Baza wiedzy · matura

Interferencja i siatka dyfrakcyjna na maturze z fizyki

Interferencja to nakładanie się fal: fale wzmacniają się, gdy różnica dróg jest całkowitą wielokrotnością długości fali (nλ), a wygaszają, gdy wynosi nieparzystą wielokrotność połowy fali. Na siatce dyfrakcyjnej prążki jasne powstają w kierunkach spełniających d·sinα = nλ, gdzie d to stała siatki (odległość między szczelinami).

Sprawdzone 18 października 2026

Co trzeba umieć

  • Stała siatki: d = 1/N, gdzie N to liczba szczelin na jednostkę długości. Siatka 500 rys na milimetr ma d = 1/500 mm = 2·10^−6 m.
  • Wzór siatki: d·sinα = nλ, n = 0, 1, 2, ... to rząd prążka.
  • Najwyższy rząd: sinα nie przekracza 1, więc n_max to część całkowita z d/λ.
  • Widmo światła białego: każda barwa ugina się pod innym kątem; czerwone (dłuższa fala) bardziej niż fioletowe. W pryzmacie odwrotnie: najbardziej załamuje się fiolet.
  • Doświadczenie Younga: dwie szczeliny, odległość prążków na ekranie przy małych kątach Δx ≈ λL/d.

Typowe pułapki

  • Liczenie stałej siatki bez zamiany milimetrów na metry.
  • Zapominanie o prążku zerowego rzędu przy liczeniu wszystkich prążków.
  • Mylenie kolejności barw w widmie siatki i pryzmatu.

Zadania z matury

  1. 1.Zadanie 16, maj 2018Zaznacz właściwe dokończenie zdania wybrane spośród A–B oraz jego poprawne uzasadnienie wybrane spośród 1.–4. Wiązka elektronów…
  2. 2.Zadanie 11.1, maj 2017Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Zmiana długości fali…57%wykonalność
  3. 3.Zadanie 11.2, maj 2017Oblicz częstotliwość fali światła, którego Michelson użył do pomiarów.33%wykonalność
  4. 4.Zadanie 13, maj 2015Laser, siatkę dyfrakcyjną oraz ekran umieszczono w ustalonych wzajemnych odległościach (rysunek obok). Po włączeniu lasera na…

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Jak obliczyć stałą siatki dyfrakcyjnej?

Podziel jednostkę długości przez liczbę szczelin: siatka mająca 300 szczelin na milimetr ma stałą d = 1/300 mm ≈ 3,3·10^−6 m.

Jaki jest wzór siatki dyfrakcyjnej?

d·sinα = nλ, gdzie d to stała siatki, α kąt ugięcia, n rząd prążka, a λ długość fali.

Czytaj dalej