Zadanie 5.2, matura czerwiec 2025, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Klocek, na który działa siła ciężkości o wartości Fc = 1,0 N, jest zawieszony na sprężynie i wykonuje drgania harmoniczne wzdłuż osi x zwróconej pionowo w górę, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym.

Współrzędna położenia klocka w najniższym położeniu jest równa x = 0 cm.

Współrzędna położenia klocka w położeniu równowagi sił jest równa x0 = 5 cm.

Współrzędna położenia klocka w najwyższym położeniu jest równa x = 10 cm.

Gdy klocek znajduje się w najwyższym położeniu, to sprężyna nie jest odkształcona – jej długość jest równa długości swobodnej.

Przyjmij założenia:

• na ciężarek działają tylko siła sprężystości F⃗s\vec{F}_s sprężyny i siła ciężkości F⃗c\vec{F}_c

• wartość siły sprężystości, z jaką sprężyna działa na ciężarek, jest wprost proporcjonalna do wydłużenia sprężyny ponad jej długość swobodną

• pomijamy opory ruchu oraz pomijamy masę sprężyny

• przyśpieszenie grawitacyjne ziemskie ma wartość g = 9,81 m/s2.

rysunek, pionowa oś x, cm z zaznaczonymi położeniami 0, x0 = 5 i 10 oraz trzy jednakowe sprężyny zawieszone na sztywnym zaczepie z klockiem w położeniach x = 10 cm, x0 = 5 cm i x = 0 cm; obok każdej wektor g skierowany w dółPowiększ
rysunek, pionowa oś x, cm z zaznaczonymi położeniami 0, x0 = 5 i 10 oraz trzy jednakowe sprężyny zawieszone na sztywnym zaczepie z klockiem w położeniach x = 10 cm, x0 = 5 cm i x = 0 cm; obok każdej wektor g skierowany w dół

Polecenie

3 punkty

Oblicz okres drgań klocka. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

T ≈ 0,45 s

Przykładowe pełne rozwiązanie

Siła harmoniczna działająca na ciało w ruchu drgającym ma w ogólności postać Fh→=−KΔx→\overrightarrow{F_h} = -\mathcal{K}\overrightarrow{\Delta x} dla pewnego współczynnika K\mathcal{K} i wektora wychylenia z położenia równowagi Δx→\overrightarrow{\Delta x}. Okres drgań ciała o masie m wyraża się wtedy wzorem T=2πmKT = 2\pi\sqrt{\dfrac{m}{\mathcal{K}}}.

Na ciężarek działa siła sprężystości sprężyny (skierowana w górę) oraz siła grawitacji (skierowana w dół). Zatem wartość siły wypadkowej wynosi Fw = Fs − mg.

Rozciągnięcie sprężyny od jej długości swobodnej do położenia x0 równowagi sił oznaczymy jako Δx0, a rozciągnięcie sprężyny od położenia równowagi x0 do dowolnego punktu jako Δx1. Siła sprężystości ma wartość Fs = k(Δx0 + Δx1).

Wykorzystamy warunek równowagi sił w położeniu x0 oraz uwzględnimy zwrot osi x:

Fw = k(Δx0 + Δx1) − mg oraz kΔx0 = mg

Z dwóch powyższych równań wynika Fw = kΔx1, zatem K=k\mathcal{K} = k i T=2πmkT = 2\pi\sqrt{\dfrac{m}{k}}.

Ponownie wykorzystamy warunek równowagi sił: kΔx0=mg  →  mk=Δx0gk\Delta x_0 = mg \;\rightarrow\; \dfrac{m}{k} = \dfrac{\Delta x_0}{g}

T=2πmk=2πΔx0gT = 2\pi\sqrt{\dfrac{m}{k}} = 2\pi\sqrt{\dfrac{\Delta x_0}{g}}

T=2π0,05 m9,81 ms2≈0,45 sT = 2\pi\sqrt{\dfrac{0{,}05\ \mathrm{m}}{9{,}81\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s^2}}}} \approx 0{,}45\ \mathrm{s}

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia okresu drgań ciężarka oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką: T ≈ 0,45 s

2 pkt

wykorzystanie wzoru na okres drgań ciężarka oraz zapisanie warunku równowagi sił w położeniu równowagi ciężarka, np. zapisy równoważne poniższym: T=2πmkT = 2\pi\sqrt{\dfrac{m}{k}} oraz mg = kΔx0, gdzie k to współczynnik sprężystości sprężyny, Δx0 oznacza rozciągnięcie sprężyny od jej długości swobodnej do położenia równowagi ciężarka.

1 pkt

wyprowadzenie lub bezpośrednie zapisanie wzoru na wartość siły wypadkowej działającej na ciężarek w postaci: Fw = kΔx1, gdzie Δx1 oznacza rozciągnięcie sprężyny od położenia równowagi ciężarka (nie od długości swobodnej sprężyny!) do dowolnego punktu LUB wykorzystanie/zapisanie wzoru na okres drgań ciężarka w postaci: T=2πmkT = 2\pi\sqrt{\dfrac{m}{k}}, gdzie k to współczynnik sprężystości sprężyny LUB zapisanie warunku równowagi sił w postaci: mg = kΔx0, gdzie Δx0 oznacza rozciągnięcie sprężyny od jej długości swobodnej do położenia równowagi ciężarka.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Kluczowe jest uzależnienie okresu od różnicy położeń (amplitudy drgań) i przyspieszenia grawitacyjnego, a nie od mas i stałej sprężyny oddzielnie. Można też wykorzystać energię.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.