Zadanie 1.1, matura czerwiec 2023, fizyka rozszerzona

2 pktotwarteśrednie (szac.)Czerwiec 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Ze szczytu równi pochyłej puszczano kulkę. Kulka staczała się z równi bez poślizgu. Po stoczeniu się z równi kulka poruszała się dalej wzdłuż prostej po poziomo ułożonym dywanie. Ruch kulki po dywanie został sfilmowany. Dzięki temu wyznaczono wartości v prędkości kulki na dywanie w kilku ustalonych położeniach x, licząc od punktu x = 0 końca równi pochyłej. Następnie obliczono wartości v2. Wyniki doświadczenia oraz niepewności Δv² wielkości v2 przedstawiono w poniższej tabeli. Pomiar x przyjmij za dokładny.

x, m00,200,400,600,80
v2, m2/s20,0980,0780,0540,0370,014
Δv², m2/s20,0040,0040,0030,0030,002

W zadaniach 1.1.–1.2. przyjmij, że ruch postępowy kulki po dywanie był ruchem jednostajnie opóźnionym z przyśpieszeniem o wartości bezwzględnej a. Prędkość kulki na początku ruchu po dywanie, czyli w x = 0, oznaczymy jako v0. Zależność między kwadratem wartości prędkości kulki a przebytą drogą s = x i wartością przyśpieszenia a wyraża się wzorem:

v2=v02−2asv^2 = v_0^2 - 2as

Polecenie

2 punkty

Wyprowadź wzór v2 = v02 − 2as podany we wstępie do zadania 1. Zapisz odpowiednie równania oraz przekształcenia prowadzące do uzyskania powyższej postaci tego wzoru.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób 1.

Zapisujemy równania ruchu jednostajnie opóźnionego (zależność drogi od czasu oraz prędkości od czasu), eliminujemy czas i wyprowadzamy związek między drogą s, prędkością początkową v0, prędkością końcową v oraz wartością bezwzględną przyśpieszenia a:

{s=v0t−12at2v=v0−at→{s=v0t−12at2t=v0−va→s=v0(v0−va)−12a(v0−va)2\begin{cases} s = v_0t - \frac{1}{2}at^2 \\ v = v_0 - at \end{cases} \rightarrow \begin{cases} s = v_0t - \frac{1}{2}at^2 \\ t = \dfrac{v_0 - v}{a} \end{cases} \rightarrow s = v_0\left(\dfrac{v_0 - v}{a}\right) - \dfrac{1}{2}a\left(\dfrac{v_0 - v}{a}\right)^2

s=v02−v0va−v02−2v0v+v22a=2v02−2v0v−(v02−2v0v+v2)2a=v02−v22as = \dfrac{v_0^2 - v_0v}{a} - \dfrac{v_0^2 - 2v_0v + v^2}{2a} = \dfrac{2v_0^2 - 2v_0v - (v_0^2 - 2v_0v + v^2)}{2a} = \dfrac{v_0^2 - v^2}{2a}

2as = v02 − v2 →  v2 = v02 − 2as

Sposób 2.

Zapisujemy zależność drogi od czasu w wersji z prędkością początkową i końcową (na podstawie twierdzenia o drodze jako polu pod wykresem prędkości od czasu) oraz wzór na przyśpieszenie w ruchu jednostajnie opóźnionym:

s=12(v0+v)ta=v0−vts = \dfrac{1}{2}(v_0 + v)t \qquad a = \dfrac{v_0 - v}{t}

Mnożymy przez siebie obie strony tych równań:

a⋅s=12(v0+v)t⋅v0−vt→2as=(v0+v)(v0−v)→2as=v02−v2→v2=v02−2asa\cdot s = \dfrac{1}{2}(v_0 + v)t\cdot\dfrac{v_0 - v}{t} \quad\rightarrow\quad 2as = (v_0 + v)(v_0 - v) \quad\rightarrow\quad 2as = v_0^2 - v^2 \quad\rightarrow\quad v^2 = v_0^2 - 2as

Sposób 3.

Korzystamy z twierdzenia o pracy i energii kinetycznej: praca siły wypadkowej działającej na ciało jest równa zmianie energii kinetycznej ciała. Siłę wypadkową wyrażamy na podstawie II zasady dynamiki; siła wypadkowa działa przeciwnie do przemieszczenia (kulka hamuje):

WFw=Ekin konc−Ekin pocz→−Fw⋅s=12mv2−12mv02W_{F_w} = E_{kin\,konc} - E_{kin\,pocz} \quad\rightarrow\quad -F_w\cdot s = \dfrac{1}{2}mv^2 - \dfrac{1}{2}mv_0^2

−ma⋅s=12mv2−12mv02→2as=v02−v2→v2=v02−2as-ma\cdot s = \dfrac{1}{2}mv^2 - \dfrac{1}{2}mv_0^2 \quad\rightarrow\quad 2as = v_0^2 - v^2 \quad\rightarrow\quad v^2 = v_0^2 - 2as

Schemat punktowania

Sposób 1. i sposób 2.:

2 pkt

poprawna metoda wyprowadzenia wzoru v2 = v02 − 2as (zastosowanie równań ruchu jednostajnie opóźnionego) oraz podanie prawidłowej postaci tego wzoru.

1 pkt

poprawne zapisanie zależności drogi od czasu i prędkości od czasu (lub przyśpieszenia od czasu) dla ruchu jednostajnie opóźnionego, z poprawnym uwzględnieniem znaku przy wartości przyśpieszenia, np. zapisy lub zapisy równoważne: s=v0t−12at2s = v_0t - \frac{1}{2}at^2 i v = v0 − at albo s=12(v0+v)ts = \frac{1}{2}(v_0 + v)t i a=v0−vta = \dfrac{v_0 - v}{t}.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Sposób 3.:

2 pkt

poprawna metoda wyprowadzenia wzoru v2 = v02 − 2as (zastosowanie twierdzenia o pracy i energii kinetycznej) oraz podanie prawidłowej postaci tego wzoru.

1 pkt

zapisanie równania wynikającego z twierdzenia o pracy siły wypadkowej i energii kinetycznej oraz wyrażenie siły wypadkowej na podstawie II zasady dynamiki, np. zapisy lub zapisy równoważne: WFw=Ekin konc−Ekin poczW_{F_w} = E_{kin\,konc} - E_{kin\,pocz} oraz Fw = am albo ams = ∣Ekin konc − Ekin pocz∣

LUB

– zapisanie równania wynikającego z twierdzenia o pracy siły wypadkowej i energii kinetycznej oraz zastosowanie wzoru na energię kinetyczną i pracę, np. −Fws=12mv2−12mv02-F_ws = \frac{1}{2}mv^2 - \frac{1}{2}mv_0^2.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga! Powyższe zasady uwzględniają fakt, że zdający może zidentyfikować siłę wypadkową działającą na kulkę na dywanie jako konkretną siłę – siłę oporów ruchu (np. zamiast oznaczenia Fw będzie oznaczenie Fop).

Komentarz. Akceptowane są wszystkie metodycznie poprawne wyprowadzenia. Można stosować oznaczenia takie jak Fop zamiast Fw dla siły oporów ruchu.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.