Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Źródło 2. Perykles – o demokracji ateńskiej

Nasz ustrój polityczny nie jest naśladownictwem obcych praw, a my sami raczej jesteśmy wzorem dla innych niż inni dla nas. Nazywa się ten ustrój demokracją, ponieważ opiera się na większości obywateli, a nie na mniejszości. W sporach prywatnych każdy obywatel jest równy w obliczu prawa; jeśli zaś chodzi o znaczenie, to jednostkę ceni się nie ze względu na jej przynależność do pewnej grupy, lecz ze względu na talent osobisty, jakim się wyróżnia; nikomu też, kto jest zdolny służyć ojczyźnie, ubóstwo albo nieznane pochodzenie nie przeszkadza w osiągnięciu zaszczytów. W naszym życiu państwowym kierujemy się zasadą wolności. W życiu prywatnym nie wglądamy z podejrzliwą ciekawością w zachowanie się naszych współobywateli, […] jesteśmy posłuszni każdoczesnej władzy i prawom, zwłaszcza tym niepisanym, które bronią pokrzywdzonych i których przekroczenie przynosi powszechną hańbę.

T. Maresz, K. Juszczyk, Historia w tekstach źródłowych, cz.1, Toruń 1994, s. 17.

Źródło 3. Anonimowy Ateńczyk o ustroju ateńskim

Co zaś do ustroju ateńskiego – nie pochwalam wyboru tego właśnie ustroju. Ateńczycy bowiem, wybierając go, sprawili, że ludzie podlejszego stanu są w lepszej sytuacji niż warstwy wyższe. [...] Zamierzam jednak wykazać, że skoro już taką podjęli decyzję, skutecznie zabezpieczają swój ustrój oraz sprawnie przeprowadzają inne przedsięwzięcia, które pozostali Hellenowie uważają za błędne. Po pierwsze więc wykażę, że biedacy oraz lud słusznie cieszą się tam lepszą pozycją od ludzi szlachetnego pochodzenia i zamożnych, ponieważ to właśnie lud stanowi załogę okrętów i tworzy potęgę państwa [...] w stopniu znacznie większym niż hoplici, ludzie szlachetnego pochodzenia oraz warstwy wyższe. Skoro taka jest sytuacja, wydaje się słuszne, aby każdy miał dostęp do urzędów [...] i aby każdy obywatel, który zechce zabrać głos, mógł to uczynić bez przeszkód. [...] Mógłby ktoś powiedzieć, że nie powinni wszystkim pozwalać przemawiać na równych prawach ani zasiadać w radzie, lecz dopuszczać tylko najbieglejszych i najlepszych. Tymczasem i w tej sprawie podejmują najwłaściwszą decyzję, zezwalając na zabieranie głosu także ludziom niskiego stanu. Bo gdyby zabierali głos tylko ludzie wyższego stanu, gdyby oni wyłącznie zasiadali w radzie, obywatelom tego pokroju działoby się dobrze, a pospólstwu – nie. […]

A. Ziółkowski, Człowiek i historia. Czasy starożytne, Warszawa 2002, s. 104.

Źródło 4. Ostrakon z imieniem Temistoklesa

2. Omów genezę, postanowienia i skutki unii polsko-litewskich do końca XV wieku. W swojej wypowiedzi wykorzystaj materiały źródłowe (str. 22–24).

Materiały źródłowe do tematu 2.

Źródło 1. Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie

Źródło 2. Unia w Krewie

My, Jagiełło, z łaski Bożej Wielki Książę Litwy i Rusi, pan i dziedzic przyrodzony, podajemy do wiadomości wszystkim, [...] jako dostojny książę Jagiełło, Wielki Książę Litewski [...] wyprawił uroczyste poselstwo do panów ziemian Polski, a potem też do jego królewskiej wysokości. [...] Jako liczni cesarze królowie i książęta rozmaici pragnęli z tym Wielkim Księciem Litewskim, życzyli sobie i radzi byli wejść w związki wieczyste powinowactwa, a co Bóg wszechmocny zachował dla osoby tejże najjaśniejszej królowej. Toteż, najjaśniejsza pani, niechaj Wysokość Wasza przyjmie do tak wielce zbawiennego związku tegoż pana Jagiełłę, Wielkiego Księcia, na syna, a najjaśniejszą księżnę Jadwigę, córę waszą najdroższą, królowę Polski, niechaj poślubi na prawą swą małżonkę. […] Skoro zaś to, co przyrzeczone, dojdzie do przewidzianego końca, natenczas pan Jagiełło, Wielki Książę z wszystkimi braćmi swymi jeszcze nie ochrzczonymi, krewniakami, szlachcicami, ziemianami z wyższymi i najniższymi w swoich krajach zamieszkałymi, wiarę świętego, rzymskiego Kościoła przyjąć zamierza, pragnie i życzy sobie. [...]

T. Maresz, K. Juszczyk, Historia w tekstach źródłowych, cz. 1, Toruń 1994, s. 129.

Źródło 3. O unii w Horodle

W trzy lata po Grunwaldzie [...] król odniósł następny, tym razem pokojowy sukces. Na wielkim zjeździe [...] spisano nowe akty unii między Królestwem Polskim a Litwą. [...] Jak można się domyślać, król, mając już wstępną akceptację panów polskich, uzgodnił wówczas z Witoldem przyszły kształt wzajemnych stosunków. Toczące się postępowanie procesowe w sprawie z Krzyżakami miało [...] wpływ na retorykę aktów unii [...]. Wystawiono kilka dokumentów. [...] Najważniejszy artykuł dotyczył sprawy wyboru wielkiego księcia po śmierci Witolda i stanowił, że wielkim księciem może być tylko ten, którego król polski i jego potomkowie będą chcieli powołać. Podobnie szlachta polska została zobowiązana, że gdyby król zmarł bez prawego dziedzica, nie obierze sobie za króla bez zgody wielkiego księcia i panów litewskich. [...] Na koniec Witold za zezwoleniem króla przedstawił rody litewskie, które zostały przyjęte do polskich herbów [...]

J. Krzyżaniakowa, J. Ochmański, Władysław II Jagiełło, Wrocław 1991, s. 219, 221.

Źródło 4. Herb państwa w okresie rządów Jagiellonów

Źródło 5. Obraz M. Jaroczyńskiego II Traktat toruński, 1873 r., Muzeum Okręgowe w Toruniu

3. Królewski majestat a szlachecka wolność. Przedstaw stosunki między władzą królewską a szlachtą w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVII w.

4. Napoleon hegemonem Europy. Omów wpływy polityczne, ekonomiczne i kulturalne Francji w latach 1800–1815.

5. Scharakteryzuj i oceń politykę państw zachodnich wobec Niemiec w latach 1933–1949.