Zadanie 11, specimen 2015, historia rozszerzona

3 pktotwartetrudne (szac.)Specimen 2015

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Materiały do zadania 11.

Źródło 1. Katarzyna II do księcia Grzegorza Potemkina, 29 lipca 1791 r. [fragment]

Przemiana rządu w Polsce, jeżeli tylko nabierze stałej siły i działalności, nie może być korzystną dla jej sąsiadów; to rzecz niewątpliwa. […]

Lecz skoro niechętni tej reformie, jenerał-artylerii Potocki i hetman polny Rzewuski, nie tając swego sposobu myślenia, chcą i sądzą koniecznym rozpocząć swe działania niezwłocznie, ażeby nie dać ustalić się zmianom w ich ojczyźnie dokonanym; to w takim stanie rzeczy niepodobna i nam opóźniać pomocy naszej. Potrzeba jednak, aby oni sami dali temu początek zebraniem przychylnego i poważnego stronnictwa […] .

Roztropność nakazuje nam wielką oględność na dwór berliński, aby o ile można starać się powstrzymać go od wystąpienia przeciwko nam, dopóty przynajmniej, dopóki stronnictwo nasze w Polsce nie wzmocni się w ludzi i w środki.

Trudno obrachować, jaki będzie wypadek dzisiejszych naszych zabiegów, lecz jeżeli z pomocą Wszechmocnego, na naszą stronę rezultat wypadnie, to dwojakiego rodzaju korzyści mogą dla nas wypaść: albo obalając teraźniejszą formę rządu i przywracając dawną polską wolność, zapewnimy tym samym na dalsze czasy państwu naszemu spokój zupełny; albo, gdyby król pruski okazał nieprzełamaną chciwość, zmuszeni będziemy […] zezwolić na nowy podział Polski […].

Źródło: Historia Polski 1764–1795. Wybór tekstów, oprac. J. Michalski, Warszawa 1954, s. 156–158.

Źródło 2. Wypowiedź starosty Gadulskiego z Powrotu posła Juliana Ursyna Niemcewicza

Przedtem bez żadnych intryg, bez najmniejszej zdrady,

Jeden poseł mógł wstrzymać sejmowe obrady,

Jeden ojczyzny całej trzymał w ręku wagę,

Powiedział: „nie pozwalam”, i uciekł na Pragę.

Cóż mu kto zrobił: jeszcze, że tak przedni wniosek

Miał promocje i dostał czasem kilka wiosek.

Dzisiaj co kto dostanie? Nowomodne głowy

Chcą robić jakieś straże, jakiś sejm gotowy,

Czyste do despotyzmu otwierają pole. [...]

To śmieszne jakieś względy na prawa człowieka,

To zawody sumienia, to delikatności,

To jakieś szanowanie świętych praw własności –

Za naszych czasów na to wszystko nie zważano,

Wszyscy byli kontenci, robiono, co chciano. [...]

Źródło: J.U. Niemcewicz, Powrót posła, Kraków, 2003, s. 14–15.

Polecenie

3 punkty

11.1. Wyjaśnij, co Katarzyna II nazwała teraźniejszą formą rządu.1 punkt

11.2. Rozstrzygnij, czy starosta Gadulski przyłączyłby się do grona zwolenników teraźniejszej formy rządu w Rzeczypospolitej, o której wspomina Katarzyna II. Odpowiedź uzasadnij.1 punkt

11.3. Rozstrzygnij, czy starosta Gadulski był zwolennikiem, czy przeciwnikiem idei oświeceniowych. Odpowiedź uzasadnij.1 punkt

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

11.1. ustrój wprowadzony w życie Konstytucją 3 maja [ustrój Trzeciego Maja]

11.2. Przykładowe rozwiązanie: Nie, starosta nie przyłączyłby się do grona zwolenników Konstytucji 3 maja. Jego wypowiedź świadczy o tym, że był zwolennikiem dawnej formy rządów; akceptował liberum weto oraz miał lekceważący stosunek do projektów nowych rozwiązań politycznych (np. do Straży Praw).

11.3. Przykładowe rozwiązanie: Starosta był przeciwnikiem idei oświeceniowych. Z lekceważeniem wypowiadał się o takich ideach oświeceniowych jak prawa człowieka i wolność sumienia.

Schemat punktowania

11.1.

1 pkt

za poprawne wyjaśnienie

0 pkt

za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi

11.2.

1 pkt

za zajęcie stanowiska z uzasadnieniem

0 pkt

za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi

11.3.

1 pkt

za zajęcie stanowiska z uzasadnieniem

0 pkt

za niepełną odpowiedź, błędną odpowiedź lub brak odpowiedzi

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.