Zadanie 10, matura maj 2021, język angielski dwujęzyczny
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
15 punktówChoose one of the topics below and write a composition following the conventions of the genre indicated in the topic. Use between 300 and 350 words.
1. Wiele badań wskazuje, że praca w wakacje przekłada się na sukces nastolatków w życiu dorosłym. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na temat pracy wakacyjnej nastolatków, odnosząc się do następujących aspektów:
• zdobywanie doświadczenia na rynku pracy
• umiejętność gospodarowania pieniędzmi
• kształtowanie charakteru.
2. Wielu młodych ludzi marzy o profesjonalnym uprawianiu sportu. Napisz artykuł, w którym przedstawisz powody wyboru takiej kariery przez młodych ludzi, wyjaśnisz, jakie cechy są niezbędne, żeby osiągnąć sukces w sporcie, oraz napiszesz, co jest, Twoim zdaniem, największym minusem profesjonalnego uprawiania sportu w dzisiejszych czasach.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Zadanie otwarte (wypowiedź pisemna). Dodatkowe uwagi CKE dotyczące oceny elementów treści:
Temat 1. „Główka” tematu: Wiele badań wskazuje, że praca w wakacje przekłada się na sukces nastolatków w życiu dorosłym. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na temat pracy wakacyjnej nastolatków, odnosząc się do następujących aspektów: (elementy tematu) zdobywanie doświadczenia na rynku pracy; umiejętność gospodarowania pieniędzmi; kształtowanie charakteru.
Uwagi:
1. Aby praca była uznana za w pełni zgodną z tematem, zdający musi odnosić się do wpływu pracy wakacyjnej nastolatków na ich dorosłe życie.
2. W tezie wymagane jest wyrażenie opinii na temat wpływu pracy wakacyjnej nastolatków na ich dorosłe życie, np. Part-time work during holidays does not only bring teenagers profits but it can also have a positive influence on their life in the future. / Many teenagers decide to work during holidays. Such a decision can have great long-term effects.
3. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że wielu nastolatków pracuje w czasie wakacji, nie jest tezą.
4. We wstępie nie wymaga się uwzględnienia podanych w poleceniu aspektów.
5. Jeżeli w tezie zdający odnosi się do niektórych elementów polecenia (do jednego lub dwóch), a w rozwinięciu podaje argumenty odnoszące się do wszystkich elementów tematu to taka teza jest traktowana jako odbiegająca od treści wypowiedzi.
6. Jeśli z tezy/wstępu nie wynika nawiązanie do wpływu pracy wakacyjnej nastolatków na ich życie dorosłe lub przyszłość, taka teza jest kwalifikowana jako odbiegająca od tematu, np. Many young people work during holidays. Such jobs have many advantages and disadvantages.
7. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Is holiday work beneficial for our adult life?, to uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
8. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem. Jeśli we wstępie zdający uzna, że praca wakacyjna pomaga w dorosłym życiu argumenty powinny wspierać tę tezę. Jeśli w pracy zdający przytacza argumenty przeciwne do postawionej w rozprawce tezy, to powinien je odrzucić / uznać je za niezasadne.
Zgodność z tematem (temat 1):
- fragmenty ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (nie są uznawane za realizację elementów tematu), np. wpływ pracy wakacyjnej na inne aspekty życia niż te wskazane w temacie, np. zdobycie nowych przyjaciół;
- fragmenty odbiegające od tematu (zaznaczane nawiasami kwadratowymi), np. wady pracy wakacyjnej nienawiązujące do wpływu na życie dorosłe, np. mało czasu wolnego na życie towarzyskie;
- fragmenty nie na temat, np. sposoby przygotowania się do rozmowy w sprawie pracy.
Temat 2. „Główka” tematu: Wielu młodych ludzi marzy o profesjonalnym uprawianiu sportu. Napisz artykuł. Elementy tematu: przedstawisz powody wyboru takiej kariery przez młodych ludzi; wyjaśnisz, jakie cechy są niezbędne, żeby osiągnąć sukces w sporcie; napiszesz, co jest, Twoim zdaniem, największym minusem profesjonalnego uprawiania sportu w dzisiejszych czasach.
Uwagi:
1. Aby artykuł był uznany za w pełni zgodny z tematem, musi dotyczyć wpływu profesjonalnego uprawiania sportu na życie osób, które wybierają taką karierę.
2. Nie jest wymagane odniesienie się do elementów tematu we wstępie artykułu.
3. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem musi dotyczyć profesjonalnego uprawiania sportu i zachęcać do dalszej lektury, np. It is often said that not all that glitters is gold. And it is very true when we think of professional athletes and the pressure they have to endure.
Zgodność z tematem (temat 2):
- fragmenty ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (nie są uznawane za realizację elementów tematu), np. życie rodzinne osób profesjonalnie uprawiających sport (bez połączenia z którymkolwiek aspektem);
- fragmenty odbiegające od tematu, np. blaski i cienie bycia sławnym (bez związku z profesjonalnym uprawianiem sportu);
- fragmenty nie na temat, np. relacja z wydarzenia sportowego (np. meczu).
Schemat punktowania
Wypowiedź ocenia się w czterech kryteriach: zgodność z poleceniem (0–5 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–4 pkt), poprawność środków językowych (0–4 pkt). Razem 0–15 pkt.
ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (0–5 pkt)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści (R – rozprawka; A – artykuł)
| Elementy treści | Forma | 2 | 1 | 0 |
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | R | teza zgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi (teza „zapowiada” zawartość treściową oraz formę wypowiedzi) | teza nie jest w pełni poprawna, np. jest zgodna z tematem ALBO z treścią wypowiedzi; odbiegająca od tematu LUB treści wypowiedzi | brak tezy; teza niezgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi; teza nieczytelna, niejasna, trudna do wskazania; wstęp niekomunikatywny |
| | A | wprowadzenie zgodne z tematem ORAZ np. ciekawe, oryginalne, zachęcające do czytania, w ciekawej formie (np. pytanie, cytat) | wprowadzenie nie jest w pełni poprawne, np. wprowadzenie zgodne z tematem, ale schematyczne ALBO bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki) ALBO ciekawe, oryginalne, ale odbiegające od tematu | brak wprowadzenia; wprowadzenie niezgodne z tematem, niejasne, nieczytelne, trudne do wskazania; wprowadzenie niekomunikatywne |
| 2. pierwszy element tematu; 3. drugi element tematu; 4. trzeci element tematu | R, A | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając | brak wypowiedzi LUB wypowiedź nie jest komunikatywna LUB wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go |
| 5. podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi | R, A | zakończenie zgodne z tematem oraz treścią wypowiedzi; jeżeli zdający powtarza wstęp – czyni to innymi słowami | zakończenie nie jest w pełni poprawne, np. jest zgodne z tematem ALBO treścią wypowiedzi; odbiega trochę od tematu LUB treści wypowiedzi; zdający stosuje zakończenie schematyczne (sztampowe) LUB powtarza wstęp praktycznie tymi samymi słowami | brak zakończenia LUB zakończenie nie jest komunikatywne LUB zakończenie jest jedynie luźno związane z tematem oraz treścią wypowiedzi |
| 6. fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | R, A | wypowiedź nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź zawiera dłuższy fragment / nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
| Elementy formy | Forma | 1 | 0 |
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | R | teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| | A | wypowiedź jest zatytułowana | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 2. kompozycja | R, A | wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 3. segmentacja | R, A | tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na akapity) jest konsekwentny | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 4. długość pracy | R, A | długość pracy mieści się w granicach 270–390 słów | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
| Elementy treści | Elementy formy: 4 | Elementy formy: 3–2 | Elementy formy: 1–0 |
| 12–11 | 5 p. | 4 p. | 3 p. |
| 10–9 | 4 p. | 3 p. | 3 p. |
| 8–7 | 3 p. | 2 p. | 2 p. |
| 6–5 | 2 p. | 2 p. | 1 p. |
| 4–3 | 2 p. | 1 p. | 1 p. |
| 2–1 | 1 p. | 0 p. | 0 p. |
| 0 | 0 p. | 0 p. | 0 p. |
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 7, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Zgodność z tematem:
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: ściśle związane z „główką” i elementami tematu; ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (te nie są uznawane za realizację elementów tematu).
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat: w żaden sposób nienawiązujące do główki tematu. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, traktujemy go jako fragment zgodny z tematem.
SPÓJNOŚĆ I LOGIKA WYPOWIEDZI (0–2 pkt)
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami i akapitami tekstu. W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski wynikają logicznie z przesłanek).
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0–4 pkt)
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
bardzo szeroki zakres środków językowych; ogólna wysoka naturalność i różnorodność frazeologiczna oraz precyzja użytych środków językowych; styl stosowny i jednolity.
szeroki zakres środków językowych; w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych; styl stosowny i jednolity LUB sporadyczne niedociągnięcia w stosowności i/lub jednolitości stylu.
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości; styl stosowny i jednolity LUB w pracy występuje kilka fragmentów, których styl jest niestosowny i/lub które zaburzają jednolitość stylu.
ograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości; w pracy występuje kilka fragmentów, których styl jest niestosowny i/lub które zaburzają jednolitość stylu LUB styl niemożliwy do określenia ze względu na ograniczenia w zakresie środków językowych.
bardzo ograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości; styl w znacznej mierze niestosowny i/lub niejednolity LUB styl niemożliwy do określenia ze względu na ograniczenia w zakresie środków językowych.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny. Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumiemy konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0–4 pkt)
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
| Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) | sporadyczne błędy zapisu | dość liczne błędy zapisu | liczne LUB bardzo liczne błędy zapisu |
| sporadyczne błędy językowe | 4 p. | 3 p. | 2 p. |
| dość liczne błędy językowe | 3 p. | 2 p. | 1 p. |
| liczne błędy językowe | 2 p. | 1 p. | 0 p. |
| bardzo liczne błędy językowe | 1 p. | 0 p. | 0 p. |
(Błędy zapisu: ortograficzne, interpunkcyjne.)
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe.
UWAGI DODATKOWE
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest: nieczytelna LUB całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB niekomunikatywna dla odbiorcy (np. napisana fonetycznie).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego zdającego jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one zakreślane i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 240 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można jej również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.
8. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
9. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych, nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych, tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja była komunikatywna dla odbiorcy. Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym, niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe wyrażenie jest traktowane jako jeden błąd językowy i jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
10. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
Zasady liczenia słów: liczone są słowa oddzielone spacją, np. at home (2 słowa), for a change (3 słowa), 1780 (1 słowo), 10.01.2015 (1 słowo), 10 January 2015 (3 słowa); formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jedno słowo; jako jeden wyraz liczone są słowa łączone dywizem (np. well-built, twenty-four), oznaczenia i symbole literowe (np. SMS/sms), adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu; imię i nazwisko liczone są według ogólnych zasad; adres i podpis nie są liczone w liście; nie uwzględnia się symboli graficznych używanych w Internecie (np. „buźki”); uwzględnia się wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. I read Nowe Horyzonty – 4 słowa.
Komentarz. Ocenianie obejmuje: zgodność z poleceniem (wstęp z tezą, rozwinięcie z argumentami, zakończenie, właściwe formy tekstu); spójność logiczną i leksykalną; zróżnicowanie i precyzję środków językowoych; poprawność gramatyczną, leksykalną i ortograficzną. Fragmenty odbiegające od tematu oznaczaj się nawiasami kwadratowymi, fragmenty niezgodne z tematem – chmurką. Jeśli suma elementów treści wyniosła 1–2 pkt, maksymalnie 1 pkt w pozostałych kryteriach. Praca poniżej 240 słów otrzymuje 0 pkt za zakres i poprawność. Mieszanie stylów bez uzasadnienia jest usterką.