Zadanie 5.1, matura czerwiec 2026, fizyka rozszerzona

3 pktotwarteśrednie (szac.)Czerwiec 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Wartość prędkości dźwięku rozchodzącego się w gazie doskonałym można wyrazić wzorem:

v=κ⋅xρv = \sqrt{\kappa \cdot \frac{x}{\rho}}

gdzie:

• κ=CpCV\kappa = \frac{C_p}{C_V} jest ilorazem ciepła molowego przy stałym ciśnieniu i ciepła molowego przy stałej objętości

• ρ jest gęstością gazu

• x jest pewną wielkością.

Polecenie

3 punkty

Wyraź jednostkę wielkości x za pomocą jednostek podstawowych układu SI. Zapisz przekształcenia. Wynik podaj w najprostszej postaci.

Na podstawie jednostki wielkości x określ, któremu parametrowi stanu gazu doskonałego – spośród poniżej wymienionych – odpowiada wielkość x. Zapisz odpowiednie przekształcenia jednostek wybranej wielkości, uzasadniające twój wybór.

objętość, liczba moli, ciśnienie, temperatura, energia wewnętrzna, masa

Pan Zenon

Nauczyciel fizyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.

  • Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.

  • Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.

  • Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.

Jak oceniasz to zadanie?

Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.

Rozwiązanie

Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.

Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

[x]=kgm⋅s2[x] = \frac{\mathrm{kg}}{\mathrm{m \cdot s^2}}; wielkość x odpowiada ciśnieniu.

Przykładowe pełne rozwiązanie:

Wyrazimy jednostkę wielkości x, występującej we wzorze na prędkość dźwięku, za pomocą jednostek podstawowych układu SI.

v=κ⋅xρv = \sqrt{\kappa \cdot \frac{x}{\rho}}

[v]=[κ]⋅[x][ρ]→[v]2=[κ]⋅[x][ρ][v] = \sqrt{[\kappa] \cdot \frac{[x]}{[\rho]}} \rightarrow [v]^2 = [\kappa] \cdot \frac{[x]}{[\rho]}

Powyższe równanie przekształcimy i podstawimy odpowiednie jednostki:

[x]=[v]2⋅[ρ][κ][x] = [v]^2 \cdot \frac{[\rho]}{[\kappa]}

[x]=m2s2⋅kg/m31=kgm⋅s2[x] = \frac{\mathrm{m^2}}{\mathrm{s^2}} \cdot \frac{\mathrm{kg/m^3}}{1} = \frac{\mathrm{kg}}{\mathrm{m \cdot s^2}}

Wielkość x odpowiada ciśnieniu, ponieważ spośród podanych wielkości tylko ciśnienie wyraża się w tych samych jednostkach:

[p]=Nm2=kg⋅ms2m2=kgm⋅s2[p] = \frac{\mathrm{N}}{\mathrm{m^2}} = \frac{\mathrm{kg} \cdot \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s^2}}}{\mathrm{m^2}} = \frac{\mathrm{kg}}{\mathrm{m \cdot s^2}}

[x] = [p]

x = p

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda wyprowadzenia jednostki wielkości x za pomocą jednostek podstawowych układu SI oraz podanie prawidłowego wyniku w najprostszej postaci, oraz zapisanie jednostki ciśnienia oraz identyfikacja x jako ciśnienia, np. [x]=m2s2⋅kg/m31=kgm⋅s2[x] = \frac{\mathrm{m^2}}{\mathrm{s^2}} \cdot \frac{\mathrm{kg/m^3}}{1} = \frac{\mathrm{kg}}{\mathrm{m \cdot s^2}} oraz [p]=Nm2=kgm⋅s2[p] = \frac{\mathrm{N}}{\mathrm{m^2}} = \frac{\mathrm{kg}}{\mathrm{m \cdot s^2}} oraz x = p.

2 pkt

poprawna metoda wyprowadzenia jednostki wielkości x za pomocą jednostek podstawowych układu SI oraz podanie prawidłowego wyniku w najprostszej postaci, np. [x]=[v]2⋅[ρ][κ]→[x]=m2s2⋅kg/m31=kgm⋅s2[x] = [v]^2 \cdot \frac{[\rho]}{[\kappa]} \rightarrow [x] = \frac{\mathrm{m^2}}{\mathrm{s^2}} \cdot \frac{\mathrm{kg/m^3}}{1} = \frac{\mathrm{kg}}{\mathrm{m \cdot s^2}}

LUB – poprawne przekształcenie wzoru i wyznaczenie x lub [x] albo poprawne podstawienie jednostek układu SI w miejsce odpowiednich wielkości we wzorze na prędkość v oraz zapisanie jednostki ciśnienia, np. ([x]=[v]2⋅[ρ][κ][x] = [v]^2 \cdot \frac{[\rho]}{[\kappa]} albo ms=1⋅[x]kg/m3\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}} = \sqrt{1 \cdot \frac{[x]}{\mathrm{kg/m^3}}}) oraz [p]=Nm2[p] = \frac{\mathrm{N}}{\mathrm{m^2}}.

1 pkt

poprawne przekształcenie wzoru i wyznaczenie x lub [x] albo poprawne podstawienie jednostek układu SI w miejsce odpowiednich wielkości we wzorze na prędkość v, np. [x]=[v]2⋅[ρ][κ][x] = [v]^2 \cdot \frac{[\rho]}{[\kappa]} albo ms=1⋅[x]kg/m3\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}} = \sqrt{1 \cdot \frac{[x]}{\mathrm{kg/m^3}}}.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.