Zadanie 11.4, matura czerwiec 2026, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Spoczywające jądro żelaza 59Fe ulega rozpadowi promieniotwórczemu β−, w wyniku którego powstają: cząstka β− (elektron), jądro kobaltu 59Co, a także antyneutrino elektronowe . Antyneutrino ma zerowy ładunek elektryczny, a jego masę możemy pominąć.
W tym procesie jądro 59Fe w stanie podstawowym może rozpadać się do niektórych stanów wzbudzonych jądra kobaltu. Rozważmy takie procesy, że jądro 59Fe rozpadło się do jednego z pewnych dwóch stanów wzbudzonych jądra kobaltu: 59Co(X) albo 59Co(Y). Wartości energii spoczynkowej jąder kobaltu w tych stanach wzbudzonych X, Y wynoszą odpowiednio:
• EX Co = E0 Co + 1,10 MeV
• EY Co = E0 Co + 1,29 MeV
gdzie E0 Co oznacza energię spoczynkową jądra 59Co w stanie podstawowym.
Następnie wzbudzone jądro kobaltu 59Co przechodzi do stanu podstawowego i emituje przy tym foton γ. Możliwe schematy całego procesu przedstawiono na diagramach 1.–2. poniżej.
Energia Er wydzielana w całym tym procesie, czyli suma energii kinetycznej cząstki β− oraz energii kinetycznej antyneutrina , oraz energii fotonu γ – w obu przypadkach – wynosi:
• Er = 1,57 MeV
Pomijamy bardzo małą energię kinetyczną jądra kobaltu.
PowiększUwaga! Kreski poziome na diagramach odpowiadają poszczególnym wartościom energii spoczynkowej jąder uczestniczących w całym procesie. Zachowano skalę – tzn. różnice między wartościami energii spoczynkowej jąder odpowiadają odległościom między kreskami. E0 Fe oznacza energię spoczynkową jądra żelaza 59Fe w stanie podstawowym.
Polecenie
1 punktOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Stwierdzenie | P | F | |
|---|---|---|---|
| 1. Jądro kobaltu 59Co(Y) (w stanie wzbudzonym Y) ma większą masę od jądra kobaltu 59Co(X) (w stanie wzbudzonym X). | P | F | |
| 2. Energia wiązania jądra kobaltu 59Co(Y) (w stanie wzbudzonym Y) jest większa od energii wiązania jądra kobaltu 59Co(X) (w stanie wzbudzonym X). | P | F |
Pan Zenon
Nauczyciel fizyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.
Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.
Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.
Jak oceniasz to zadanie?
Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.
Rozwiązanie
Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.
Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
- 1.P
- 2.F
Schemat punktowania
poprawne zaznaczenia w dwóch stwierdzeniach.
odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Komentarz. Wyższy stan energetyczny jądra odpowiada wyższej energii spoczynkowej, a zatem większej masie (równoważność masy i energii). Energia wiązania jest zdefiniowana jako deficyt masy między poszczególnymi nukleonami a jądrem, a w stanie wzbudzonym energia wiązania jest mniejsza.