Zadanie 2.2, matura czerwiec 2026, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Do końca linki o długości l doczepiono kulkę K o masie m.
Maksymalna wartość siły napięcia linki, po której przekroczeniu linka ulega zerwaniu, jest równa wartości dwukrotnego ciężaru kulki: Fn max = 2mg.
Przyjmij, że:
• linka jest nierozciągliwa, masę linki pomijamy
• przyśpieszenie ziemskie ma wartość g = 9,8 m/s2
• pomijamy siły oporów działające na kulkę
• kulkę traktujemy jako punkt materialny
• ruch kulki opisujemy w inercjalnym układzie odniesienia, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym.
Polecenie
4 punktyW doświadczeniu 2. kulkę K zawieszoną na lince wprawiono w ruch jednostajny po okręgu o środku O w płaszczyźnie poziomej. Górny koniec linki jest unieruchomiony w punkcie P.
Częstotliwość graniczną (maksymalną) ruchu kulki K po okręgu, powyżej której nić ulegnie zerwaniu, oznaczymy jako fmax.
Sytuację ilustruje rysunek poniżej, na którym oznaczono przyśpieszenie ziemskie .
Wyznacz fmax w doświadczeniu 2. w zależności tylko od wartości przyśpieszenia ziemskiego g oraz od długości linki l.
Zapisz odpowiednie równania i przekształcenia oraz podaj postać wzoru na fmax.
PowiększPan Zenon
Nauczyciel fizyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.
Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.
Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.
Zdjęcie kartki albo tekst: punkty jak w kluczu CKE i to, co poprawić.
Jak oceniasz to zadanie?
Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.
Rozwiązanie
Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.
Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Przykładowe pełne rozwiązanie (r – promień okręgu, α – kąt odchylenia linki od pionu):
Siła dośrodkowa jest wypadkową siły napięcia linki oraz siły grawitacji. Z dynamiki układu wynika geometria – trójkąt sił (tzn. połowa równoległoboku sił) jest podobny do trójkąta KOP, a zatem:
(lub analogicznie: )
Z drugiej strony kulka K porusza się po okręgu z częstotliwością graniczną (maksymalną), przy której wartość siły napięcia linki jest maksymalna. Wykorzystamy dodatkowo warunek zadania oraz wzór na siłę dośrodkową:
oraz Fn max = 2mg oraz Fdo = mωmax2r
Zatem:
Schemat punktowania
poprawna metoda wyznaczenia częstotliwości fmax w ruchu kulki K po okręgu oraz zapisanie prawidłowej postaci wzoru na fmax: .
zapisanie/wyprowadzenie związku między wartościami siły dośrodkowej i siły napięcia linki a promieniem okręgu i długością linki oraz poprawne zapisanie/wykorzystanie wzoru na siłę dośrodkową z częstością/częstotliwością oraz zapisanie/wykorzystanie warunku zadania na maksymalną wartość siły napięcia linki, np. oraz Fdo = mω2r oraz Fn max = 2mg, albo w jednym równaniu .
poprawne powiązanie wartości siły dośrodkowej z wartością siły napięcia linki i sinusem kąta odchylenia linki od pionu oraz poprawne zapisanie wzoru na sinus tego kąta, np. oraz
LUB – zapisanie proporcji wynikającej z podobieństwa trójkąta sił i trójkąta KOP, np.
LUB – poprawne narysowanie na rysunku (albo zapisanie) siły dośrodkowej jako wektorowej sumy siły grawitacji i siły napięcia linki oraz poprawne zapisanie wzoru na siłę dośrodkową z częstością/częstotliwością, np. rysunek równoległoboku sił albo , oraz (Fdo = mω2r lub Fdo = m(2πf)2r).
poprawne powiązanie wartości siły dośrodkowej z wartością siły napięcia linki i sinusem kąta odchylenia linki od pionu, np.
LUB – poprawne narysowanie na rysunku siły dośrodkowej jako wektorowej sumy siły grawitacji i siły napięcia linki (albo zapisanie wektorowo: )
LUB – poprawne zapisanie wzoru na siłę dośrodkową z częstością lub częstotliwością, np. Fdo = mω2r lub Fdo = m(2πf)2r lub ( oraz v = 2πfr).
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.