Zadanie 10, matura czerwiec 2025, język angielski rozszerzony

13 pktotwarteśrednie (szac.)Czerwiec 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

13 punktów

Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.

1. Turystyka ekstremalna (ang. extreme tourism) staje się coraz popularniejsza. Z roku na rok rośnie liczba turystów skaczących na bungee, zdobywających Mount Everest lub nurkujących w głębinach oceanów. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony rosnącej popularności turystyki ekstremalnej.

2. W Twojej szkole postanowiono zorganizować kampanię promującą noszenie kasków podczas jazdy rowerem. Napisz artykuł, w którym uzasadnisz, dlaczego noszenie kasków jest ważne, oraz przedstawisz swój pomysł na taką kampanię.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Wypowiedź pisemna (zadanie otwarte), oceniana w czterech kryteriach: zgodność z poleceniem (0–5 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–3 pkt), poprawność środków językowych (0–3 pkt). Zasady oceniania nie podają wzorcowej wypowiedzi; poniżej uszczegółowienia CKE dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy dla obu tematów, a pełne kryteria i progi punktowe w schemacie punktowania.

Temat 1. ROZPRAWKA: Turystyka ekstremalna (ang. extreme tourism) staje się coraz popularniejsza. Z roku na rok rośnie liczba turystów skaczących na bungee, zdobywających Mount Everest lub nurkujących w głębinach oceanów. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony rosnącej popularności turystyki ekstremalnej.

Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami. Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym zakończeniem. Dobrze napisana rozprawka: zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki; w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę; zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu; charakteryzuje się stylem formalnym.

Teza

1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do faktu, że turystyka ekstremalna staje się coraz popularniejsza, oraz stwierdzenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe strony tej decyzji (wymaga tego ten typ rozprawki).

2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, tj. zdający musi przedstawić istotę tematu oraz wskazać, że prezentowane będą zalety i wady. Na przykład: … są plusy i minusy takiego rozwiązania…; …ma wiele zalet, ale spowoduje też wiele problemów, np. Extreme tourism is becoming more and more popular. It has both advantages and drawbacks.

3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane zalety i wady, np. What are the advantages and disadvantages of extreme tourism?

4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0 (np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).

5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na zalety i wady danego zjawiska.

6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że turystyka ekstremalna staje się coraz popularniejsza, nie jest tezą, np. Nowadays many people want to do something extraordinary and even extreme. They prefer to do something exciting, such as bungee jumping or high mountain climbing.

7. Zdający może użyć różnorodnych wyrażeń, które wskazują na turystykę ekstremalną, np. extreme tourism / thrill-seeking tourism / extreme adventure tourism / adrenaline tourism / high-risk tourism / daring tourism / adventure sports tourism / danger tourism. Jeśli zdający używa określeń, które odnoszą się do turystyki, ale nie wskazują jednoznacznie na turystykę ekstremalną, np. crazy tourism, teza jest kwalifikowana jako odbiegająca od tematu, np. Crazy tourism has many advantages and disadvantages.

8. Teza odnosząca się do turystyki ogółem, ale bez odniesienia do turystyki ekstremalnej, np. travel tourism / travelling / backpacking, jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem, np. Travelling can be fantastic experience, but on the other hand it is dangerous. It has many pros and cons.

9. Teza odnosząca się do popularności sportów ekstremalnych, a nie turystyki ekstremalnej, kwalifikowana jest maksymalnie na poziom 1, np. There are a lot of advantages and disadvantages of extreme sports.

10. Teza, która nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, a jednocześnie pomija inny istotny element tematu, jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem, np. Is it good that tourism is becoming more popular?

11. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem wypowiedzi.

12. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem, np. Extreme tourism has many avengers.

13. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do wskazania.

Extreme tourism has many advantages, but there are also some disadvantages involved.Teza zgodna z tematem, zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki.
Many people try out something new, for instance new extreme sports. This has both good and bad sides.Teza odbiegająca od tematu
Is it a good idea to travel and do extreme sports at the same time?Teza odbiegająca od tematu (teza jest pytaniem, które nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, to nie jest teza jednostronna).
It is a good idea to do extreme sports while travelling.Teza jednostronna odbiegająca od tematu.
Travelling is an amazing experience, but it also has many cons.Teza niezgodna z tematem.
Extreme tourism becomes more and more popular nowadays.Brak tezy.

Elementy tematu

1. Elementami są: (1) dobre strony i (2) złe rosnącej popularności turystyki ekstremalnej.

2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (zaleta luk wada) jest sprzeczny z tematem, czyli rosnącą popularnością turystyki ekstremalnej, nie bierze się go pod uwagę, oceniając dany element.

3. Dobre i złe strony mogą być przedstawione zarówno z punktu widzenia osób uprawiających turystykę ekstremalną, ich rodziny/znajomych, jak i społeczeństwa.

Zgodność z tematem („główka”: turystyka ekstremalna staje się coraz popularniejsza, z roku na rok rośnie liczba turystów skaczących na bungee, zdobywających Mount Everest lub nurkujących w głębinach oceanów; elementy tematu: dobre i złe strony rosnącej popularności turystyki ekstremalnej)

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B); ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np. – charakterystyka osób, które decydują się na turystykę ekstremalną. Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np. – opis sytuacji niebezpiecznych, niezwiązanych z turystyką ekstremalną. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat: w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np. – relacja z tradycyjnych wakacji; – zalety i wady uprawiania sportu. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1), np. external tourism zamiast extreme tourism.

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.

8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

9. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi.

2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje zalety i wady, a w podsumowaniu pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

Przykład schematycznego zakończenia rozprawkiPrzykład zakończenia znacznie odbiegającego od tematu
All things considered, extreme tourism has many benefits but also a lot of drawbacks.I think we should travel more.

Uwagi dodatkowe: Jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem zalet i/lub wad, segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.

Temat 2. ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY: W Twojej szkole postanowiono zorganizować kampanię promującą noszenie kasków podczas jazdy rowerem. Napisz artykuł, w którym uzasadnisz, dlaczego noszenie kasków jest ważne, oraz przedstawisz swój pomysł na taką kampanię.

W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji, komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę kształtowania opinii czytelników. Dobrze napisany artykuł: ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika; zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu, np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając barwnego języka; może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany w tekście; zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.

Wstęp

1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien nawiązać w nim na przykład do jazdy rowerem, turystyki rowerowej, bezpieczeństwa rowerzystów, np. With the weather improving each day, more and more people decide to ride their bikes to work, school or just for pleasure. Are you one of them? If your answer is positive, have you realized how dangerous riding a bike can sometimes be.

2. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do tematu artykułu.

3. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do elementów tematu.

4. Jeśli zdający pisze wstęp typowy dla listu lub rozprawki, jest on kwalifikowany maksymalnie na poziom 1.

Przykłady wstępów zgodnych z tematem i ciekawychPrzykłady wstępów schematycznych / pasujących do innej formy wypowiedzi
Every year, many people around the world hop on their bicycles. There are different reasons – exercise, commuting or simply enjoying the outdoors. But there is always an undeniable risk – head injuries. Wearing a helmet may seem like a small step, but it can be a lifesaver.There are many good and bad sides of wearing a helmet. / Many people go cycling. In this article I’ll try to tell you all about it and encourage you to wear a helmet.
Cycling is one of the healthiest and most environmentally friendly ways of getting around. We should always remember to protect our heads. It is scientifically proven that helmets reduce head injuries.I took part in an interesting bike race recently and I want to tell you all about it.

Elementy tematu

Elementami są: (1) uzasadnienie, dlaczego noszenie kasków podczas jazdy rowerem jest ważne, oraz (2) przedstawienie swojego pomysłu na kampanię promującą noszenie kasków.

(1) uzasadnienie, dlaczego noszenie kasków podczas jazdy rowerem jest ważne: wymagane są wypowiedzi, w których zdający uzasadnił, dlaczego należy nosić kask podczas jazdy rowerem. Zdający może wskazać na przykład na: – kwestię bezpieczeństwa w ruchu drogowym; – ochronę głowy przed urazami; – komfort. Aby uznać pierwszy element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający podał powody, dla których warto nosić kask podczas jazdy rowerem. Jeśli zdający jedynie stwierdza, że noszenie kasków jest ważne podczas jazdy rowerem, ale nie podaje argumentów potwierdzających tę tezę, taka realizacja tego elementu tematu nie jest akceptowana.

(2) przedstawienie swojego pomysłu na kampanię promującą noszenie kasków: aby drugi element tematu został uznany za zrealizowany, wymagane jest, aby zdający przedstawił konkretny pomysł na kampanię promującą noszenie kasków podczas jazdy rowerem. Akceptowana jest realizacja tego elementu tematu poprzez przedstawienie pomysłu, który nie byłby tylko jednorazową akcją. Jeśli zdający odnosi się w swojej wypowiedzi ogólnie do konieczności organizacji kampanii, która promowałaby noszenie kasków podczas jazdy rowerem, bez doprecyzowania, na czym ta kampania będzie polegać / podania informacji, w jaki sposób należy to zrobić, to realizacja tego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0.

Zgodność z tematem („główka”: w Twojej szkole postanowiono zorganizować kampanię promującą noszenie kasków podczas jazdy rowerem, napisz artykuł; element 1: uzasadnienie, dlaczego noszenie kasków jest ważne; element 2: pomysł na taką kampanię)

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B); ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np. – porady dotyczące bezpieczeństwa jazdy rowerem, ale niezwiązane z noszeniem kasku. Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np.: – opis kampanii promującej jazdę na rowerze, bez odniesienia do kwestii noszenia kasków; – znaczenie ubioru w sporcie. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat: w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.: – opis kariery ulubionego sportowca; – rozprawka o zaletach i wadach uprawiania sportu. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla pracy (np. hat zamiast helmet), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.

8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.

9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi. Jeśli w podsumowaniu zdający, zamiast nawiązać do treści artykułu, np. zachęca do przeczytania artykułu / wyraża nadzieję, że artykuł się czytelnikom podobał, taka realizacja jest traktowana jako zakończenie schematyczne. Akceptowane jest zakończenie artykułu, które jest krótsze niż wstęp.

Przykłady schematycznego zakończenia artykułuPrzykład zakończenia znacznie odbiegającego od tematu
I think everybody should wear a helmet while doing sports.In future cycling will be more popular.
I’m looking forward to your reactions to my article.

Elementy charakterystyczne dla formy

Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Sirs; Hi!

Schemat punktowania

Wypowiedź jest oceniana w czterech kryteriach: zgodność z poleceniem (0–5 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–3 pkt), poprawność środków językowych (0–3 pkt).

ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM

W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.

Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0 zgodnie z TABELĄ A.

TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści (R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny)

| Elementy treści | 2 | 1 | 0 |

| 1. Wstęp (R): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | teza jest jasna, zgodna z tematem ORAZ argumentacją przedstawioną w rozwinięciu | teza nie jest w pełni poprawna, np. – teza nie jest w pełni zgodna z tematem ALBO argumentacją przedstawioną w rozwinięciu; – teza znacznie odbiega od tematu, ALE jest zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu | brak tezy; teza zawiera poważne usterki, np. – teza jest niezgodna z tematem; – teza znacznie odbiega od tematu ORAZ nie jest zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu; – teza niejasna, trudna do wskazania; wstęp niekomunikatywny |

| 1. Wstęp (A): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | wprowadzenie zgodne z tematem ORAZ ciekawe, oryginalne, zachęcające do czytania, np. w formie pytania lub cytatu | wprowadzenie nie jest w pełni poprawne, np. – wprowadzenie zgodne z tematem, ale schematyczne; – bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki); – ciekawe, oryginalne, ALE odbiegające od tematu | brak wprowadzenia; wprowadzenie niezgodne z tematem; wprowadzenie niejasne; wprowadzenie niekomunikatywne |

| 1. Wstęp (L): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | wstęp zgodny z tematem i treścią wypowiedzi ORAZ wskazujący cel/powód pisania listu | wstęp nie jest w pełni poprawny, np. – nie określa celu; – określa cel/powód pisania listu, ALE odbiega od tematu; – cel nie jest określony jasno; – wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, a opisuje argumenty przeciwne) | brak wstępu; wstęp niezgodny z tematem; wstęp niejasny; wstęp niekomunikatywny |

| 2. Pierwszy element tematu (R, A, L) | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. – zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając; – zdający odnosi się do 1-2 aspektów i omawia je niezbyt szczegółowo | brak wypowiedzi; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go/jej; wypowiedź nie jest komunikatywna; wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu |

| 3. Drugi element tematu (R, A, L) | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. – zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając; – zdający odnosi się do 1-2 aspektów i omawia je niezbyt szczegółowo | brak wypowiedzi; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go/jej; wypowiedź nie jest komunikatywna; wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu |

| 4. Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi (R, A, L) | zakończenie zgodne z tematem ORAZ treścią wypowiedzi; jeżeli zdający powtarza wstęp – czyni to innymi słowami | zakończenie nie jest w pełni zgodne z tematem ALBO treścią wypowiedzi; zakończenie znacznie odbiega od tematu, ALE jest zgodne z treścią wypowiedzi; zdający stosuje zakończenie schematyczne (sztampowe), np. ogranicza się do przeformułowania tezy; zdający powtarza wstęp w zasadzie tymi samymi słowami | brak zakończenia; zakończenie nie jest komunikatywne; zakończenie nie jest zgodne z tematem; zakończenie znacznie odbiega od tematu ORAZ nie jest zgodne z treścią wypowiedzi |

| 5. Fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat (R, A, L) | wypowiedź nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź zawiera dłuższy fragment / nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0 zgodnie z TABELĄ B.

TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy

| Elementy formy | 1 | 0 |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (R) | teza jest umiejscowiona we wstępie | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (A) | wypowiedź jest zatytułowana | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (L) | wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający i odpowiedni zwrot kończący | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 2. Kompozycja (R, A, L) | wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 3. Segmentacja (R, A, L) | tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na akapity) jest merytorycznie uzasadniony | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 4. Długość pracy (R, A, L) | długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym podkryterium.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.

TABELA C

| Elementy treści | Elementy formy: 4–3 | Elementy formy: 2–1 | Elementy formy: 0 |

| 10 | 5 pkt | 4 pkt | 3 pkt |

| 8–9 | 4 pkt | 3 pkt | 2 pkt |

| 6–7 | 3 pkt | 2 pkt | 1 pkt |

| 4–5 | 2 pkt | 1 pkt | 0 pkt |

| 2–3 | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |

| 0–1 | 0 pkt | 0 pkt | 0 pkt |

Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.

SPÓJNOŚĆ I LOGIKA WYPOWIEDZI

W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.

2 pkt

wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

1 pkt

wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

0 pkt

wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów.

Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi:

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z: braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane; nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny); błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np. sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst; przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego taką właśnie realizację danego podpunktu).

2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi.

3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium.

4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się, czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności i logiki i/lub przekazania komunikatu.

5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z zasadami logiki.

6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.

7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH

W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.

3 pkt

szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych.

2 pkt

zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości.

1 pkt

ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości.

0 pkt

bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości ALBO zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia.

Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.

Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie proste środki językowe.

Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki językowe.

Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak nice, great, interesting, stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej.

Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto, jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. The book was writen in the 19th century.

POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH

W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

| Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) / poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna) | nieliczne błędy zapisu | liczne LUB bardzo liczne błędy zapisu |

| nieliczne błędy językowe | 3 pkt | 2 pkt |

| liczne błędy językowe | 2 pkt | 1 pkt |

| bardzo liczne błędy językowe | 1 pkt | 0 pkt |

1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.

2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.

3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.

4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co „liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.

UWAGI DODATKOWE (wybrane, dotyczące punktacji)

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest: nieczytelna LUB całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB niekomunikatywna dla odbiorcy LUB odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za wypowiedź sformułowaną przez zdającego).

2. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

3. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

4. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.

5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.

6. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu (zgodnie z Komunikatem dyrektora CKE). Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią i z dysortografią to błąd językowy.

7. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. thx, CU, oznacza się jako błędy ortograficzne.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.