Zadanie 4.3, matura czerwiec 2025, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Satelity S1 oraz S2 poruszają się dookoła Ziemi jedynie pod wpływem grawitacji. Satelita S1 obiega Ziemię (Z) po orbicie kołowej, a satelita S2 obiega Ziemię po orbicie eliptycznej. Obie orbity leżą w jednej płaszczyźnie. Pomijamy wpływ innych ciał na ruch satelitów S1 oraz S2.

Poniżej podano niektóre oznaczenia i dane dla obu orbit:

• punkt P jest wspólny dla obu orbit (zobacz rysunek)

• odległość punktu P od środka Ziemi jest równa rP = 15 000 km

• największą odległość satelity S2 od środka Ziemi oznaczymy jako rA

• odległości rP oraz rA wiąże relacja: rA = 3rP.

rysunek, Ziemia Z w środku kołowej orbity satelity S1, eliptyczna orbita satelity S2 styka się z orbitą S1 w punkcie P, najdalszy od Ziemi punkt orbity S2 oznaczony A; zaznaczone odcinki r_P (od P do środka Ziemi) oraz r_A = 3r_P (od środka Ziemi do A)Powiększ
rysunek, Ziemia Z w środku kołowej orbity satelity S1, eliptyczna orbita satelity S2 styka się z orbitą S1 w punkcie P, najdalszy od Ziemi punkt orbity S2 oznaczony A; zaznaczone odcinki r_P (od P do środka Ziemi) oraz r_A = 3r_P (od środka Ziemi do A)

Polecenie

3 punkty

Okres obiegu satelity S1 dookoła Ziemi oznaczymy jako T1, a satelity S2 – jako T2.

Oblicz iloraz T1T2\dfrac{T_1}{T_2}. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

T1T2≈0,35\dfrac{T_1}{T_2} \approx 0{,}35

Przykładowe pełne rozwiązanie

Satelity S1 oraz S2 obiegają Ziemię – wspólne centrum grawitacyjne. Zatem iloraz okresów obiegu S1 i S2 dookoła Ziemi obliczymy z III prawa Keplera:

T12a13=T22a23  →  T1T2=(a1a2)3\dfrac{T_1^2}{a_1^3} = \dfrac{T_2^2}{a_2^3} \;\rightarrow\; \dfrac{T_1}{T_2} = \sqrt{\left(\dfrac{a_1}{a_2}\right)^3}

gdzie a2 jest długością półosi wielkiej dla okołoziemskiej, eliptycznej orbity satelity S2, natomiast a1 jest promieniem dla okołoziemskiej, kołowej orbity satelity S1: a1 = rP

Obliczymy a2:

a2=rP+rA2  →  a2=rP+3rP2=2rPa_2 = \dfrac{r_P + r_A}{2} \;\rightarrow\; a_2 = \dfrac{r_P + 3r_P}{2} = 2r_P

Podstawimy dane do równania wynikającego z III prawa Keplera:

T1T2=(a1a2)3  →  T1T2=(rP2rP)3=(12)3≈0,35\dfrac{T_1}{T_2} = \sqrt{\left(\dfrac{a_1}{a_2}\right)^3} \;\rightarrow\; \dfrac{T_1}{T_2} = \sqrt{\left(\dfrac{r_P}{2r_P}\right)^3} = \sqrt{\left(\dfrac{1}{2}\right)^3} \approx 0{,}35

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia ilorazu okresów obiegu satelitów S1 i S2 dookoła Ziemi oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego: T1T2≈0,35\dfrac{T_1}{T_2} \approx 0{,}35

2 pkt

zapisanie równania III prawa Keplera (dla satelitów S1 i S2) z uwzględnieniem okresów obiegu S1 i S2 dookoła Ziemi, półosi wielkiej orbity S2, promienia orbity S1 oraz poprawna metoda obliczenia długości półosi wielkiej orbity eliptycznej satelity S2, np. zapisy równoważne poniższym: T12rP3=T22a23\dfrac{T_1^2}{r_P^3} = \dfrac{T_2^2}{a_2^3} oraz 2a2 = rP + rA albo T12rP3=T22(rP+rA2)3\dfrac{T_1^2}{r_P^3} = \dfrac{T_2^2}{\left(\frac{r_P + r_A}{2}\right)^3}

1 pkt

zapisanie równania III prawa Keplera (dla satelitów S1 i S2) z uwzględnieniem okresów obiegu S1 i S2 dookoła Ziemi, półosi wielkiej orbity S2, promienia orbity S1, np. zapisy równoważne poniższym: T12rP3=T22a23\dfrac{T_1^2}{r_P^3} = \dfrac{T_2^2}{a_2^3} LUB poprawna metoda obliczenia długości półosi wielkiej orbity eliptycznej satelity S2, np. zapisy równoważne poniższym: 2a2 = rP + rA

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. III prawo Keplera stanowi, że kwadrat okresu obiegu jest proporcjonalny do sześcianu średniej odległości (dla orbity eliptycznej – półosi wielkie). Dla S1: r = 1,5·10⁷ m. Dla S2: półoś wielka a = (r_P + r_A)/2 = (1,5 + 4,5)·10⁷ / 2 = 3·10⁷ m.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.