Zadanie 3.2, matura czerwiec 2026, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Klocek A porusza się ze stałą prędkością w stronę nieruchomego klocka B (zobacz rysunek 1.). Do klocka B jest przymocowana sprężyna o współczynniku sprężystości k.
W pewnym momencie dochodzi do zderzenia klocków. Podczas tego zderzenia sprężyna najpierw jest ściskana, a następnie się rozpręża, w wyniku czego klocek A hamuje, a klocek B przyśpiesza (zobacz rysunki 1.–3.).
Przyjmij następujące dane i założenia:
• gdy sprężyna jest maksymalnie ściśnięta, to jej odkształcenie względem długości swobodnej oznaczymy jako Δxmax
• gdy sprężyna jest maksymalnie ściśnięta, to wartości prędkości obu klocków są sobie równe i wynoszą v2
• masy klocków są sobie równe: mA = mB = m
oraz
• pomijamy tarcie obu klocków o podłoże oraz opory powietrza
• pomijamy masę sprężyny
• wartość siły sprężystości, z jaką sprężyna działa na klocek, jest wprost proporcjonalna do zmiany długości sprężyny względem jej długości swobodnej
• zderzenie klocków jest idealnie sprężyste.
PowiększPolecenie
4 punktyWyznacz Δxmax w zależności tylko od: k, m oraz v1.
Zapisz odpowiednie równania i przekształcenia oraz podaj postać wzoru na Δxmax.
Pan Zenon
Nauczyciel fizyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.
Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.
Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.
Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.
Jak oceniasz to zadanie?
Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.
Rozwiązanie
Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.
Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Przykładowe pełne rozwiązanie:
Zapiszemy równanie wynikające z zasady zachowania energii mechanicznej. Przyrównamy E1 – energię mechaniczną całego układu w sytuacji początkowej (rysunek 1.) do E2 – energii mechanicznej całego układu, gdy sprężyna jest maksymalnie ściśnięta (rysunek 2.). Uwzględnimy energie kinetyczne oraz energię potencjalną sprężystości. Energia potencjalna grawitacji jest cały czas stała, więc ją pomijamy:
1a) E1 = E2
1b)
1c)
Niewiadomą v2 wyznaczymy z zasady zachowania pędu. Przyrównamy pęd całkowity układu w sytuacji początkowej (rysunek 1.) do pędu całkowitego układu, gdy sprężyna jest maksymalnie ściśnięta (rysunek 2.):
2a) p1 = p2
2b) mAv1 + mB ⋅ 0 = mAv2 + mBv2
2c) mv1 = 2mv2
3)
Wzór 3) podstawimy do równania 1c):
4a)
4b)
5)
Schemat punktowania
Rozwiązanie podlega ocenie, gdy zdający spełni co najmniej jeden z poniższych warunków lub ich kombinację, określoną w schemacie punktowania.
Warunek ZZE – poprawne zapisanie równania wynikającego z zasady zachowania energii mechanicznej, w którym uwzględniono (wystarczy poprzez oznaczenia) energie kinetyczne klocków w chwilach przedstawionych na rysunkach 1. i 2. i energię potencjalną sprężystości sprężyny w chwili przedstawionej na rysunku 2., np. Ekin1 A = Ekin2 A + Ekin2 B + Epot2 spr.
Warunek ZZP – poprawne zapisanie równania wynikającego z zasady zachowania pędu całkowitego układu, w którym uwzględniono prędkości i masy klocków w chwilach przedstawionych na rysunkach 1. i 2., np. mAv1 + mB ⋅ 0 = mAv2 + mBv2.
Warunek ZZE_WZORY – poprawne zapisanie równania wynikającego z zasady zachowania energii mechanicznej, w którym uwzględniono wzory (zgodne z oznaczeniami mas i prędkości podanymi w zadaniu) na energie kinetyczne klocków w chwilach przedstawionych na rysunkach 1. i 2. i wzór na energię potencjalną sprężystości sprężyny w chwili przedstawionej na rysunku 2., np. .
Warunek V1_V2 – wyprowadzenie z zasady zachowania pędu i zapisanie związku pomiędzy wartościami prędkości klocków w sytuacjach przedstawionych na rysunkach 1. i 2., np. .
poprawna metoda wyznaczenia maksymalnego odkształcenia sprężyny oraz zapisanie prawidłowej postaci wzoru na Δxmax: .
spełnienie warunków: ZZE_WZORY oraz V1_V2.
spełnienie warunków: ZZE_WZORY oraz ZZP
LUB – spełnienie warunku V1_V2.
spełnienie warunku ZZE
LUB – spełnienie warunku ZZP.
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.