Zadanie 1.1, matura czerwiec 2023, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Ze szczytu równi pochyłej puszczano kulkę. Kulka staczała się z równi bez poślizgu. Po stoczeniu się z równi kulka poruszała się dalej wzdłuż prostej po poziomo ułożonym dywanie. Ruch kulki po dywanie został sfilmowany. Dzięki temu wyznaczono wartości v prędkości kulki na dywanie w kilku ustalonych położeniach x, licząc od punktu x = 0 końca równi pochyłej. Następnie obliczono wartości v2. Wyniki doświadczenia oraz niepewności Δv² wielkości v2 przedstawiono w poniższej tabeli. Pomiar x przyjmij za dokładny.
| x, m | 0 | 0,20 | 0,40 | 0,60 | 0,80 |
| v2, m2/s2 | 0,098 | 0,078 | 0,054 | 0,037 | 0,014 |
| Δv², m2/s2 | 0,004 | 0,004 | 0,003 | 0,003 | 0,002 |
W zadaniach 1.1.–1.2. przyjmij, że ruch postępowy kulki po dywanie był ruchem jednostajnie opóźnionym z przyśpieszeniem o wartości bezwzględnej a. Prędkość kulki na początku ruchu po dywanie, czyli w x = 0, oznaczymy jako v0. Zależność między kwadratem wartości prędkości kulki a przebytą drogą s = x i wartością przyśpieszenia a wyraża się wzorem:
Polecenie
2 punktyWyprowadź wzór v2 = v02 − 2as podany we wstępie do zadania 1. Zapisz odpowiednie równania oraz przekształcenia prowadzące do uzyskania powyższej postaci tego wzoru.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób 1.
Zapisujemy równania ruchu jednostajnie opóźnionego (zależność drogi od czasu oraz prędkości od czasu), eliminujemy czas i wyprowadzamy związek między drogą s, prędkością początkową v0, prędkością końcową v oraz wartością bezwzględną przyśpieszenia a:
2as = v02 − v2 → v2 = v02 − 2as
Sposób 2.
Zapisujemy zależność drogi od czasu w wersji z prędkością początkową i końcową (na podstawie twierdzenia o drodze jako polu pod wykresem prędkości od czasu) oraz wzór na przyśpieszenie w ruchu jednostajnie opóźnionym:
Mnożymy przez siebie obie strony tych równań:
Sposób 3.
Korzystamy z twierdzenia o pracy i energii kinetycznej: praca siły wypadkowej działającej na ciało jest równa zmianie energii kinetycznej ciała. Siłę wypadkową wyrażamy na podstawie II zasady dynamiki; siła wypadkowa działa przeciwnie do przemieszczenia (kulka hamuje):
Schemat punktowania
Sposób 1. i sposób 2.:
poprawna metoda wyprowadzenia wzoru v2 = v02 − 2as (zastosowanie równań ruchu jednostajnie opóźnionego) oraz podanie prawidłowej postaci tego wzoru.
poprawne zapisanie zależności drogi od czasu i prędkości od czasu (lub przyśpieszenia od czasu) dla ruchu jednostajnie opóźnionego, z poprawnym uwzględnieniem znaku przy wartości przyśpieszenia, np. zapisy lub zapisy równoważne: i v = v0 − at albo i .
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Sposób 3.:
poprawna metoda wyprowadzenia wzoru v2 = v02 − 2as (zastosowanie twierdzenia o pracy i energii kinetycznej) oraz podanie prawidłowej postaci tego wzoru.
zapisanie równania wynikającego z twierdzenia o pracy siły wypadkowej i energii kinetycznej oraz wyrażenie siły wypadkowej na podstawie II zasady dynamiki, np. zapisy lub zapisy równoważne: oraz Fw = am albo ams = ∣Ekin konc − Ekin pocz∣
LUB
– zapisanie równania wynikającego z twierdzenia o pracy siły wypadkowej i energii kinetycznej oraz zastosowanie wzoru na energię kinetyczną i pracę, np. .
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwaga! Powyższe zasady uwzględniają fakt, że zdający może zidentyfikować siłę wypadkową działającą na kulkę na dywanie jako konkretną siłę – siłę oporów ruchu (np. zamiast oznaczenia Fw będzie oznaczenie Fop).
Komentarz. Akceptowane są wszystkie metodycznie poprawne wyprowadzenia. Można stosować oznaczenia takie jak Fop zamiast Fw dla siły oporów ruchu.