Zadanie 8.1, matura czerwiec 2025, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Uczniowie budowali różne obwody elektryczne, w których jako źródło napięcia wykorzystali baterię B\mathcal{B} o sile elektromotorycznej E=4,5 V\mathcal{E} = 4{,}5\ \mathrm{V} i oporze wewnętrznym rw = 0,5 Ω.

Polecenie

3 punkty

W pierwszym doświadczeniu do baterii B\mathcal{B} podłączono żarówkę. Napięcie znamionowe oraz moc znamionowa żarówki wynoszą odpowiednio:

Uz = 4,5 V oraz Pz = 3,5 W

Żarówka podłączona do tej baterii świeciła.

Zakładamy, że w tym doświadczeniu zmiany napięcia na żarówce nie wpływają na jej opór elektryczny.

Oblicz moc wydzielaną na żarówce podczas jej świecenia. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

P ≈ 2,97 W ≈ 3,0 W (uznawany wynik od 2,9 W do 3,0 W)

Przykładowe pełne rozwiązanie

Zapiszemy wzór na moc wydzielaną na elemencie (tutaj na żarówce) o oporze elektrycznym R, przez który płynie stały prąd elektryczny o natężeniu I:

1) P = I2R

Należy wyznaczyć natężenie prądu oraz opór elektryczny żarówki. Opór elektryczny żarówki wyznaczymy z parametrów znamionowych oraz z faktu, że zmiany napięcia nie wpływają na opór żarówki:

2a) Pz=Uz2R  →  P_z = \dfrac{U_z^2}{R} \;\rightarrow\; 2b) R=Uz2Pz=4,52 V23,5 W=(92)2⋅(27) Ω=8114 Ω≈5,79 ΩR = \dfrac{U_z^2}{P_z} = \dfrac{4{,}5^2\ \mathrm{V^2}}{3{,}5\ \mathrm{W}} = \left(\dfrac{9}{2}\right)^2 \cdot \left(\dfrac{2}{7}\right)\ \Omega = \dfrac{81}{14}\ \Omega \approx 5{,}79\ \Omega

Natężenie prądu wyznaczymy z II prawa Kirchhoffa dla obwodu z baterią i żarówką:

3a) E=Irw+IR  →  \mathcal{E} = Ir_w + IR \;\rightarrow\; 3b) I=Erw+R=4,5 V0,5 Ω+8114 Ω=6388 A≈0,716 AI = \dfrac{\mathcal{E}}{r_w + R} = \dfrac{4{,}5\ \mathrm{V}}{0{,}5\ \Omega + \frac{81}{14}\ \Omega} = \dfrac{63}{88}\ \mathrm{A} \approx 0{,}716\ \mathrm{A}

Wyznaczone I oraz R podstawimy do równania 1):

4) P=(6388 A)2⋅8114 Ω≈2,97 W≈3,0 WP = \left(\dfrac{63}{88}\ \mathrm{A}\right)^2 \cdot \dfrac{81}{14}\ \Omega \approx 2{,}97\ \mathrm{W} \approx 3{,}0\ \mathrm{W}

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda wyznaczenia mocy wydzielanej na żarówce oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką, zawierającego się w przedziale: od P = 2,9 W do P = 3,0 W

2 pkt

poprawna metoda wyznaczenia oporu żarówki (z danych znamionowych) oraz poprawna metoda wyznaczenia natężenia prądu w obwodzie (z II prawa Kirchhoffa), oraz zapisanie wzorów na opór żarówki i natężenie prądu (albo podanie ich wartości liczbowych), np. zapisy równoważne poniższym: R=4,52 V23,5 WR = \dfrac{4{,}5^2\ \mathrm{V^2}}{3{,}5\ \mathrm{W}} oraz I=Erw+RI = \dfrac{\mathcal{E}}{r_w + R} LUB zapisanie wzoru na moc wydzielaną na żarówce z uwzględnieniem natężenia prądu i oporu żarówki oraz poprawna metoda wyznaczenia oporu żarówki (z danych znamionowych), np. zapisy równoważne poniższym: P = I2R oraz R=4,52 V23,5 WR = \dfrac{4{,}5^2\ \mathrm{V^2}}{3{,}5\ \mathrm{W}} LUB zapisanie wzoru na moc wydzielaną na żarówce z uwzględnieniem natężenia prądu i oporu żarówki oraz poprawna metoda wyznaczenia natężenia prądu w obwodzie (z II prawa Kirchhoffa), np. zapisy równoważne poniższym: P = I2R oraz I=Erw+RI = \dfrac{\mathcal{E}}{r_w + R}

1 pkt

poprawna metoda wyznaczenia oporu żarówki z danych znamionowych, tzn. zapisanie wyrażenia pozwalającego bezpośrednio wyznaczyć opór żarówki (za pomocą symboli lub danych liczbowych), np. zapisy równoważne poniższym: R=Uz2PzR = \dfrac{U_z^2}{P_z} albo R=4,52 V23,5 WR = \dfrac{4{,}5^2\ \mathrm{V^2}}{3{,}5\ \mathrm{W}} LUB zapisanie równania wynikającego z II prawa Kirchhoffa dla obwodu, pozwalającego wyznaczyć natężenie prądu, np. zapisy równoważne poniższym: E=Irw+IR\mathcal{E} = Ir_w + IR LUB zapisanie wzoru na moc wydzielaną na żarówce z uwzględnieniem natężenia prądu i oporu żarówki, np. zapisy równoważne poniższym: P = I2R

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Kluczowe kroki: (1) obliczenie oporu żarówki z parametrów znamionowych, (2) obliczenie natężenia prądu w obwodzie szeregowym z baterią i oporami, (3) obliczenie mocy P = I2R. Wynik powinien być poniżej mocy znamionowej (3,5 W) ze względu na spadek napięcia na oporze wewnętrznym baterii.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.