Zadanie 8.3, matura czerwiec 2023, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Cztery największe księżyce Jowisza to: Io, Europa, Kallisto oraz Ganimedes. Orbity tych księżyców Jowisza możemy potraktować w pewnym przybliżeniu jako kołowe – tzn. długość promienia wodzącego każdego z księżyców, określona z dokładnością do dwóch cyfr znaczących, się nie zmienia.
Promienie orbit, po których poruszają się dookoła Jowisza księżyce: Io, Europa, Kallisto oraz Ganimedes, oznaczymy odpowiednio jako:
rI rE rK rG
Okresy obiegu dookoła Jowisza księżyców: Io, Europy, Kallisto oraz Ganimedesa, oznaczymy analogicznie jako:
TI TE TK TG
Stosunki okresów obiegu tych księżyców dookoła Jowisza, zaokrąglone do dwóch cyfr znaczących, są następujące:
TI : TE : TG ≈ 1,0 : 2,0 : 4,0 oraz TG : TK ≈ 3,0 : 7,0
Polecenie
3 punktyPromień orbity, po której porusza się dookoła Jowisza jego księżyc Europa, oraz okres obiegu tego księżyca po orbicie, wynoszą odpowiednio:
rE ≈ 6,711 ⋅ 105 km TE ≈ 3,551 dób ziemskich
Oblicz masę Jowisza. Wynik podaj zaokrąglony do trzech cyfr znaczących.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
M ≈ 1,90 ⋅ 1027 kg
Sposób 1.
Krok 1. Zapisujemy równanie identyfikujące siłę grawitacji jako siłę dośrodkową, łącznie z uwzględnieniem wzorów na te siły:
Krok 2. Wyprowadzamy wyrażenie pozwalające na bezpośrednie obliczenie masy Jowisza z parametrów ruchu orbitalnego księżyca. W tym celu do powyższego równania podstawiamy wzór na prędkość w ruchu jednostajnym po okręgu: .
Do otrzymanego wyrażenia podstawiamy parametry ruchu orbitalnego Europy: rE ≈ 6,711 ⋅ 105 km, TE ≈ 3,551 dób ziemskich. Zatem:
Krok 3. Wykonujemy obliczenia, przy czym kilometry wyrażamy w metrach, a dobę w sekundach:
M ≈ 1,90 ⋅ 1027 kg
Sposób 2.
Krok 1. Korzystamy ze wzoru na prędkość w ruchu po orbicie kołowej oraz ze wzoru na prędkość w ruchu jednostajnym po okręgu:
Krok 2. Z powyższych równań wyprowadzamy wzór pozwalający na obliczenie masy Jowisza z parametrów ruchu orbitalnego księżyca Europa:
Krok 3. Wykonujemy obliczenia (jak w kroku 3. sposobu 1.).
Schemat punktowania
poprawna metoda obliczenia masy Jowisza (np. jak w krokach 1.–3.) oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką.
doprowadzenie do jednego wyrażenia, z którego można bezpośrednio obliczyć masę Jowisza jedynie na podstawie stałych oraz promienia orbity rE i okresu TE (np. zapisanie wyrażenia jak w kroku 2.)
LUB
– zapisanie (od razu bez wyprowadzenia) III prawa Keplera łącznie z poprawnie określoną stałą: oraz zidentyfikowanie wielkości w tym wzorze (np. poprzez użycie odpowiednich symboli z indeksami lub opis użytych symboli lub podstawienie wartości liczbowych).
zapisanie relacji identyfikującej siłę grawitacji działającą na księżyc Europa jako siłę dośrodkową, z uwzględnieniem wzorów na te siły (np. jak w kroku 1. w sposobie 1.)
LUB
– skorzystanie ze wzoru na prędkość orbitalną, łącznie z zastosowaniem wzoru na prędkość w ruchu jednostajnym po okręgu (np. jak w kroku 1. w sposobie 2.).
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.