Zadanie 5.1, matura czerwiec 2023, fizyka rozszerzona

1 pktotwarteśrednie (szac.)Czerwiec 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Dwa miedziane pręty ułożono równolegle w płaszczyźnie poziomej. Do końców obu tych prętów podłączono oporniki o oporach elektrycznych R1 = 3 Ω oraz R2 = 6 Ω. Odległość pomiędzy tymi prętami była równa d = 0,4 m. Na prętach położono miedzianą poprzeczkę, a całość umieszczono w jednorodnym polu magnetycznym o indukcji B = 0,2 T. Wektor B⃗\vec{B} indukcji magnetycznej tego pola był zwrócony prostopadle za płaszczyznę rysunku (zwrot pola oznaczono symbolem ⊗\otimes). Do poprzeczki przyłożono poziomą siłę F⃗\vec{F}, w wyniku czego zaczęła się ona poruszać w prawo i po pewnym czasie osiągnęła stałą prędkość o wartości v = 1,5 m/s (zobacz rysunek 1.).

Przyjmij, że poprzeczka przesuwa się po prętach bez tarcia. Pomiń opór elektryczny poprzeczki i prętów oraz opór elektryczny na styku prętów i poprzeczki. Pomiń pole magnetyczne wytworzone przez prąd płynący w obwodzie. Końce poprzeczki wystają poza pręty.

Rysunek 1.

dwa poziome równoległe pręty odległe o d, połączone z lewej strony opornikiem R1, a z prawej opornikiem R2; na prętach pionowa poprzeczka, której końce wystają poza pręty; przy poprzeczce wektory v i F skierowane w prawo; w całym obszarze symbole ⊗ oznaczające wektor BPowiększ
dwa poziome równoległe pręty odległe o d, połączone z lewej strony opornikiem R1, a z prawej opornikiem R2; na prętach pionowa poprzeczka, której końce wystają poza pręty; przy poprzeczce wektory v i F skierowane w prawo; w całym obszarze symbole ⊗ oznaczające wektor B

Polecenie

1 punkt

Wyjaśnij, dlaczego mimo działania siły F⃗\vec{F} poprzeczka po pewnym czasie poruszała się ze stałą prędkością.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób 1.

Na swobodne elektrony w poruszającej się poprzeczce w polu magnetycznym (czyli de facto na elektrony poruszające się w polu magnetycznym) działa siła Lorentza wzdłuż poprzeczki. To wywołuje przepływ prądu (indukowanego) w poprzeczce. W polu magnetycznym na przewodnik z prądem (tu: poprzeczkę, w której płynie prąd indukowany) działa siła elektrodynamiczna. Siła ta ma zwrot przeciwny do zwrotu siły zewnętrznej i równoważy ją – dlatego ruch poprzeczki jest jednostajny.

Sposób 2.

Zgodnie z regułą Lenza prąd indukcyjny w poprzeczce płynie tak, że siła elektrodynamiczna działająca na poprzeczkę z prądem będzie równoważyć siłę zewnętrzną, aby przeciwdziałać przyczynie zmiany strumienia indukcji magnetycznej.

Sposób 3.

Zgodnie z założeniem o braku oporów w ruchu poprzeczki i zasadą zachowania energii, praca (a zatem i moc) siły zewnętrznej jest równa pracy (a zatem i mocy) prądu elektrycznego płynącego w obwodzie. Z kolei praca prądu płynącego w obwodzie jest równa pracy mechanicznej przeciwko indukowanej sile elektrodynamicznej działającej na poprzeczkę. Stąd wynika, że siła zewnętrzna i indukowana siła elektrodynamiczna równoważą się – dlatego ruch poprzeczki jest jednostajny.

Schemat punktowania

1 pkt

stwierdzenie o powstaniu siły elektrodynamicznej działającej na poprzeczkę oraz stwierdzenie o równoważeniu się siły zewnętrznej i siły elektrodynamicznej.

0 pkt

rozwiązanie niepoprawne lub niepełne albo brak rozwiązania.

Komentarz. Akceptowalne są trzy podejścia: poprzez siłę Lorentza i indukcję prądu, poprzez regułę Lenza lub poprzez zasadę zachowania energii.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.