Zadanie 9.2, matura czerwiec 2025, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Proton o pędzie początkowym p⃗A\vec{p}_A i prędkości początkowej o wartości vA = 104 m/s wpada w punkcie A w obszar jednorodnego pola elektrycznego o natężeniu E⃗\vec{E}. Proton przelatuje przez to pole w czasie Δt = 1 μs i wypada z niego w punkcie B. Proton ma ładunek dodatni.

Sytuację ilustruje diagram poniżej. Długość boku kratki na diagramie odpowiada umownej jednostce pędu (ujp). Na diagramie oznaczono linie pola E⃗\vec{E}.

Przyjmij następujące oznaczenia i założenia:

• pęd protonu w punkcie A oznaczymy jako p⃗A\vec{p}_A, a w punkcie B – jako p⃗B\vec{p}_B

• zmianę pędu od A do B oznaczymy jako Δp⃗AB\Delta\vec{p}_{AB} przy czym Δp⃗AB=p⃗B−p⃗A\Delta\vec{p}_{AB} = \vec{p}_B - \vec{p}_A

• pole elektryczne od A do B jest jednorodne.

diagram na siatce kratek, obszar pola między poziomą płytą naładowaną ujemnie u góry i dodatnio u dołu, pionowe linie pola E z grotami skierowanymi w górę; punkt A na lewym brzegu obszaru pola z wektorem pędu p_A skierowanym w prawo w dół, punkt B na prawym brzegu obszaru pola; po prawej stronie wolne kratkiPowiększ
diagram na siatce kratek, obszar pola między poziomą płytą naładowaną ujemnie u góry i dodatnio u dołu, pionowe linie pola E z grotami skierowanymi w górę; punkt A na lewym brzegu obszaru pola z wektorem pędu p_A skierowanym w prawo w dół, punkt B na prawym brzegu obszaru pola; po prawej stronie wolne kratki

Polecenie

3 punkty

Wartości wektorów pędu p⃗A\vec{p}_A i zmiany pędu Δp⃗AB\Delta\vec{p}_{AB} wiąże zależność:

ΔpAB=0,6⋅pA\Delta p_{AB} = 0{,}6 \cdot p_A

Oblicz E – wartość natężenia pola elektrycznego, w którym porusza się proton. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

E≈62,7 NC≈63 NCE \approx 62{,}7\ \dfrac{\mathrm{N}}{\mathrm{C}} \approx 63\ \dfrac{\mathrm{N}}{\mathrm{C}}

Przykładowe pełne rozwiązanie

Zapiszemy II zasadę dynamiki jako związek między zmianą pędu a siłą wypadkową i czasem działania tej siły: ΔpABΔt=F\dfrac{\Delta p_{AB}}{\Delta t} = F

Siła wypadkowa działająca na proton to siła elektryczna. Wykorzystamy związek między tą siłą a natężeniem pola elektrycznego: ΔpABΔt=eE\dfrac{\Delta p_{AB}}{\Delta t} = eE, gdzie e jest wartością ładunku elementarnego.

Wykorzystamy warunek zadania wiążący zmianę pędu protonu z jego pędem w punkcie A: 0,6pAΔt=eE\dfrac{0{,}6p_A}{\Delta t} = eE

Wykorzystamy wzór na pęd, podstawimy dane liczbowe i obliczymy wartość natężenia pola elektrycznego:

0,6mvAΔt=eE  →  E=0,6mvAeΔt\dfrac{0{,}6mv_A}{\Delta t} = eE \;\rightarrow\; E = \dfrac{0{,}6mv_A}{e\Delta t}

E=0,6⋅1,673⋅10−27 kg⋅104 ms1,602⋅10−19 C⋅10−6 s≈0,627⋅102 NC=62,7 NCE = \dfrac{0{,}6 \cdot 1{,}673 \cdot 10^{-27}\ \mathrm{kg} \cdot 10^4\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}}{1{,}602 \cdot 10^{-19}\ \mathrm{C} \cdot 10^{-6}\ \mathrm{s}} \approx 0{,}627 \cdot 10^2\ \dfrac{\mathrm{N}}{\mathrm{C}} = 62{,}7\ \dfrac{\mathrm{N}}{\mathrm{C}}

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia wartości natężenia pola elektrycznego oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką: E≈63 NCE \approx 63\ \dfrac{\mathrm{N}}{\mathrm{C}}

2 pkt

zapisanie II zasady dynamiki jako związku między zmianą pędu a siłą wypadkową i czasem działania tej siły oraz wykorzystanie związku między siłą elektryczną a ładunkiem i natężeniem pola elektrycznego, oraz wykorzystanie warunku zadania wiążącego zmianę pędu protonu z jego pędem w punkcie A, np. zapisy równoważne poniższym: 0,6pAΔt=eE\dfrac{0{,}6p_A}{\Delta t} = eE albo (ΔpABΔt=F\dfrac{\Delta p_{AB}}{\Delta t} = F oraz F = eE oraz ΔpAB = 0,6pA) LUB zapisanie II zasady dynamiki jako związku między zmianą pędu a siłą wypadkową i czasem działania tej siły oraz wykorzystanie warunku zadania wiążącego zmianę pędu protonu z jego pędem w punkcie A, oraz wykorzystanie wzoru na pęd w punkcie A, np. zapisy równoważne poniższym: 0,6mvAΔt=F\dfrac{0{,}6mv_A}{\Delta t} = F albo (ΔpABΔt=F\dfrac{\Delta p_{AB}}{\Delta t} = F oraz ΔpAB = 0,6pA oraz pA = mvA)

1 pkt

zapisanie II zasady dynamiki jako związku między zmianą pędu a siłą wypadkową i czasem działania tej siły, np. zapisy równoważne poniższym: ΔpABΔt=F\dfrac{\Delta p_{AB}}{\Delta t} = F LUB zapisanie II zasady dynamiki jako związku między przyśpieszeniem a siłą wypadkową i masą oraz wykorzystanie związku między siłą elektryczną a ładunkiem i natężeniem pola elektrycznego, np. zapisy równoważne poniższym: ma = eE

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Wynik przybliżony E ≈ 63 N/C (lub 62,7 N/C) jest prawidłowy. Uczestnik powinien jasno wykazać związek między zmianą pędu, siłą elektryczną i czasem.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.