Zadanie 6.3, matura czerwiec 2024, fizyka rozszerzona

4 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Na poniższym wykresie przedstawiono zależność ciśnienia p od objętości V w cyklu przemian termodynamicznych A → B → C → D → A ustalonej masy gazu doskonałego.

Ciepło molowe tego gazu przy stałej objętości wynosi CV=32RC_V = \frac{3}{2}R, gdzie R jest stałą gazową.

Ciśnienie oznaczone na wykresie jako px spełnia warunek px > p1.

wykres zależności p od V; cykl w kształcie prostokąta ABCD ze strzałkami obiegu A → B → C → D → A; punkty A i B na pionowej linii przerywanej V1, punkty C i D na linii 2V1, punkty B i C na poziomej linii przerywanej px, punkty A i D na linii p1; na osi V zaznaczone 0, V1, 2V1, 3V1, na osi p zaznaczone 0, p1, pxPowiększ
wykres zależności p od V; cykl w kształcie prostokąta ABCD ze strzałkami obiegu A → B → C → D → A; punkty A i B na pionowej linii przerywanej V1, punkty C i D na linii 2V1, punkty B i C na poziomej linii przerywanej px, punkty A i D na linii p1; na osi V zaznaczone 0, V1, 2V1, 3V1, na osi p zaznaczone 0, p1, px

Polecenie

4 punkty

Wyprowadź poniższy wzór na sprawność η silnika o cyklu opisanym w zadaniu 6.:

η=2px−2p18px−3p1\eta = \dfrac{2p_x - 2p_1}{8p_x - 3p_1}

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Definicja sprawności silnika cieplnego:

1) η=WcałkowitaQpobrane\eta = \dfrac{W_{\text{całkowita}}}{Q_{\text{pobrane}}}

Praca całkowita jest równa różnicy wartości bezwzględnych prac podczas rozprężania izobarycznego i sprężania izobarycznego:

2) Wcałkowita = ∣WBC∣ − ∣WDA∣ → Wcałkowita = px(2V1 − V1) − p1(2V1 − V1)

2a) Wcałkowita = (px − p1)V1

Ciepło pobrane z otoczenia w cyklu jest równe sumie ciepeł pobranych z otoczenia w przemianach A → B i B → C:

3) Qpobrane = QAB + QBC

4) Qpobrane = nCVΔTAB + nCpΔTBC

5) Cp = CV + R, zatem

6) Qpobrane=n32RΔTAB+n52RΔTBCQ_{\text{pobrane}} = n\dfrac{3}{2}R\Delta T_{AB} + n\dfrac{5}{2}R\Delta T_{BC}

Z równania stanu gazu doskonałego oraz własności przemian izochorycznej A → B i izobarycznej B → C:

7) pV = nRT, zatem

8) ΔpABV1 = nRΔTAB

9) pxΔVBC = nRΔTBC

Związki 8) i 9) podstawiamy do równania 6):

10) Qpobrane=32ΔpABV1+52pxΔVBCQ_{\text{pobrane}} = \dfrac{3}{2}\Delta p_{AB}V_1 + \dfrac{5}{2}p_x\Delta V_{BC}

10a) Qpobrane=32(px−p1)V1+52pxV1=82pxV1−32p1V1Q_{\text{pobrane}} = \dfrac{3}{2}(p_x - p_1)V_1 + \dfrac{5}{2}p_xV_1 = \dfrac{8}{2}p_xV_1 - \dfrac{3}{2}p_1V_1

Wyniki 10a) i 2a) podstawiamy do wzoru 1):

11) η=(px−p1)V1(82px−32p1)V1=px−p182px−32p1=2px−2p18px−3p1\eta = \dfrac{(p_x - p_1)V_1}{\left(\dfrac{8}{2}p_x - \dfrac{3}{2}p_1\right)V_1} = \dfrac{p_x - p_1}{\dfrac{8}{2}p_x - \dfrac{3}{2}p_1} = \dfrac{2p_x - 2p_1}{8p_x - 3p_1}

Schemat punktowania

4 pkt

poprawna metoda wyprowadzenia wzoru na sprawność cyklu oraz podanie prawidłowego wyniku wynikającego z wyprowadzenia.

3 pkt

zapisanie wzoru na sprawność silnika cieplnego oraz zapisanie pracy całkowitej jako różnicy pracy siły parcia w przemianie B → C i pracy przeciwko sile parcia w przemianie D → A (lub jako pola figury ograniczonej krzywą cyklu), oraz zapisanie ciepła pobranego jako sumy ciepeł pobranych w przemianach A → B i B → C, oraz wykorzystanie wzorów na pracę w przemianach izobarycznych, oraz wykorzystanie wzorów na ciepła w przemianach izochorycznej i izobarycznej, oraz wykorzystanie równania stanu do obliczenia różnic temperatur ΔTAB i ΔTBC, np. η=WcałkowitaQpobrane\eta = \dfrac{W_{\text{całkowita}}}{Q_{\text{pobrane}}} oraz Wcałkowita = px(2V1 − V1) − p1(2V1 − V1) oraz Qpobrane=n32RΔTAB+n52RΔTBCQ_{\text{pobrane}} = n\dfrac{3}{2}R\Delta T_{AB} + n\dfrac{5}{2}R\Delta T_{BC} oraz ΔpABV1 = nRΔTAB, pxΔVBC = nRΔTBC.

2 pkt

zapisanie wzoru na sprawność silnika cieplnego oraz zapisanie pracy całkowitej jako różnicy pracy siły parcia w przemianie B → C i pracy przeciwko sile parcia w przemianie D → A (lub jako pola figury ograniczonej krzywą cyklu), oraz zapisanie ciepła pobranego jako sumy ciepeł pobranych w przemianach A → B i B → C, oraz wykorzystanie wzorów na pracę w przemianach izobarycznych, oraz wykorzystanie wzorów na ciepła w przemianach izochorycznej i izobarycznej, np. η=WcałkowitaQpobrane\eta = \dfrac{W_{\text{całkowita}}}{Q_{\text{pobrane}}} oraz Wcałkowita = pxΔVBC − p1ΔVDA oraz Qpobrane=n32RΔTAB+n52RΔTBCQ_{\text{pobrane}} = n\dfrac{3}{2}R\Delta T_{AB} + n\dfrac{5}{2}R\Delta T_{BC}.

1 pkt

zapisanie wzoru na sprawność silnika cieplnego oraz zapisanie pracy całkowitej jako różnicy pracy siły parcia w przemianie B → C i pracy przeciwko sile parcia w przemianie D → A (lub jako pola figury ograniczonej krzywą cyklu), np. η=WcałkowitaQpobrane\eta = \dfrac{W_{\text{całkowita}}}{Q_{\text{pobrane}}} oraz Wcałkowita = ∣WBC∣ − ∣WDA∣

LUB

– zapisanie wzoru na sprawność silnika cieplnego oraz zapisanie ciepła pobranego jako sumy ciepeł pobranych w przemianach A → B i B → C, np. η=WcałkowitaQpobrane\eta = \dfrac{W_{\text{całkowita}}}{Q_{\text{pobrane}}} oraz Qpobrane = QAB + QBC.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Zwróć uwagę na prawidłowe zidentyfikowanie poszczególnych procesów termodynamicznych z wykresu i stosowanie odpowiednich wzorów na pracę i ciepło. Kluczowe jest zastosowanie równania stanu gazu doskonałego dla związku między zmianami wielkości termodynamicznych.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.