Zadanie 5.2, matura czerwiec 2025, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Klocek, na który działa siła ciężkości o wartości Fc = 1,0 N, jest zawieszony na sprężynie i wykonuje drgania harmoniczne wzdłuż osi x zwróconej pionowo w górę, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym.
Współrzędna położenia klocka w najniższym położeniu jest równa x = 0 cm.
Współrzędna położenia klocka w położeniu równowagi sił jest równa x0 = 5 cm.
Współrzędna położenia klocka w najwyższym położeniu jest równa x = 10 cm.
Gdy klocek znajduje się w najwyższym położeniu, to sprężyna nie jest odkształcona – jej długość jest równa długości swobodnej.
Przyjmij założenia:
• na ciężarek działają tylko siła sprężystości sprężyny i siła ciężkości
• wartość siły sprężystości, z jaką sprężyna działa na ciężarek, jest wprost proporcjonalna do wydłużenia sprężyny ponad jej długość swobodną
• pomijamy opory ruchu oraz pomijamy masę sprężyny
• przyśpieszenie grawitacyjne ziemskie ma wartość g = 9,81 m/s2.
PowiększPolecenie
3 punktyOblicz okres drgań klocka. Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
T ≈ 0,45 s
Przykładowe pełne rozwiązanie
Siła harmoniczna działająca na ciało w ruchu drgającym ma w ogólności postać dla pewnego współczynnika i wektora wychylenia z położenia równowagi . Okres drgań ciała o masie m wyraża się wtedy wzorem .
Na ciężarek działa siła sprężystości sprężyny (skierowana w górę) oraz siła grawitacji (skierowana w dół). Zatem wartość siły wypadkowej wynosi Fw = Fs − mg.
Rozciągnięcie sprężyny od jej długości swobodnej do położenia x0 równowagi sił oznaczymy jako Δx0, a rozciągnięcie sprężyny od położenia równowagi x0 do dowolnego punktu jako Δx1. Siła sprężystości ma wartość Fs = k(Δx0 + Δx1).
Wykorzystamy warunek równowagi sił w położeniu x0 oraz uwzględnimy zwrot osi x:
Fw = k(Δx0 + Δx1) − mg oraz kΔx0 = mg
Z dwóch powyższych równań wynika Fw = kΔx1, zatem i .
Ponownie wykorzystamy warunek równowagi sił:
Schemat punktowania
poprawna metoda obliczenia okresu drgań ciężarka oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką: T ≈ 0,45 s
wykorzystanie wzoru na okres drgań ciężarka oraz zapisanie warunku równowagi sił w położeniu równowagi ciężarka, np. zapisy równoważne poniższym: oraz mg = kΔx0, gdzie k to współczynnik sprężystości sprężyny, Δx0 oznacza rozciągnięcie sprężyny od jej długości swobodnej do położenia równowagi ciężarka.
wyprowadzenie lub bezpośrednie zapisanie wzoru na wartość siły wypadkowej działającej na ciężarek w postaci: Fw = kΔx1, gdzie Δx1 oznacza rozciągnięcie sprężyny od położenia równowagi ciężarka (nie od długości swobodnej sprężyny!) do dowolnego punktu LUB wykorzystanie/zapisanie wzoru na okres drgań ciężarka w postaci: , gdzie k to współczynnik sprężystości sprężyny LUB zapisanie warunku równowagi sił w postaci: mg = kΔx0, gdzie Δx0 oznacza rozciągnięcie sprężyny od jej długości swobodnej do położenia równowagi ciężarka.
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Kluczowe jest uzależnienie okresu od różnicy położeń (amplitudy drgań) i przyspieszenia grawitacyjnego, a nie od mas i stałej sprężyny oddzielnie. Można też wykorzystać energię.