Zadanie 10.3, matura czerwiec 2023, fizyka rozszerzona

3 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Wiązkę protonów przyśpieszono w polu elektrycznym napięciem U = 270 kV od prędkości początkowej równej 0 do prędkości o wartości v. Przyśpieszona wiązka protonów pada na tarczę zawierającą jądra litu 37Li. W wyniku zderzenia pojedynczego protonu z nieruchomym jądrem litu 37Li powstały dwie cząstki α.

Całkowita energia kinetyczna cząstek α jest większa od energii kinetycznej protonu padającego na tarczę.

Masy jąder i cząstek uczestniczących w opisanej reakcji jądrowej, wyrażone w jednostkach atomowych, mają następujące wartości:

mp = 1,007276 u – masa protonu

mα = 4,001506 u – masa cząstki α (jądra helu 4He)

mLi = 7,014357 u – masa jądra litu 37Li.

Polecenie

3 punkty

Oblicz łączną energię kinetyczną produktów reakcji. Wynik podaj w MeV, zaokrąglony do czterech cyfr znaczących.

Wskazówka: Przyjmij, że 1 u ⋅ c2 ≈ 931,49 MeV (c to wartość prędkości światła w próżni).

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

2 ⋅ Ekin He ≈ 17,62 MeV

Stosujemy zasadę zachowania energii. Energia całkowita układu przed reakcją jest równa energii całkowitej układu po reakcji:

Ekin przed + E0 przed = Ekin po + E0 po

Energia całkowita układu jest sumą energii kinetycznych oraz energii spoczynkowych wszystkich jąder i cząstek biorących udział w reakcji:

Ekin p + E0 p + Ekin Li + E0 Li = 2 ⋅ (Ekin He + E0 He)

Wykorzystujemy związek między przyrostem energii kinetycznej protonu a pracą siły elektrycznej działającej na proton, fakt, że jądro litu spoczywa, oraz związek między masą a energią spoczynkową (wzór Einsteina):

eU + mpc2 + 0 + mLic2 = 2 ⋅ Ekin He + 2 ⋅ mHec2 →

2 ⋅ Ekin He = eU + (mp + mLi − 2 ⋅ mHe)c2 →

2 ⋅ Ekin He = 270 keV + (1,007276 u + 7,014357 u − 2 ⋅ 4,001506 u) ⋅ c2 →

2 ⋅ Ekin He = 270 keV + (1,007276 + 7,014357 − 2 ⋅ 4,001506) ⋅ u ⋅ c2 →

2 ⋅ Ekin He = 0,270 MeV + 0,018621 ⋅ 931,49 MeV ≈ 0,270 MeV + 17,345 MeV

2 ⋅ Ekin He ≈ 17,615 MeV ≈ 17,62 MeV

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia łącznej energii kinetycznej produktów reakcji jądrowej oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką.

2 pkt

poprawne zapisanie równania wynikającego z zasady zachowania energii z uwzględnieniem energii kinetycznej i energii spoczynkowej substratów i produktów reakcji oraz zastosowanie wzoru Einsteina na energie spoczynkowe oraz zastosowanie związku Ekin p = eU między energią kinetyczną protonu a pracą siły elektrycznej, np. zapisy równoważne poniższym: eU + mpc2 + mLic2 = 2 ⋅ Ekin He + 2 ⋅ mHec2

1 pkt

zapisanie równania wynikającego z zasady zachowania energii z uwzględnieniem (wystarczy poprzez oznaczenie) energii kinetycznej i energii spoczynkowej substratów reakcji, energii kinetycznej i energii spoczynkowej produktów reakcji, np. zapisy równoważne poniższym: Ekin przed + E0 przed = Ekin po + E0 po albo Ekin p + E0 p + Ekin Li = 2 ⋅ (Ekin He + E0 He)

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga dodatkowa (dotycząca usterki w zapisie zasady zachowania energii): zdający otrzymuje 1 pkt, gdy w równaniu zasady zachowania energii uwzględni energie spoczynkowe substratów i produktów reakcji oraz zastosuje dla nich wzór Einsteina na energie spoczynkowe oraz uwzględni energię kinetyczną produktów reakcji oraz nie uwzględni energii kinetycznej protonu (tzn. w warunku za 2 pkt pominie energię kinetyczną protonu).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.