Zadanie 7.2, matura czerwiec 2025, fizyka rozszerzona

3 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Jeden mol jednoatomowego gazu doskonałego został poddany rozprężaniu adiabatycznemu od stanu A do stanu B. Na wykresie poniżej przedstawiono zależność ciśnienia p od objętości V w przemianie A → B.

wykres zależności ciśnienia p od objętości V w przemianie A → B na gęstej siatce, krzywa od punktu A do punktu B; oś pozioma: V, dm³, od 0 do 20; oś pionowa: p, hPa, od 0 do 3000Powiększ
wykres zależności ciśnienia p od objętości V w przemianie A → B na gęstej siatce, krzywa od punktu A do punktu B; oś pozioma: V, dm³, od 0 do 20; oś pionowa: p, hPa, od 0 do 3000

Polecenie

3 punkty

W przemianie adiabatycznej zachodzi zależność:

pVk=constpV^k = \mathrm{const}

gdzie k jest stałym wykładnikiem potęgi (zapis const oznacza, że wyrażenie jest stałe).

Oblicz k. Zapisz obliczenia.

Wskazówki: 1) Jeśli ac = b oraz a > 0, a ≠ 1, b > 0, to c = loga b.

2) Możesz wykorzystać wzór: log⁡ab=log⁡10blog⁡10a\log_a b = \dfrac{\log_{10} b}{\log_{10} a} dla a > 0, a ≠ 1, b > 0.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

k ≈ 1,67

Sposób 1.

Z podanej w zadaniu zależności wynika, że dla dowolnych stanów X = (VX, pX), Y = (VY, pY) w przemianie adiabatycznej A → B zachodzi:

pX ⋅ (VX)k = pY ⋅ (VY)k

Przekształcimy równanie do postaci b = ac:

pYpX=(VXVY)k\dfrac{p_Y}{p_X} = \left(\dfrac{V_X}{V_Y}\right)^k

Skorzystamy z definicji logarytmu:

k=log⁡(VXVY)(pYpX)k = \log_{\left(\frac{V_X}{V_Y}\right)}\left(\dfrac{p_Y}{p_X}\right)

Wybierzemy konkretne stany w przemianie A → B i odczytamy z wykresu ich współrzędne:

X = A = (11,5 dm3; 2 900 hPa), Y = B = (20 dm3; 1 150 hPa)

Podstawimy odczytane z wykresu współrzędne do wzoru na k:

k=log⁡11,520(1 1502 900)≈log⁡0,5750,3966=log⁡0,3966log⁡0,575≈1,67k = \log_{\frac{11{,}5}{20}}\left(\dfrac{1\,150}{2\,900}\right) \approx \log_{0{,}575} 0{,}3966 = \dfrac{\log 0{,}3966}{\log 0{,}575} \approx 1{,}67

Sposób 2.

Dla dowolnych stanów X, Y przemiany: pX ⋅ (VX)k = pY ⋅ (VY)k. Dla odczytanych z wykresu stanów A = (11,5 dm3; 2 900 hPa) i B = (20 dm3; 1 150 hPa):

2 900 ⋅ (11,5)k = 1 150 ⋅ (20)k

2,522 = 1,739k

Zlogarytmujemy obustronnie logarytmem dziesiętnym:

log 2,522 = klog 1,739

k=log⁡2,522log⁡1,739≈1,67k = \dfrac{\log 2{,}522}{\log 1{,}739} \approx 1{,}67

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia współczynnika k oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego: k ≈ 1,67

2 pkt

poprawna metoda wyprowadzenia wzoru na współczynnik k dla dowolnych stanów X = (VX, pX), Y = (VY, pY) przemiany adiabatycznej A → B oraz podanie prawidłowej postaci wzoru: pX⋅(VX)k=pY⋅(VY)k  →  k=log⁡(VXVY)(pYpX)p_X \cdot (V_X)^k = p_Y \cdot (V_Y)^k \;\rightarrow\; k = \log_{\left(\frac{V_X}{V_Y}\right)}\left(\dfrac{p_Y}{p_X}\right) LUB zapisanie równania dla dowolnych stanów X = (VX, pX), Y = (VY, pY) przemiany adiabatycznej A → B oraz podstawienie prawidłowych współrzędnych stanów X, Y odczytanych z wykresu, np. zapisy równoważne poniższym: 2 900 ⋅ (11,5)k = 1 150 ⋅ (20)k

1 pkt

zapisanie równania dla dowolnych stanów X = (VX, pX), Y = (VY, pY) przemiany adiabatycznej A → B w postaci równoważnej do: pX ⋅ (VX)k = pY ⋅ (VY)k

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Wynik k ≈ 1, 67 jest charakterystyczny dla gazu jednoatomowego, gdzie teoretycznie k=53≈1,667k = \frac{5}{3} \approx 1,667. Należy dokładnie odczytać współrzędne punktów A i B z wykresu p–V.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.