Zasady dynamiki Newtona: treść, wzory, przykłady (matura)

Q: Jaki jest wzór drugiej zasady dynamiki?

$a=\frac{F}{m}$, gdzie $F$ to siła wypadkowa działająca na ciało o masie $m$.

Co trzeba umieć

I zasada obowiązuje w układach inercjalnych; w układzie przyspieszającym pojawiają się siły bezwładności.
II zasada: F_wyp = m ⋅ a, a w ogólniejszej postaci $\vec{F}=\frac{\Delta\vec{p}}{\Delta t}$ .
III zasada: siły akcji i reakcji działają na różne ciała, dlatego się nie znoszą.
Rozkład sił: na równi pochyłej składowa ciężaru wzdłuż równi $mg\sin\alpha$ , prostopadle $mg\cos\alpha$ ; tarcie T = μN.

Przykład

Na ciało o masie 2 kg działa siła 10 N, a siła tarcia wynosi 4 N. Siła wypadkowa 6 N, przyspieszenie $a=\frac{6}{2}=3\ \mathrm{m/s^2}$ .

Typowe pułapki

Szukanie siły wypadkowej, gdy ciało porusza się ze stałą prędkością: wtedy wynosi zero.
Znoszenie się sił akcji i reakcji: nie znoszą się, bo działają na różne ciała.
Mylenie masy z ciężarem: Q = mg.

Zadania z matury

1.Zadanie 4.1, czerwiec 2026Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. W punkcie P₁ siła tarcia A. nie działa. B. zależy od prędkości. C.…
2.Zadanie 4.2, czerwiec 2026Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. W punkcie P₂ siła tarcia A. nie działa. B. zależy od prędkości. C.…
3.Zadanie 4.3, czerwiec 2026Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Moment siły…
4.Zadanie 4.4, czerwiec 2026Wyprowadź wzór na moment bezwładności bryły $\mathcal{B}$ względem osi O – wzór, który jest podany w tabeli (strona 10). Zapisz…
5.Zadanie 4.5, czerwiec 2026Oblicz Δh_max – maksymalną wysokość, na jaką wzniósł się środek masy bryły $\mathcal{B}$ względem swojego początkowego…
6.Zadanie 7.1, maj 2026Na którym rysunku (spośród A–D) prawidłowo zaznaczono kierunek i zwrot wypadkowej siły elektrycznej działającej na ładunek Q₃?…75%wykonalność
7.Zadanie 5.1, czerwiec 2025Na podstawie znaku współrzędnej wektora siły określamy jej zwrot. Dodatnia wartość współrzędnej siły oznacza, że zwrot siły…
8.Zadanie 9.1, czerwiec 2025Wartości pędu $\vec{p}_A$ i zmiany pędu $\Delta\vec{p}_{AB}$ w umownych jednostkach pędu na diagramie wynoszą:…
9.Zadanie 2.1, maj 2025Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. k₂ > k₁…40%wykonalność
10.Zadanie 2.2, maj 2025Wyznacz a – wartość przyśpieszenia liniowego walca W2 – w zależności tylko od wartości przyśpieszenia ziemskiego g, od kąta…29%wykonalność

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Co mówi trzecia zasada dynamiki Newtona?

Jeśli ciało A działa na ciało B siłą, to ciało B działa na ciało A siłą o tej samej wartości i kierunku, ale przeciwnym zwrocie.

Jaki jest wzór drugiej zasady dynamiki?

$a=\frac{F}{m}$ , gdzie F to siła wypadkowa działająca na ciało o masie m.

Trzy zasady dynamiki Newtona na maturze z fizyki