Baza wiedzy · matura

Prawo Ohma na maturze z fizyki: wzór, opór, łączenie oporników

Prawo Ohma: natężenie prądu płynącego przez przewodnik jest wprost proporcjonalne do napięcia, I=URI=\frac{U}{R}, gdzie R to opór (stały dla danego przewodnika w stałej temperaturze). Opór zależy od materiału i wymiarów przewodnika: R=ρlSR=\rho\frac{l}{S}.

Sprawdzone 18 października 2026

Wzory

WielkośćWzór
prawo OhmaI=URI=\frac{U}{R}
opór przewodnikaR=ρlSR=\rho\frac{l}{S}
oporniki szeregowoR = R1 + R2 + …
oporniki równolegle1R=1R1+1R2+…\frac{1}{R}=\frac{1}{R_1}+\frac{1}{R_2}+\ldots
moc prąduP=UI=I2R=U2RP=UI=I^2R=\frac{U^2}{R}
prawo Ohma dla obwodu z oporem wewnętrznymI=εR+rI=\frac{\varepsilon}{R+r}

Co trzeba umieć

  • Prawo Ohma działa dla przewodników o stałym oporze (metale w stałej temperaturze). Nie dotyczy np. diody półprzewodnikowej ani żarówki, której opór rośnie z temperaturą.
  • Przy łączeniu szeregowym przez wszystkie oporniki płynie ten sam prąd, przy równoległym na wszystkich jest to samo napięcie.
  • W obwodach z kilkoma źródłami potrzebne są prawa Kirchhoffa.

Typowe pułapki

  • Opór zastępczy przy łączeniu równoległym jest mniejszy od najmniejszego z oporów.
  • Jednostki: przekrój w m² (1 mm² = 10⁻⁶ m²).

Zadania z matury

  1. 1.Zadanie 8, czerwiec 2026Oblicz Rw. Zapisz obliczenia.
  2. 2.Zadanie 8.1, czerwiec 2025W pierwszym doświadczeniu do baterii B\mathcal{B} podłączono żarówkę. Napięcie znamionowe oraz moc znamionowa żarówki wynoszą…
  3. 3.Zadanie 8.2, czerwiec 2025W kolejnym doświadczeniu do tej samej baterii B\mathcal{B} podłączono diodę D1 oraz opornik o oporze R – w sposób przedstawiony…
  4. 4.Zadanie 9.1, czerwiec 2024W układzie współrzędnych (I, U) zaznacz punkty pomiarowe i niepewności pomiaru napięcia ΔU oraz narysuj prostą najlepiej…
  5. 5.Zadanie 9.2, czerwiec 2024Uczeń X na podstawie danych z tabeli narysował wykres zależności U(I). Ten wykres zawierał punkty P1 i P2 o współrzędnych…
  6. 6.Zadanie 7.1, maj 2024Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. W obwodzie…56%wykonalność
  7. 7.Zadanie 7.2, maj 2024Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C i jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Moc cieplna wydzielana na oporniku R3\mathcal{R}_3…34%wykonalność
  8. 8.Zadanie 7.3, maj 2024Natężenie prądu, jakie wskazuje amperomierz A przed przerwaniem obwodu (rysunek 1.), oznaczymy jako IA1. Natężenie prądu,…44%wykonalność
  9. 9.Zadanie 5.1, czerwiec 2023Wyjaśnij, dlaczego mimo działania siły F⃗\vec{F} poprzeczka po pewnym czasie poruszała się ze stałą prędkością.
  10. 10.Zadanie 5.2, czerwiec 2023Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Podczas…

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Jaki jest wzór na prawo Ohma?

I=URI=\frac{U}{R}, czyli natężenie prądu równa się napięciu podzielonemu przez opór.

Jak obliczyć opór zastępczy oporników połączonych równolegle?

Ze wzoru 1R=1R1+1R2\frac{1}{R}=\frac{1}{R_1}+\frac{1}{R_2}; dla dwóch oporników R=R1R2R1+R2R=\frac{R_1R_2}{R_1+R_2}.

Czytaj dalej