Zadanie 7.3, matura czerwiec 2025, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Jeden mol jednoatomowego gazu doskonałego został poddany rozprężaniu adiabatycznemu od stanu A do stanu B. Na wykresie poniżej przedstawiono zależność ciśnienia p od objętości V w przemianie A → B.
PowiększPolecenie
3 punktyPodczas rozprężania adiabatycznego A → B siła parcia gazu wykonała pracę o wartości bezwzględnej ∣WAB∣ = 1 542 J.
Ciepło molowe tego gazu dla stałej objętości wynosi , gdzie R jest stałą gazową.
Oblicz wartość bezwzględną ∣ΔTAB∣ zmiany temperatury w przemianie A → B. Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
∣ΔTAB∣ ≈ 124 K
Sposób 1. (z wykorzystaniem I zasady termodynamiki)
W przemianie adiabatycznej A → B gaz nie wymienia ciepła z otoczeniem: QAB = 0
Zapiszemy pierwszą zasadę termodynamiki dla przemiany A → B i uwzględnimy powyższy warunek oraz konwencję znaków (gaz traci energię w postaci pracy siły parcia):
ΔUAB = WAB + QAB → ΔUAB = −∣WAB∣
Wykorzystamy wzór na zmianę energii wewnętrznej gazu doskonałego:
Sposób 2. (z wykorzystaniem równania stanu)
Do obliczenia temperatur gazu w stanach A i B skorzystamy z równania stanu gazu doskonałego: pAVA = nRTA oraz pBVB = nRTB
Odczytamy z wykresu objętości i ciśnienia gazu dla stanów A i B: VA = 11,5 dm3; pA = 2 900 hPa oraz VB = 20 dm3; pB = 1 150 hPa
∣ΔTAB∣ = ∣TB − TA∣ ≈ ∣277 K − 401 K∣ ≈ 124 K
Schemat punktowania
poprawna metoda obliczenia wartości bezwzględnej zmiany temperatury w przemianie A → B oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką: ∣ΔTAB∣ ≈ 124 K
poprawne zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany A → B oraz uwzględnienie faktu, że QAB = 0, oraz uwzględnienie związku między zmianą energii wewnętrznej a zmianą temperatury, np. zapisy równoważne poniższym: LUB wykorzystanie równania stanu gazu doskonałego do obliczenia objętości i ciśnienia gazu dla stanów A i B oraz prawidłowa identyfikacja wartości liczbowych (wyrażonych w odpowiednich jednostkach) objętości i ciśnienia w stanach A i B, np. zapisy równoważne poniższym: pAVA = nRTA oraz pBVB = nRTB oraz VA = 11,5 dm3; pA = 2 900 hPa; VB = 20 dm3; pB = 1 150 hPa LUB poprawna metoda wyprowadzenia wzoru na ∣ΔTAB∣ z wykorzystaniem równania stanu oraz podanie poprawnej postaci tego wzoru:
poprawne zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany A → B oraz uwzględnienie faktu, że QAB = 0, np. zapisy równoważne poniższym: ΔUAB = −∣WAB∣ LUB wykorzystanie równania stanu gazu doskonałego do obliczenia objętości i ciśnienia gazu dla stanów A i B, np. zapisy równoważne poniższym: pAVA = nRTA oraz pBVB = nRTB
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Dla procesu adiabatycznego energia wewnętrzna zmienia się o wielkość pracy wykonanej przez gaz. Ponieważ gaz się rozszerza i wykonuje pracę, jego energia wewnętrzna maleje, temperatura spada (ΔT < 0). Wartość bezwzględna zmiany temperatury wynosi około 124 K.