Zadanie 2.2, matura czerwiec 2023, fizyka rozszerzona

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Dwie identyczne kule K1 i K2, każda o masie m, poruszają się naprzeciwko siebie w inercjalnym układzie odniesienia U\mathcal{U} z prędkościami v⃗1\vec{v}_1 (kula K1) oraz v⃗2\vec{v}_2 (kula K2). Środki kul poruszają się wzdłuż prostej l. Wartości prędkości tych kul przed zderzeniem spełniają równanie:

v1=2v2v_1 = 2v_2

Sytuację przed zderzeniem kul ilustruje rysunek poniżej.

kule K1 i K2 na przerywanej prostej l; od środka kuli K1 wektor prędkości v1 skierowany w prawo, od środka kuli K2 krótszy wektor prędkości v2 skierowany w lewoPowiększ
kule K1 i K2 na przerywanej prostej l; od środka kuli K1 wektor prędkości v1 skierowany w prawo, od środka kuli K2 krótszy wektor prędkości v2 skierowany w lewo

Polecenie

4 punkty

Załóżmy, że w wyniku innej realizacji tego zderzenia obie kule połączyły się trwale.

Oblicz, jaką część początkowej (przed zderzeniem) łącznej energii kinetycznej ruchu postępowego utracił układ kul w wyniku takiego zderzenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Układ utracił 0,9 początkowej energii kinetycznej (EpoEprzed=110\dfrac{E_{po}}{E_{przed}} = \dfrac{1}{10}).

Zapisujemy wyrażenie określające iloraz energii mechanicznej Epo układu po zderzeniu i energii mechanicznej Eprzed układu przed zderzeniem. W analizowanym przypadku energie mechaniczne są równe energiom kinetycznym:

1) Eprzed=12m1v12+12m2v22=12m(2v2)2+12mv22=52mv22E_{przed} = \dfrac{1}{2}m_1v_1^2 + \dfrac{1}{2}m_2v_2^2 = \dfrac{1}{2}m(2v_2)^2 + \dfrac{1}{2}mv_2^2 = \dfrac{5}{2}mv_2^2

2) Epo=12(m1+m2)vpo2=122mvpo2=mvpo2E_{po} = \dfrac{1}{2}(m_1 + m_2)v_{po}^2 = \dfrac{1}{2}2mv_{po}^2 = mv_{po}^2

gdzie vpo jest wartością prędkości połączonych kul po zderzeniu. Zatem iloraz energii mechanicznych zapiszemy jako:

3) EpoEprzed=mvpo252mv22=25⋅(vpov2)2\dfrac{E_{po}}{E_{przed}} = \dfrac{mv_{po}^2}{\frac{5}{2}mv_2^2} = \dfrac{2}{5}\cdot\left(\dfrac{v_{po}}{v_2}\right)^2

Związek pomiędzy prędkościami kul przed i po zderzeniu określimy na podstawie zasady zachowania pędu całkowitego układu. Pęd układu przed zderzeniem jest równy pędowi układu po zderzeniu:

4) p⃗przed=p⃗po→\vec{p}_{przed} = \vec{p}_{po} \rightarrow

5) m1v1 − m2v2 = (m1 + m2)vpo → 6) m(2v2) − mv2 = 2mvpo →

7) mv2 = 2mvpo → 8) vpov2=12\dfrac{v_{po}}{v_2} = \dfrac{1}{2}

Iloraz wartości prędkości wyznaczony w równaniu 8) podstawiamy do wyrażenia 3):

9) EpoEprzed=25⋅(12)2=25⋅14=110\dfrac{E_{po}}{E_{przed}} = \dfrac{2}{5}\cdot\left(\dfrac{1}{2}\right)^2 = \dfrac{2}{5}\cdot\dfrac{1}{4} = \dfrac{1}{10}

Po zderzeniu zostało 0,1 początkowej energii mechanicznej, a zatem w wyniku zderzenia układ utracił 0,9 swojej początkowej energii mechanicznej.

Schemat punktowania

4 pkt

poprawna metoda obliczenia ilorazu energii kinetycznych oraz zapisanie prawidłowej wartości utraconej części z początkowej energii kinetycznej układu.

3 pkt

spełnienie pierwszego warunku za 1 pkt oraz poprawne zapisanie stosunku energii kinetycznych jedynie za pomocą ilorazu odpowiednich wartości prędkości oraz spełnienie drugiego warunku za 1 pkt, oraz poprawne zapisanie związku pomiędzy odpowiednimi wartościami prędkości przed i po zderzeniu, np. zapisy równoważne poniższym: (EpoEprzed=25⋅(vpov2)2\left(\dfrac{E_{po}}{E_{przed}} = \dfrac{2}{5}\cdot\left(\dfrac{v_{po}}{v_2}\right)^2\right. oraz vpov2=12)\left.\dfrac{v_{po}}{v_2} = \dfrac{1}{2}\right) albo (EpoEprzed=85⋅(vpov1)2\left(\dfrac{E_{po}}{E_{przed}} = \dfrac{8}{5}\cdot\left(\dfrac{v_{po}}{v_1}\right)^2\right. oraz vpov1=14)\left.\dfrac{v_{po}}{v_1} = \dfrac{1}{4}\right).

2 pkt

zapisanie wyrażenia pozwalającego obliczyć stosunek energii kinetycznych oraz poprawne zapisanie zasady zachowania pędu układu z uwzględnieniem (dającym się zidentyfikować oznaczeniem) mas kul, prędkości kul przed zderzeniem i prędkości połączonych kul po zderzeniu, np. zapisy równoważne poniższym: EpoEprzed=12(m1+m2)vpo212m1v12+12m2v22\dfrac{E_{po}}{E_{przed}} = \dfrac{\frac{1}{2}(m_1 + m_2)v_{po}^2}{\frac{1}{2}m_1v_1^2 + \frac{1}{2}m_2v_2^2} oraz m1v1 − m2v2 = (m1 + m2)vpo

LUB

– spełnienie pierwszego warunku za 1 pkt, oraz poprawne zapisanie stosunku energii kinetycznych jedynie za pomocą ilorazu odpowiednich wartości prędkości, np. zapisy równoważne poniższym: EpoEprzed=25⋅(vpov2)2\dfrac{E_{po}}{E_{przed}} = \dfrac{2}{5}\cdot\left(\dfrac{v_{po}}{v_2}\right)^2 albo EpoEprzed=85⋅(vpov1)2\dfrac{E_{po}}{E_{przed}} = \dfrac{8}{5}\cdot\left(\dfrac{v_{po}}{v_1}\right)^2

LUB

– spełnienie drugiego warunku za 1 pkt, oraz poprawne zapisanie związku pomiędzy odpowiednimi wartościami prędkości przed i po zderzeniu, np. zapisy równoważne poniższym: vpov2=12\dfrac{v_{po}}{v_2} = \dfrac{1}{2} albo vpov1=14\dfrac{v_{po}}{v_1} = \dfrac{1}{4}.

1 pkt

zapisanie wyrażenia pozwalającego obliczyć stosunek energii kinetycznych z uwzględnieniem (dającym się zidentyfikować oznaczeniem) mas kul, prędkości kul przed zderzeniem i prędkości połączonych kul po zderzeniu, np. zapisy równoważne poniższym: EpoEprzed=12(m1+m2)vpo212m1v12+12m2v22\dfrac{E_{po}}{E_{przed}} = \dfrac{\frac{1}{2}(m_1 + m_2)v_{po}^2}{\frac{1}{2}m_1v_1^2 + \frac{1}{2}m_2v_2^2} albo EpoEprzed=12(2m)vpo212m(2v2)2+12mv22\dfrac{E_{po}}{E_{przed}} = \dfrac{\frac{1}{2}(2m)v_{po}^2}{\frac{1}{2}m(2v_2)^2 + \frac{1}{2}mv_2^2}

LUB

– poprawne zapisanie zasady zachowania pędu układu z uwzględnieniem (dającym się zidentyfikować oznaczeniem) mas kul, prędkości kul przed zderzeniem i prędkości połączonych kul po zderzeniu, np. zapisy równoważne poniższym: m1v1 − m2v2 = (m1 + m2)vpo albo m(2v2) − mv2 = 2mvpo.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Dla zmiany pędu można stosować oznaczenia takie jak vpo zamiast vpo. Akceptowane są rozwiązania obliczające energię utraconą w postaci ΔE/Eprzed lub energię pozostałą w postaci Epo/Eprzed.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.