Zadanie 6.1, matura czerwiec 2018, geografia rozszerzona

1 pktotwarteśrednie (szac.)Czerwiec 2018

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Zadanie wykonaj na podstawie rysunku, na którym numerami 1–8 oznaczono planety Układu Słonecznego, a literami A–B pasy planetoid (strona II barwnego materiału źródłowego), i poniższego tekstu przedstawiającego jedną z hipotez tworzenia się planet.

Układ Słoneczny z planetami 1–8 i pasami A–B ze źródłemPowiększ
Układ Słoneczny z planetami 1–8 i pasami A–B ze źródłem

Około 4,7 miliarda lat temu wirujący obłok gazowo-pyłowy zaczął zapadać się grawitacyjnie. W centralnej części obłoku powstało Protosłońce, wokół którego utworzył się wirujący dysk protoplanetarny. Gdy temperatura wewnątrz obłoku osiągnęła 10 mln °C, Protosłońce rozbłysło, stając się Słońcem, a cząsteczki pyłu łączyły w coraz większe bryły materii – planetozymale. Bliżej Słońca, gdzie temperatura była najwyższa, mogły kondensować pierwiastki i związki ciężkie, tworząc grudki materii zbudowane głównie z metali i krzemianów. W zimniejszych rejonach kondensowały lekkie pierwiastki – wodór i hel – w postaci lodu. Około 3,5 miliarda lat temu dzięki grawitacyjnemu oddziaływaniu dużych planet oraz silnemu wiatrowi słonecznemu pozostałości dysku zostały wyrzucone z wnętrza Układu Słonecznego. Gazy i pyły niewykorzystane do budowy planet utworzyły pas asteroidów za orbitą Marsa oraz pas Kuipera położony za orbitą Neptuna.

Na podstawie: www.esop2009.pl

Polecenie

1 punkt

Planety Układu Słonecznego ze względu na budowę można podzielić na planety grupy ziemskiej oraz planety olbrzymy.

Wyjaśnij, dlaczego planety grupy ziemskiej mają inną budowę niż planety olbrzymy.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Wysoka temperatura panująca bliżej Słońca umożliwiła kondensację ciężkich pierwiastków, dlatego planety grupy ziemskiej zbudowane są głównie z metali i krzemianów w przeciwieństwie do planet olbrzymów położonych dalej od Słońca. W zimniejszych rejonach mogły kondensować lekkie pierwiastki wodoru i helu, dlatego są to planety gazowe.

Alternatywa: Budowa planet uzależniona jest od warunków termicznych, w których tworzyły się planetozymale. Ciężkie pierwiastki (metale) gromadziły się bliżej Słońca, tam gdzie temperatura była najwyższa, dlatego planety typu ziemskiego położone bliżej Słońca mają metaliczne jądro. W niższej temperaturze mogły się gromadzić lekkie atomy gazów, dlatego planety olbrzymy położone dalej od Słońca są zbudowane z gazów.

Schemat punktowania

1 pkt

za poprawne wyjaśnienie uwzględniające różnicę warunków tworzenia się planet.

0 pkt

za odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.