Zadanie 10.2, matura czerwiec 2015, historia rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Źródło 1. Fragment opracowania etnografa i socjologa Jana Bystronia
Bardzo wielką wagę przywiązywano do pochodzenia rodziny i troskliwie utrzymywano tradycję genealogiczną, […] zwłaszcza o ile wśród krewnych czy powinowatych wykazywano książęce i senatorskie rody […]. Pamięć ludzka jest krótka, a ambicja bardzo wielka; przy dorywczości i niesystematyczności ksiąg metrykalnych, które źle prowadzono i które często ginęły w pożarach, w rabunkach wojennych czy też po prostu przez brak nadzoru, rozmaite poprawki genealogiczne nie były rzeczą trudną. Wyszukiwano więc możliwie dostojne parentele, przypisywano własnej rodzinie zasługi i dostojeństwa innych, […] usłużni panegiryści pomagali i przytaczali nowy materiał dowodowy. […] Szukano chętnie genealogij rzymskich: dopatrywano się w Rzeczypospolitej kontynuacji dawnej republiki rzymskiej, uważano się za Rzymian Północy. […] Oznaczeniem rodu szlacheckiego był herb […]. Wiedziano, że herb jest czymś dawniejszym od nazwiska.
J.S. Bystroń, Dzieje obyczajów w dawnej Polsce wiek XVI–XVIII, t. 1, Warszawa 1994, s. 182–186.
Źródło 2. Fragment wiersza Wespazjana Kochowskiego¹ odnoszący się do herbu Topór
Szukając starożytny skąd jest Topór wzięty,
Pomnisz, że nim się Józef pieczętował święty,
Po nim się Chrystus, jak po ojcu został,
A zaś po Chrystusie Korocińskim dostał.
M. Rożek, Etos dworu szlacheckiego, Kraków 2013, s. 18.
¹ Wespazjan Kochowski – poeta polskiego baroku, przedstawiciel sarmatyzmu, historyk.
Polecenie
1 punktWyjaśnij, jaki stosunek Wespazjana Kochowskiego do pochodzenia herbu Topór wynika z treści wiersza.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Autor chciał wykpić dość częste przypadki umieszczania wśród przodków rodu fałszywych przedstawicieli pochodzących ze starożytności. Kochowski ironizuje, przedstawiając genealogię herbu Topór, sięgającą do biblijnych czasów (św. Józefa i Chrystusa), co jest śmiesznym wyolbrzymieniem i parodią szlacheckich dążeń do szukania dostojnych przodków.
Schemat punktowania
za wyjaśnienie, że autor kpił z umieszczania wśród przodków rodu fałszywych przedstawicieli pochodzących ze starożytności.
za odpowiedź błędną, niepełną lub za brak odpowiedzi.
Komentarz. Autor irnizuje dość częste wśród szlachty praktyki przypisywania sobie fałszywych, biblijnych przodków.