Zadanie 10, matura maj 2019, język hiszpański rozszerzony
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
13 punktówWypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer.
1. Czy w obecnych czasach wycieczki szkolne mają rację bytu? Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat, odnosząc się do kwestii integracji zespołu klasowego oraz wartości poznawczych takich wycieczek.
2. Niedawno miałeś(-aś) okazję uczestniczyć jako kibic w międzynarodowych zawodach w grach komputerowych (e-sport). Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz przebieg tych zawodów oraz wyrazisz swoją opinię na temat planów uznania e-sportu za dyscyplinę olimpijską.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający reaguje […] w formie […] pisemnej, w różnorodnych, bardziej złożonych sytuacjach […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].
5.2.R. Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu.
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy […].
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Wymagania szczegółowe (artykuł)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […].
5.4. Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy […].
5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Czy w obecnych czasach wycieczki szkolne mają rację bytu? Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat, odnosząc się do kwestii integracji zespołu klasowego oraz wartości poznawczych takich wycieczek.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami. Tegoroczny typ rozprawki umożliwiał zdającemu wyrażenie własnej opinii odnośnie problemu określonego w temacie wypowiedzi, bez konieczności przedstawienia dwustronnej argumentacji („za i przeciw”). Należało natomiast uwzględnić w wypowiedzi wskazane w poleceniu aspekty.
Dobrze napisana rozprawka:
• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp, rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do faktu organizowania wycieczek szkolnych i wyrażenie własnej opinii na ten temat. Teza musi zapowiadać zawartość treściową rozprawki, a więc czy zdaniem autora np. organizowanie tego rodzaju wycieczek jest wskazane. Nie wymaga się uwzględnienia podanych w poleceniu aspektów we wstępie. Pod pojęciem „wycieczki szkolnej” rozumie się zarówno jedno- lub kilkudniowe wyjazdy organizowane przez szkołę dla swoich uczniów (np. „zielone szkoły”, wycieczki integracyjne, krajoznawcze), jak i kilkugodzinne wyjścia klasy do muzeum, kina, na koncert itp.
2. Opisanie zjawiska, które jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że coraz więcej szkół organizuje dla uczniów rozmaite wycieczki, nie jest tezą.
3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, zdający musi zaprezentować w niej swoje stanowisko / wyrazić swoją opinię. Na przykład: Moim zdaniem…, Zgadzam się z opinią, że…, Sądzę, że ma wiele zalet, ale powoduje też wiele problemów. Akceptowane jest też wyrażenie opinii bardziej neutralnej.
4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?, to uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
5. Użycie zwrotów typu Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego zjawiska.
6. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem wypracowania. Jeśli we wstępie zdający uzna na przykład, że wycieczki szkolne powinny być organizowane, to argumenty powinny wspierać tę tezę. Jeśli w pracy zdający przytacza argumenty przeciwne do postawionej w rozprawce tezy, to powinien uznać je za niezasadne.
7. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
| Participar en excursiones escolares es una buena idea. | Teza zgodna z tematem, zapowiada strukturę rozprawki. |
| En mi opinión, las excursiones escolares ayudan a los alumnos a integrarse. | Teza zgodna z tematem, zapowiada strukturę rozprawki. |
| Mucha gente se pregunta si hoy en día las excursiones escolares siguen teniendo sentido. | Brak tezy. |
| A los estudiantes les gusta ir de excursión con amigos. | Brak tezy. |
| Las excursiones escolares tienen sus ventajas y sus desventajas. | Teza zgodna z tematem, zapowiada strukturę rozprawki. |
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) kwestia integracji zespołu klasowego i (2) wartości poznawcze wycieczek szkolnych.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego nie jest związany z żadnym aspektem określonym w poleceniu, nie bierze się tego argumentu pod uwagę, oceniając dany element.
Zgodność z tematem
Czy w obecnych czasach wycieczki szkolne mają rację bytu? Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat, („główka”) odnosząc się do kwestii integracji zespołu klasowego oraz wartości poznawczych takich wycieczek (elementy tematu).
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– aspekt finansowy
– opis kłopotów wychowawców / uczniów z organizacją wycieczki (np. poszukiwanie ofert, rezerwowanie miejsc noclegowych).
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np.
– opis przewodnika wycieczki szkolnej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
– opis usług biur podróży (bez nawiązania do organizowania wycieczek szkolnych)
– relacja z pobytu na wakacjach z rodziną.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy (np. trip, travels), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1). Dany wyraz traktuje się jako błąd językowy i błąd w spójności.
6. Jeżeli zdający nie odnosi się w rozwinięciu rozprawki explicite do faktu organizowania wycieczek szkolnych, ale przedstawione argumenty nie wykluczają, że chodzi o takie właśnie wycieczki, to taka argumentacja jest uznawana za realizację elementu polecenia. W przeciwnym wypadku, przedstawione argumenty nie są uznawane za realizację elementu polecenia.
7. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
8. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części pracy z rozwinięciem wypracowania.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
| Przykład schematycznego zakończenia rozprawki | Przykład zakończenia luźno związanego z tematem rozprawki |
|---|---|
| Personalmente pienso que organizar excursiones escolares tiene muchas ventajas. | Viajar es interesante. |
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Niedawno miałeś(-aś) okazję uczestniczyć jako kibic w międzynarodowych zawodach w grach komputerowych (e-sport). Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz przebieg tych zawodów oraz wyrazisz swoją opinię na temat planów uznania e-sportu za dyscyplinę olimpijską.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji, komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować próbę kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu, np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany w tekście.
Wstęp
1. Wstęp powinien być ciekawy, zachęcać do lektury.
2. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się w nim np. do faktu organizowania różnego rodzaju imprez sportowych, popularności gier komputerowych itp.
3. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do planów uznania e-sportu za dyscyplinę olimpijską.
| Przykład wstępu zgodnego z tematem i ciekawego | Przykład wstępu schematycznego |
|---|---|
| Recuerdo ese día como si fuera ayer, aunque fue el mes pasado. Ese día tuve la oportunidad de ver el campeonato del mundo de videojuegos. | El mes pasado asistí a un concurso de videojuegos. |
Elementy tematu
Elementami są: (1) zrelacjonowanie przebiegu międzynarodowych zawodów w grach komputerowych; (2) opinia zdającego na temat planów uznania e-sportu za dyscyplinę olimpijską.
(1) zrelacjonowanie przebiegu międzynarodowych zawodów w grach komputerowych
Zdający powinien odnieść się do przebiegu międzynarodowych zawodów w grach komputerowych. Wypowiedź powinna zawierać informacje dotyczące np.: miejsca i czasu zawodów, jej organizatorów i uczestników, programu itp. Zdający nie musi zawrzeć informacji, że były to zawody międzynarodowe i/lub że brał w nich udział jako kibic, ale kontekst pracy nie może takiej możliwości wykluczać. Jeżeli zdający, zamiast zrelacjonować przebieg zawodów, które już się odbyły, przedstawia plan imprezy, która dopiero ma się odbyć, to taka realizacja tej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
(2) przedstawienie swojej opinii na temat planów uznania e-sportu za dyscyplinę olimpijską
Zdający powinien wyrazić swoją własną opinię na temat planów uznania e-sportu za dyscyplinę olimpijską, np. wyrazić swoją aprobatę lub krytykę.
Zgodność z tematem
Niedawno miałeś(-aś) okazję uczestniczyć jako kibic w międzynarodowych zawodach w grach komputerowych (e-sport). Napisz artykuł, w którym („główka”) zrelacjonujesz przebieg tych zawodów oraz wyrazisz swoją opinię na temat planów uznania e-sportu za dyscyplinę olimpijską (elementy tematu).
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– opis czynności organizacyjnych poprzedzających zawody
– powody zorganizowania zawodów.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np.
– popularność imprez sportowych bez nawiązania do e-sportu
– relacja z innego rodzaju imprezy sportowej
– opis otwarcia zawodów olimpijskich.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
– uzależnienia (bez nawiązania do gier komputerowych)
– problemy zdrowotne zawodowych sportowców.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części pracy z rozwinięciem wypracowania.
| Przykład schematycznego zakończenia artykułu |
|---|
| Este tipo de competiciones es muy interesante. |
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające list, np. Estimados Señores, ¡Hola a todos!
Schemat punktowania
Maksymalnie 13 pkt: zgodność z poleceniem 0–5, spójność i logika wypowiedzi 0–2, zakres środków językowych 0–3, poprawność środków językowych 0–3.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
| Elementy treści | Forma | 2 | 1 | 0 |
|---|---|---|---|---|
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | R* | teza zgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi (teza „zapowiada” zawartość treściową oraz typ rozprawki) | teza nie jest w pełni poprawna, np. jest zgodna z tematem ALBO z treścią wypowiedzi; odbiegająca od tematu LUB treści wypowiedzi | brak tezy; teza niezgodna z tematem ORAZ treścią wypowiedzi; teza nieczytelna, niejasna, trudna do wskazania; wstęp niekomunikatywny |
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | A* | wprowadzenie zgodne z tematem ORAZ np. ciekawe, oryginalne, zachęcające do czytania, w ciekawej formie (np. pytanie, cytat) | wprowadzenie nie jest w pełni poprawne, np. wprowadzenie zgodne z tematem, ale schematyczne ALBO bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki) ALBO ciekawe, oryginalne, ale odbiegające od tematu | brak wprowadzenia; wprowadzenie niezgodne z tematem, niejasne, nieczytelne, trudne do wskazania; wprowadzenie niekomunikatywne |
| 1. wstęp: właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | L* | wstęp zgodny z tematem i treścią wypowiedzi ORAZ wskazujący cel/powód pisania listu | wstęp nie jest w pełni poprawny, np. nie określa celu ALBO określa cel/powód pisania listu, ale odbiega od tematu ALBO cel nie jest określony jasno ALBO wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, a opisuje argumenty przeciwne) | brak wstępu; wstęp niezgodny z tematem, niejasny, nieczytelny, trudny do wskazania; wstęp niekomunikatywny |
| 2. pierwszy element tematu; 3. drugi element tematu | R, A, L | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając | brak wypowiedzi LUB wypowiedź nie jest komunikatywna LUB wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go |
| 4. podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi | R, A, L | zakończenie zgodne z tematem oraz treścią wypowiedzi; jeżeli zdający powtarza wstęp – czyni to innymi słowami | zakończenie nie jest w pełni poprawne, np. jest zgodne z tematem ALBO treścią wypowiedzi; odbiega trochę od tematu LUB treści wypowiedzi; zdający stosuje zakończenie schematyczne (sztampowe) LUB powtarza wstęp praktycznie tymi samymi słowami | brak zakończenia LUB zakończenie nie jest komunikatywne LUB zakończenie jest jedynie luźno związane z tematem oraz treścią wypowiedzi (też jeśli nie jest zgodne) |
| 5. fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | R, A, L | wypowiedź nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź zawiera dłuższy fragment / nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
| Elementy formy | Forma | 1 | 0 |
|---|---|---|---|
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | R | teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | A | wypowiedź jest zatytułowana | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 1. elementy charakterystyczne dla formy | L | wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 2. kompozycja | R, A, L | wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 3. segmentacja | R, A, L | tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na akapity) jest konsekwentny | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
| 4. długość pracy | R, A, L | długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
| Elementy treści | Elementy formy 4–3 | Elementy formy 2–1 | Elementy formy 0 |
|---|---|---|---|
| 10–9 | 5 pkt | 4 pkt | 3 pkt |
| 8–7 | 4 pkt | 3 pkt | 2 pkt |
| 6–5 | 3 pkt | 2 pkt | 1 pkt |
| 4–3 | 2 pkt | 1 pkt | 0 pkt |
| 2–1 | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
| 0 | 0 pkt | 0 pkt | 0 pkt |
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Spójność i logika wypowiedzi
| 2 pkt | wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu |
| 1 pkt | wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu |
| 0 pkt | wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu |
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski wynikają logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się, czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy językowe.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
| 3 pkt | szeroki zakres środków językowych; w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych |
| 2 pkt | zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości |
| 1 pkt | ograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości |
| 0 pkt | bardzo ograniczony zakres środków językowych; w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości |
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia w stylu).
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
| Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) | Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna): nieliczne błędy zapisu | Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna): liczne LUB bardzo liczne błędy zapisu |
|---|---|---|
| nieliczne błędy językowe | 3 pkt | 2 pkt |
| liczne błędy językowe | 2 pkt | 1 pkt |
| bardzo liczne błędy językowe | 1 pkt | 0 pkt |
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
| rodzaj błędu | sposób oznaczania | przykład |
|---|---|---|
| błąd językowy (leksykalny, gramatyczny) | podkreślenie linią prostą | Marek lubić czekoladę. |
| błąd językowy spowodowany brakiem wyrazu | znak √ w miejscu brakującego wyrazu | Marek √ czekoladę. |
| błąd ortograficzny | otoczenie słowa kołem | Słońce gżeje. |
| błąd językowy i ortograficzny w jednym słowie | podkreślenie linią prostą i otoczenie kołem | Słońce gżać w lecie. |
| błędy w spójności / logice | podkreślenie linią falistą | Założyłem kurtkę bo było gorąco. |
| fragment odbiegający od tematu | otaczamy nawiasami kwadratowymi | Fragment odbiegający od tematu |
| fragment niezgodny z tematem | otaczamy chmurką | Fragment niezgodny z tematem |
| błędy interpunkcyjne | otoczenie zbędnego znaku kółkiem; znak √ w kółku w miejscu brakującego znaku | Było ciepło , i deszczowo. Zrobiłem to√ ponieważ… |
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane „pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.
8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów, np. Salu2, należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją, z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne, pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje się rodzaj usterki. Samo użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych, nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych, tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie, grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie película, banda, np. la telenovela „M jak miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. He leído Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli słowo Brudnopis przekreślono i obok zostało napisane Czystopis.
13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w brudnopisie i zakreślił, która część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są słowa oddzielone spacją, np. en casa (2 słowa), por esos chicos (3 słowa), 10.01.2015. (1 słowo), 10 de enero de 2015 (5 słów), 1780 (1 słowo).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• słowa łączone dywizem
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. sms, s.f.
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 słowo, el siglo XX = 3 słowa.
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych w Internecie (np. „buźki”).
6. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ayer perdí el teléfono en sklep obuwniczy. – 7 słów.