Zadanie 14, matura maj 2023, filozofia rozszerzona

2 pktotwarteśrednie 51%Maj 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.

Sofokles

Antygona

KREON

do Antygony

A ty, co stoisz z pochyloną głową

Przyznajesz się do zarzucanych czynów?

ANTYGONA

Tak, ja to uczyniłam, nie kto inny.

KREON

[…] A ty odpowiedz mi krótko: wiedziałaś,

Że zakazałem dokonywać tego?

ANTYGONA

Tak, oczywiście. Całe miasto wie.

KREON

I ośmieliłaś się złamać ten zakaz?

ANTYGONA

Tak, bo nie stoi za nim ani Zeus,

Ani podziemna Dike, która strzeże

Sprawiedliwości między śmiertelnymi;

A nie uważam, aby twoje prawa,

Bądź co bądź, ludzkie, przewyższały boskie –

Odwieczne, trwałe, chociaż niepisane –

Ustanowione nie dziś ani wczoraj,

Lecz przed wiekami – nie wiadomo kiedy.

Jakże więc łamać je i się narażać

Na karę boską – ze strachu przed ludzką?

Że śmierć mnie czeka, to wiem i bez ciebie,

I bez tej groźby, którą straszy zakaz.

[...]

A jednak nie ma większej chwały od tej,

Jaką przynosi pogrzebanie brata!

I wszyscy tu z pewnością by mnie wsparli,

Gdyby się tylko nie trzęśli ze strachu.

Niestety tylko ci, co dzierżą władzę,

Mówią i robią, co im się podoba.

KREON

Nikt poza tobą tak nie sądzi w Tebach.

ANTYGONA

Wszyscy tak sądzą, tylko że po cichu.

KREON

Nie wstyd ci myśleć inaczej niż oni?

ANTYGONA

Czcić bliskich zmarłych to powód do wstydu?

KREON

Nie był twym bratem ten drugi, co zginął?

ANTYGONA

Był takim samym. Z tych samych rodziców.

KREON

To czemu go znieważasz, czcząc tamtego?

ANTYGONA

Zmarły by mi zniewagi nie zarzucił.

KREON

Mimo żeś go zrównała z bezbożnikiem?

ANTYGONA

Bezbożnik, nie bezbożnik, ale brat!

KREON

Najechał na nas, a tamten nas bronił!

ANTYGONA

Prawa Hadesu są równe dla wszystkich.

KREON

Nie można równać dobrego ze złym.

ANTYGONA

Któż może wiedzieć, co jest złe w Podziemiu?

KREON

Wróg i po śmierci pozostaje wrogiem.

ANTYGONA

Może dla wroga. Mnie obaj są bliscy.

Sofokles, Antygona, [w:] Sofokles, Tragedie, tom I, tłum. Antoni Libera, Warszawa 2020.

Polecenie

2 punkty

W swojej wypowiedzi Antygona krótko charakteryzuje „boskie prawa” (moralne). Podaj dwie cechy, które przypisuje Antygona „prawom boskim”, a następnie rozstrzygnij, które ze stanowisk – Antygony czy Kreona – jest zbieżne z pozytywizmem prawniczym. Swoją odpowiedź uzasadnij, odwołując się do wybranej tezy pozytywizmu prawniczego.

Cechy „boskich praw”:

Rozstrzygnięcie:

Uzasadnienie:

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Cechy "praw boskich": odwieczność, trwałość.

Rozstrzygnięcie: Do pozytywizmu prawniczego jest bardziej zbliżona koncepcja Kreona.

Przykładowe uzasadnienie: Pozytywizm prawniczy jest poglądem, na gruncie którego twierdzi się, że normy prawne nie wymagają swojego ugruntowania w normach moralnych, a samo prawo pochodzi od suwerena i obowiązuje jedynie w określonym czasie. Antygona sprzeciwiła się nakazowi Kreona, przywołując racje moralne i odwołując się do prawa boskiego, którego normy uznała za odwieczne i trwałe. Kreon odwoływał się do prawa ustalonego przez siebie.

Schemat punktowania

2 pkt

poprawne podanie dwóch cech "boskich praw" oraz trafne rozstrzygnięcie wraz z poprawnym uzasadnieniem.

1 pkt

poprawne podanie dwóch cech "boskich praw" ALBO trafne rozstrzygnięcie wraz z poprawnym uzasadnieniem.

0 pkt

odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

Komentarz. Akceptowane są inne cechy boskich praw wynikające z tekstu Antygony, takie jak: bycie niepisanymi, pochodzenie spoza działalności człowieka, nie pochodzenia z rządzkiego dekretu.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.