamy jak w sposobie 2. (promień z kierunku F1 wychodzący za soczewką wzdłuż l′), a punkt P′ jak w sposobie 1. (przedłużenie promienia biegnącego wzdłuż l i załamanego przez F2 przecina linię l′).
Schemat punktowania
poprawne wyznaczenie konstrukcyjne położenia obrazu O′P′ przedmiotu OP oraz poprawne wyznaczenie konstrukcyjne położenia przedmiotu OP.
poprawne wyznaczenie konstrukcyjne położenia obrazu O′P′ przedmiotu OP (np. krok 1. sposobu 1.)
LUB
– poprawne wyznaczenie konstrukcyjne położenia przedmiotu OP (np. krok 1. sposobu 2.).
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Rozwiązanie wymaga prawidłowego zastosowania prawa załamania światła dla soczewki skupiającej oraz znajomości ścieżek promieni charakterystycznych.