Zadanie 11.4, matura czerwiec 2026, fizyka rozszerzona

1 pktzamknięteśrednie (szac.)Czerwiec 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Spoczywające jądro żelaza 59Fe ulega rozpadowi promieniotwórczemu β−, w wyniku którego powstają: cząstka β− (elektron), jądro kobaltu 59Co, a także antyneutrino elektronowe ν~\tilde{\nu}. Antyneutrino ma zerowy ładunek elektryczny, a jego masę możemy pominąć.

W tym procesie jądro 59Fe w stanie podstawowym może rozpadać się do niektórych stanów wzbudzonych jądra kobaltu. Rozważmy takie procesy, że jądro 59Fe rozpadło się do jednego z pewnych dwóch stanów wzbudzonych jądra kobaltu: 59Co(X) albo 59Co(Y). Wartości energii spoczynkowej jąder kobaltu w tych stanach wzbudzonych X, Y wynoszą odpowiednio:

• EX Co = E0 Co + 1,10 MeV

• EY Co = E0 Co + 1,29 MeV

gdzie E0 Co oznacza energię spoczynkową jądra 59Co w stanie podstawowym.

Następnie wzbudzone jądro kobaltu 59Co przechodzi do stanu podstawowego i emituje przy tym foton γ. Możliwe schematy całego procesu przedstawiono na diagramach 1.–2. poniżej.

Energia Er wydzielana w całym tym procesie, czyli suma energii kinetycznej cząstki β− oraz energii kinetycznej antyneutrina ν~\tilde{\nu}, oraz energii fotonu γ – w obu przypadkach – wynosi:

• Er = 1,57 MeV

Pomijamy bardzo małą energię kinetyczną jądra kobaltu.

diagramy 1. i 2. – poziomy energii spoczynkowej jąder jako kreski poziome; diagram 1.: kreski E0 Fe, EX Co i E0 Co, strzałka rozpadu beta (β−X, ν̃X) od E0 Fe do EX Co i strzałka γX od EX Co do E0 Co; diagram 2.: kreski E0 Fe, EY Co i E0 Co, strzałka rozpadu beta (β−Y, ν̃Y) od E0 Fe do EY Co i strzałka γY od EY Co do E0 CoPowiększ
diagramy 1. i 2. – poziomy energii spoczynkowej jąder jako kreski poziome; diagram 1.: kreski E0 Fe, EX Co i E0 Co, strzałka rozpadu beta (β−X, ν̃X) od E0 Fe do EX Co i strzałka γX od EX Co do E0 Co; diagram 2.: kreski E0 Fe, EY Co i E0 Co, strzałka rozpadu beta (β−Y, ν̃Y) od E0 Fe do EY Co i strzałka γY od EY Co do E0 Co

Uwaga! Kreski poziome na diagramach odpowiadają poszczególnym wartościom energii spoczynkowej jąder uczestniczących w całym procesie. Zachowano skalę – tzn. różnice między wartościami energii spoczynkowej jąder odpowiadają odległościom między kreskami. E0 Fe oznacza energię spoczynkową jądra żelaza 59Fe w stanie podstawowym.

Polecenie

1 punkt

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

StwierdzeniePF
1. Jądro kobaltu 59Co(Y) (w stanie wzbudzonym Y) ma większą masę od jądra kobaltu 59Co(X) (w stanie wzbudzonym X).PF
2. Energia wiązania jądra kobaltu 59Co(Y) (w stanie wzbudzonym Y) jest większa od energii wiązania jądra kobaltu 59Co(X) (w stanie wzbudzonym X).PF

Pan Zenon

Nauczyciel fizyki, który zna to zadanie i klucz CKE. Wybierz, od czego zaczynasz.

  • Rozbierze polecenie, zakreśli dane w treści i rozpisze plan na tablicy.

  • Utknięcie w połowie? Poprowadzi krok po kroku, bez podawania gotowca.

Jak oceniasz to zadanie?

Zaznacz po porównaniu z kluczem. Ocena trafia do Mojej nauki.

Rozwiązanie

Odpowiedź i schemat punktowania z klucza CKE.

Sprawdź rozwiązanie CKEUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

  • 1.P
  • 2.F

Schemat punktowania

1 pkt

poprawne zaznaczenia w dwóch stwierdzeniach.

0 pkt

odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Komentarz. Wyższy stan energetyczny jądra odpowiada wyższej energii spoczynkowej, a zatem większej masie (równoważność masy i energii). Energia wiązania jest zdefiniowana jako deficyt masy między poszczególnymi nukleonami a jądrem, a w stanie wzbudzonym energia wiązania jest mniejsza.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.