Zadanie 9.1, matura czerwiec 2025, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Proton o pędzie początkowym i prędkości początkowej o wartości vA = 104 m/s wpada w punkcie A w obszar jednorodnego pola elektrycznego o natężeniu . Proton przelatuje przez to pole w czasie Δt = 1 μs i wypada z niego w punkcie B. Proton ma ładunek dodatni.
Sytuację ilustruje diagram poniżej. Długość boku kratki na diagramie odpowiada umownej jednostce pędu (ujp). Na diagramie oznaczono linie pola .
Przyjmij następujące oznaczenia i założenia:
• pęd protonu w punkcie A oznaczymy jako , a w punkcie B – jako
• zmianę pędu od A do B oznaczymy jako przy czym
• pole elektryczne od A do B jest jednorodne.
PowiększPolecenie
2 punktyWartości pędu i zmiany pędu w umownych jednostkach pędu na diagramie wynoszą:
pA = 10 ujp oraz ΔpAB = 6 ujp
Na diagramie powyżej wyznacz konstrukcyjnie i narysuj – wektor pędu protonu w punkcie B. Zachowaj odpowiedni kierunek, właściwy zwrot oraz długość wektora pędu, odpowiadającą jego wartości.
Wskazówka: Uwzględnij geometryczną relację między wektorem siły a wektorem zmiany pędu, wynikającą z II zasady dynamiki.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Wektor zaczepiony w punkcie B, skierowany poziomo w prawo (prostopadle do linii pola), o długości 8 ujp.
Komentarz do rozwiązania – konstrukcji na diagramie
Zgodnie z II zasadą dynamiki wektor zmiany pędu ciała ma taki sam kierunek i zwrot jak siła wypadkowa działająca na ciało. Siła działająca na proton w polu elektrycznym ma kierunek i zwrot zgodny z kierunkiem i zwrotem pola elektrycznego. Zatem wektor zmiany pędu protonu ma kierunek i zwrot jak pole elektryczne:
Długość tego wektora to 6 umownych jednostek pędu. Ponieważ , to .
Krok 1. Rysujemy w punkcie B wektor zmiany pędu o kierunku i zwrocie zgodnym z i długości 6 ujp.
Krok 2. Przenosimy równolegle wektor do punktu B. Wektor jest sumą wektorów . Konstrukcję tej sumy wektorów wykonujemy metodą równoległoboku.
Schemat punktowania
poprawna konstrukcja i prawidłowe narysowanie wektora w punkcie B, tzn. narysowanie w punkcie B wektora zmiany pędu o kierunku i zwrocie zgodnym z i długości równej 6 ujp oraz poprawne graficzne skonstruowanie sumy wektorów (o długości równej 8 ujp).
narysowanie w punkcie B wektora zmiany pędu o kierunku i zwrocie zgodnym z i długości równej 6 ujp LUB narysowanie w punkcie B wektora zmiany pędu o kierunku i zwrocie zgodnym z i długości różnej od 6 ujp oraz konsekwentne z tym skonstruowanie sumy wektorów . Uwaga! Wektor zmiany pędu może być alternatywnie narysowany na końcu wektora przeniesionego równolegle do punktu B.
rozwiązanie niepoprawne albo brak rozwiązania.
Komentarz. Wektor zmiany pędu może być alternatywnie narysowany na końcu wektora przeniesionego równolegle do punktu B. Kluczowe jest wykazanie zrozumienia, że wektor zmiany pędu ma kierunek i zwrot zgodny z siłą (a więc z polem elektrycznym) oraz prawidłowe zastosowanie dodawania wektorów.