Zadanie 10, matura dodatkowa 2020, język angielski rozszerzony
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
13 punktówWypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie, zakreślając jego numer.
1. Obozy przetrwania (ang. survival camps), w czasie których uczestnicy nabywają umiejętności pozwalające im przetrwać w ekstremalnych warunkach, stają się coraz bardziej popularne wśród młodzieży. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady udziału w takich obozach.
2. Uczestniczyłeś(-aś) ostatnio w akcji sprzątania parku narodowego. Napisz artykuł do szkolnej gazetki, w którym zrelacjonujesz przebieg tej akcji oraz przedstawisz swój pomysł na to, w jaki sposób zachęcić do udziału w takich akcjach więcej młodych ludzi.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat: Obozy przetrwania (ang. survival camps), w czasie których uczestnicy nabywają umiejętności pozwalające im przetrwać w ekstremalnych warunkach, stają się coraz bardziej popularne wśród młodzieży. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady udziału w takich obozach.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami. Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
- omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp, rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
- zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
- charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do rosnącej popularności obozów przetrwania oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane zalety i wady udziału w takich obozach (wymaga tego ten typ rozprawki), np. More and more people decide to spend their free time at survival camps, during which they develop skills that enable them to survive in extreme conditions. Such a way of spending free time has some advantages and disadvantages.
2. Stwierdzenie, że coraz więcej osób wyjeżdża na takie obozy nie jest tezą.
3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane będą zalety i wady. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet, ale można też wskazać złe strony.
4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
5. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0. (np. rozprawka za i przeciw z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
6. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego zjawiska.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem wypracowania.
8. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
| More and more people go to survival camps as they want to learn how to survive in difficult conditions. Such camps have many advantages but sometimes there are problems too. | Teza zgodna z tematem, zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki. |
| Survival camps are a fairly new idea, but they have already become quite popular. I think it is great to be able to spend holidays in such a way. | Teza odbiegająca od tematu (nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki). |
| Keeping fit and healthy is becoming more and more important in our lives. It can be good or bad. | Teza niezgodna z tematem |
| Many young people are keen on extreme sports. Doing such sports has advantages and disadvantages. One of them may be survival camps. | Teza odbiegająca od tematu |
| Survival camps are gaining popularity. | Brak tezy |
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) zalety i (2) wady udziału w obozach przetrwania.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (zaleta lub wada) jest sprzeczny z tematem, nie bierze się tego argumentu pod uwagę, oceniając dany element.
Zgodność z tematem
Temat: Obozy przetrwania (ang. survival camps), w czasie których uczestnicy nabywają umiejętności pozwalające im przetrwać w ekstremalnych warunkach, stają się coraz bardziej popularne wśród młodzieży. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady udziału w takich obozach.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
- ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
- ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
- przyczyny rosnącej popularności takich obozów (jeśli nie wskazują na zalety lub wady), np. strach przed klęskami naturalnymi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
- luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np.
- znaczenie utrzymywania się w dobrej kondycji, bez odniesienia sią do obozów przetrwania.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
- w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
- przyczyny uprawiania sportów ekstremalnych.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.
7. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, np. rescue camps, które jest kluczowe dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).7.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części pracy z rozwinięciem wypracowania.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje zalety i wady, a w podsumowaniu pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
| Przykłady schematycznego zakończenia rozprawki | Przykłady zakończenia luźno związanego z tematem |
|---|---|
| As mentioned above there are pros and cons of taking part in survival camps. | It is very important to spend holidays in an interesting way. |
| As you can see advantages outweigh drawbacks. |
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat: Uczestniczyłeś(-aś) ostatnio w akcji sprzątania parku narodowego. Napisz artykuł do szkolnej gazetki, w którym zrelacjonujesz przebieg tej akcji oraz przedstawisz swój pomysł na to, w jaki sposób zachęcić do udziału w takich akcjach więcej młodych ludzi.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji, komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować próbę kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
- ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
- zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu, np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając barwnego języka
- może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany w tekście.
Wstęp
- Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się problemu zasygnalizowanego w temacie, np. konieczności ochrony środowiska, zaangażowania młodych ludzi w takie akcje, znaczenia parków narodowych.
- Zdający nie musi wspominać we wstępie o akcji, w której uczestniczył ani propozycji włączenia do takich akcji większej liczby młodych ludzi.
| Przykłady wstępów zgodnych z tematem i ciekawych | Przykłady wstępów schematycznych |
|---|---|
| A national park is a sanctuary for nature and for humans who will accept nature on nature’s own terms. I have always wondered why some people are so careless. Is it so difficult to remember that if you bring it in you bring it out? Don’t let our national parks become trashcans. | People leave loads of rubbish behind them, even when they visit national parks. I’m sure you have heard about such cases. |
| In my article I’ll tell you about an important event that was held last weekend. |
Elementy tematu
Elementami są:
1) relacja z akcji sprzątania parku narodowego, w której autor artykułu brał udział.
Jeżeli zdający relacjonuje akcję ekologiczną polegającą na sprzątaniu otoczenia, ale nie wiadomo, że był to teren parku narodowego, taka realizacja pierwszego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
Jeżeli zdający relacjonuje akcję sprzątania parku narodowego, w której brała udział inna osoba, nie on sam, taka realizacja pierwszego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
2) przedstawienie sposobu zachęcenia do udziału w takich akcjach więcej młodych ludzi.
Jeżeli zdający uzasadnia potrzebę popularyzacji tej idei wśród młodzieży, ale nie przedstawia konkretnej propozycji, w jaki sposób to zrobić, realizacja tego elementu kwalifikowana jest na poziom niższy.
Jeśli z pracy nie wynika, że chodzi o zachęcenie do takich akcji młodych ludzi / młodzieży, realizacja tego elementu kwalifikowana jest na poziom niższy.
Zgodność z tematem
Temat: Uczestniczyłeś(-aś) ostatnio w akcji sprzątania parku narodowego. Napisz artykuł do szkolnej gazetki, w którym zrelacjonujesz przebieg tej akcji oraz przedstawisz swój pomysł na to, w jaki sposób zachęcić do udziału w takich akcjach więcej młodych ludzi.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
- ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
- ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
- opis przygotowań do wzięcia udziału w akcji sprzątania parku narodowego, np. uzyskanie zgody.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
- luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np.
- opis innej akcji ekologicznej, np. gaszenie światła na godzinę.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
- w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
- list o konieczności sprzątania środowiska bez odniesienia do sprzątania parków narodowych.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentację oceniamy na 0.
7. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, np. national conservation, które jest kluczowe dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części pracy z rozwinięciem wypracowania.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers / Hello / Hi.
Schemat punktowania
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach: zgodność z poleceniem (0–5 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–3 pkt), poprawność środków językowych (0–3 pkt).
ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
| Elementy treści | Forma | 2 | 1 | 0 |
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | R* | teza zgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi (teza „zapowiada” zawartość treściową oraz typ rozprawki) | teza nie jest w pełni poprawna, np. jest zgodna z tematem ALBO z treścią wypowiedzi; odbiegająca od tematu LUB treści wypowiedzi | brak tezy; teza niezgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi; teza nieczytelna, niejasna, trudna do wskazania; wstęp niekomunikatywny |
| | A* | wprowadzenie zgodne z tematem ORAZ np. ciekawe, oryginalne, zachęcające do czytania, w ciekawej formie (np. pytanie, cytat) | wprowadzenie nie jest w pełni poprawne, np. wprowadzenie zgodne z tematem, ale schematyczne ALBO bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki) ALBO ciekawe, oryginalne, ale odbiegające od tematu | brak wprowadzenia; wprowadzenie niezgodne z tematem, niejasne, nieczytelne, trudne do wskazania; wprowadzenie niekomunikatywne |
| | L* | wstęp zgodny z tematem i treścią wypowiedzi ORAZ wskazujący cel/powód pisania listu | wstęp nie jest w pełni poprawny, np. nie określa celu ALBO określa cel/powód pisania listu, ale odbiega od tematu ALBO cel nie jest określony jasno ALBO wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, a opisuje argumenty przeciwne) | brak wstępu; wstęp niezgodny z tematem, niejasny, nieczytelny, trudny do wskazania; wstęp niekomunikatywny |
| 2. pierwszy element tematu; 3. drugi element tematu | R, A, L | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając | brak wypowiedzi LUB wypowiedź nie jest komunikatywna LUB wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go |
| 4. podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi | R, A, L | zakończenie zgodne z tematem oraz treścią wypowiedzi; jeżeli zdający powtarza wstęp – czyni to innymi słowami | zakończenie nie jest w pełni poprawne, np. jest zgodne z tematem ALBO treścią wypowiedzi; odbiega trochę od tematu LUB treści wypowiedzi; zdający stosuje zakończenie schematyczne (sztampowe) LUB powtarza wstęp praktycznie tymi samymi słowami | brak zakończenia LUB zakończenie nie jest komunikatywne LUB zakończenie jest jedynie luźno związane z tematem oraz treścią wypowiedzi (też jeśli nie jest zgodne) |
| 5. fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | R, A, L | wypowiedź nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź zawiera dłuższy fragment / nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
| Elementy formy | Forma | 1 | 0 |
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | R | teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| | A | wypowiedź jest zatytułowana | |
| | L | wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący | |
| 2. kompozycja | R, A, L | wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 3. segmentacja | R, A, L | tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na akapity) jest konsekwentny | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 4. długość pracy | R, A, L | długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
| Elementy treści | Elementy formy 4–3 | Elementy formy 2–1 | Elementy formy 0 |
| 10–9 | 5 pkt | 4 pkt | 3 pkt |
| 8–7 | 4 pkt | 3 pkt | 2 pkt |
| 6–5 | 3 pkt | 2 pkt | 1 pkt |
| 4–3 | 2 pkt | 1 pkt | 0 pkt |
| 2–1 | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
| 0 | 0 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
SPÓJNOŚĆ I LOGIKA WYPOWIEDZI
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment pracy (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski wynikają logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
- braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane
- nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
- błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając tekst
- poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
- braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się, czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy językowe.
ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych: w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
zadowalający zakres środków językowych: w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych: w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych: w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia w stylu).
POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
| Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) | Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna): nieliczne błędy zapisu | Poprawność zapisu: liczne LUB bardzo liczne błędy zapisu |
| nieliczne błędy językowe | 3 pkt | 2 pkt |
| liczne błędy językowe | 2 pkt | 1 pkt |
| bardzo liczne błędy językowe | 1 pkt | 0 pkt |
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
UWAGI DODATKOWE
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest:
- w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
- całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
- niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.
8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją, z zaburzeniami komunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne, pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych, nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych, tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie, grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”, „Świat Dysku” magazine. Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym, niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli słowo Brudnopis przekreślono i obok zostało napisane Czystopis.
13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w brudnopisie i zakreślił, która część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są słowa oddzielone spacją, np. at home (2 słowa), for a change (3 słowa), 1780 (1 słowo), 10.01.2015 (1 słowo), 10 January 2015 (3 słowa).
2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jedno słowo.
3. Jako jeden wyraz liczone są:
- słowa łączone dywizem, np. well-built, twenty-four
- oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
- adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych w Internecie (np. „buźki”).
6. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read Nowe Horyzonty – 4 wyrazy.