Zadanie 5.4, matura czerwiec 2023, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Dwa miedziane pręty ułożono równolegle w płaszczyźnie poziomej. Do końców obu tych prętów podłączono oporniki o oporach elektrycznych R1 = 3 Ω oraz R2 = 6 Ω. Odległość pomiędzy tymi prętami była równa d = 0,4 m. Na prętach położono miedzianą poprzeczkę, a całość umieszczono w jednorodnym polu magnetycznym o indukcji B = 0,2 T. Wektor B⃗\vec{B} indukcji magnetycznej tego pola był zwrócony prostopadle za płaszczyznę rysunku (zwrot pola oznaczono symbolem ⊗\otimes). Do poprzeczki przyłożono poziomą siłę F⃗\vec{F}, w wyniku czego zaczęła się ona poruszać w prawo i po pewnym czasie osiągnęła stałą prędkość o wartości v = 1,5 m/s (zobacz rysunek 1.).

Przyjmij, że poprzeczka przesuwa się po prętach bez tarcia. Pomiń opór elektryczny poprzeczki i prętów oraz opór elektryczny na styku prętów i poprzeczki. Pomiń pole magnetyczne wytworzone przez prąd płynący w obwodzie. Końce poprzeczki wystają poza pręty.

Rysunek 1.

dwa poziome równoległe pręty odległe o d, połączone z lewej strony opornikiem R1, a z prawej opornikiem R2; na prętach pionowa poprzeczka, której końce wystają poza pręty; przy poprzeczce wektory v i F skierowane w prawo; w całym obszarze symbole ⊗ oznaczające wektor BPowiększ
dwa poziome równoległe pręty odległe o d, połączone z lewej strony opornikiem R1, a z prawej opornikiem R2; na prętach pionowa poprzeczka, której końce wystają poza pręty; przy poprzeczce wektory v i F skierowane w prawo; w całym obszarze symbole ⊗ oznaczające wektor B

Polecenie

3 punkty

Oblicz moc elektryczną wydzielaną w całym obwodzie podczas ruchu poprzeczki z prędkością o wartości v.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Pc = 7,2 ⋅ 10−3 W

Zgodnie z założeniami w zadaniu, moc elektryczna wydzielana w całym obwodzie jest równa sumie mocy elektrycznych wydzielanych na oporniku R1 i oporniku R2:

1) Pc = P1 + P2

Wykorzystujemy związek między mocą wydzielaną na oporze a napięciem na tym oporniku i jego oporem. Napięcie na każdym z oporników jest równe napięciu indukowanemu na końcach poprzeczki. Zatem moc całkowita wydzielana w obwodzie wynosi:

2) Pc=Uind2R1+Uind2R2P_c = \dfrac{U_{ind}^2}{R_1} + \dfrac{U_{ind}^2}{R_2}

Sposób 1. wyznaczenia napięcia indukowanego

Korzystamy z definicji napięcia jako ilorazu pracy siły elektrycznej i ładunku. Niech FL oznacza wartość siły Lorentza działającej na ładunek w polu magnetycznym, wtedy:

3a) Uind=WFLq=FLdq=qvBdq=vBd→Uind=1,5 ms⋅0,2 T⋅0,4 m=0,12 VU_{ind} = \dfrac{W_{F_L}}{q} = \dfrac{F_Ld}{q} = \dfrac{qvBd}{q} = vBd \quad\rightarrow\quad U_{ind} = 1{,}5\ \mathrm{\dfrac{m}{s}}\cdot 0{,}2\ \mathrm{T}\cdot 0{,}4\ \mathrm{m} = 0{,}12\ \mathrm{V}

Sposób 2. wyznaczenia napięcia indukowanego

Napięcie indukowane obliczamy z prawa Faradaya:

3b) Uind=∣ΔΦBΔt∣=∣BΔSΔt∣=∣BdΔxΔt∣=∣ΔxΔtBd∣=vBd→Uind=0,12 VU_{ind} = \left|\dfrac{\Delta\Phi_B}{\Delta t}\right| = \left|\dfrac{B\Delta S}{\Delta t}\right| = \left|\dfrac{Bd\Delta x}{\Delta t}\right| = \left|\dfrac{\Delta x}{\Delta t}Bd\right| = vBd \quad\rightarrow\quad U_{ind} = 0{,}12\ \mathrm{V}

Wyrażenia (lub wartości) otrzymane w 3a) lub 3b) podstawiamy do wzoru 2):

4) Pc=Uind2R1+Uind2R2=(vBd)2(1R1+1R2)P_c = \dfrac{U_{ind}^2}{R_1} + \dfrac{U_{ind}^2}{R_2} = (vBd)^2\left(\dfrac{1}{R_1} + \dfrac{1}{R_2}\right)

Pc=(12⋅10−2 V)2(13 Ω+16 Ω)=144⋅10−4 V2⋅36 Ω=72⋅10−4 W=7,2⋅10−3 WP_c = (12\cdot 10^{-2}\ \mathrm{V})^2\left(\dfrac{1}{3\ \Omega} + \dfrac{1}{6\ \Omega}\right) = 144\cdot 10^{-4}\ \mathrm{V^2}\cdot\dfrac{3}{6\ \Omega} = 72\cdot 10^{-4}\ \mathrm{W} = 7{,}2\cdot 10^{-3}\ \mathrm{W}

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia mocy całkowitej wydzielanej w obwodzie oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką.

2 pkt

zapisanie mocy całkowitej wydzielanej w obwodzie jako sumy mocy wydzielanych na oporniku R1 i oporniku R2 oraz zastosowanie związku między mocą wydzielaną na oporniku a napięciem na oporniku i oporem oraz zastosowanie (lub wyprowadzenie) wzoru na napięcie powstające na końcach poprzeczki poruszającej się w polu magnetycznym.

1 pkt

zapisanie mocy całkowitej wydzielanej w obwodzie jako sumy mocy wydzielanych na oporniku R1 i oporniku R2 oraz zastosowanie związku między mocą wydzielaną na oporniku a napięciem na oporniku i oporem

LUB

– zapisanie mocy całkowitej wydzielanej w obwodzie jako sumy mocy wydzielanych na oporniku R1 i oporniku R2 oraz zastosowanie (lub wyprowadzenie) wzoru na napięcie powstające na końcach poprzeczki poruszającej się w polu magnetycznym.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Napięcie indukowane można obliczyć na dwa sposoby: poprzez siłę Lorentza działającą na ładunki (U = vBd) lub poprzez prawo Faradaya (U=ΔΦBΔtU = \frac{\Delta \Phi_B}{\Delta t}). Oba są równoważne.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.