Zadanie 4, matura maj 2017, język polski podstawowy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Tekst do zadania
Tekst do zadań 1.–6.
Mój dziwny Sienkiewicz
Od prawie 150 lat niemal każdy uczestnik kultury literackiej w Polsce odczuwa imperatyw¹, aby coś powiedzieć, a często i napisać o Sienkiewiczu. Skutek: sam spis tytułów tekstów o nim będzie liczył ponad tysiąc stron! W nadchodzącym roku² dołożymy do tego zestawu parę setek tytułów. Nie mam nic przeciwko temu, a nawet raduje się moje serce sienkiewiczologa, z jednym wszelako zastrzeżeniem, aby przed napisaniem lub powiedzeniem czegoś o nim przeczytać na nowo którąś z powieści. […]
[Jego twórczość to] niezastąpione laboratorium polskości, w którym możemy oglądać, jak tworzą się narodowe mity, testować na sobie ich czarujący wpływ, ćwiczyć się w krytycznym demaskowaniu kompensacyjnej fikcji³, i znów od nowa. Nie zapominajmy też o Sienkiewiczu intymnym, zakochanym, zmysłowym; elegancie i estecie.
Wreszcie pamiętać trzeba o nowoczesnym Europejczyku, który znaczną część swego życia spędził w Ameryce, Austrii, Francji i we Włoszech, a po sukcesie Quo vadis stał się celebrytą używającym w hotelach pseudonimów z obawy przed natrętami. Wyłania się nam z listów i wspomnień swobodny światowiec, ceniący wygody cywilizacji, prawo, kulturę techniczną, higienę i kondycję fizyczną.
Pokaż cały tekst
Pozostaje wciąż Sienkiewicz absolutnym fenomenem kultury polskiej, jeśli idzie o wpływ rodzimy i zagraniczny. Dla Polaków był i dla wielu nadal jest „naprawdę czytany i czytany z rozkoszą” (Gombrowicz). W kanonach literatury światowej Quo vadis jest często jedyną książką, która reprezentuje literaturę polską. […]
No tak, ale to wszystko już wiemy. Po stu latach wywoływania krańcowych emocji powieści Sienkiewicza stały się klasyką oczywistą – jak Mona Lisa⁴ – nie zaskakują. Wiem, że niesłusznie. […] Dlatego mój projekt na stulecie jego śmierci brzmi: „Zdziwić się Sienkiewiczem”. […]
Można zacząć się dziwić w dowolnym miejscu, ot np. tuż przed końcem. W chwili śmierci Sienkiewicz będzie pisarzem spełnionym. Ze wszystkim zdążył. Sława przychodzi na czas, nikt nie musi wydobywać go z zapomnienia, nie trzeba też czekać, aby wiadome było, że zmienił historię kultury polskiej. Kawaler Legii Honorowej, Członek Akademii Krakowskiej, Belgradzkiej, Piotrogrodzkiej, Praskiej etc., doktor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Lwowskiego, laureat Nagrody Nobla. Milionowe nakłady jego 12 powieści przyniosły mu pokaźny majątek i kult czytelników, jakiego nie doczeka się już żaden polski pisarz. Pełnia. Wcale niełatwo jednak odpowiedzieć, jak sam postrzegał swoje życie i dzieło.
Mniej więcej na dwa miesiące przed jego śmiercią […] młoda Felicja Kęszycka-Schnaydrowa wypowiedziała w obecności mistrza słowa uwielbienia dla jego twórczości, na co w odpowiedzi usłyszała zadziwiające zdanie: „A ja teraz, przeglądając przeze mnie napisane książki, spaliłbym je wszystkie”. Kokieteria? Wyraz rozczarowania swoimi ostatnimi utworami? Zmiana priorytetów w obliczu nadchodzącej śmierci? Przez ostatnie dwa miesiące życia Sienkiewicz nic nie spali, co zresztą nie miałoby sensu – jest prawie w każdej bibliotece świata.
Na podstawie: Ryszard Koziołek, Mój dziwny Sienkiewicz, „Polityka” 2016, nr 1/2.
¹ Imperatyw – nakaz.
² W nadchodzącym roku – tzn. w roku 2016, w którym obchodzono setną rocznicę śmierci Henryka Sienkiewicza.
³ Kompensacyjna fikcja – tu: wyrównywanie, powetowanie strat.
⁴ Mona Lisa – jeden z najsłynniejszych obrazów namalowanych przez malarza włoskiego renesansu, Leonarda da Vinci.
Polecenie
1 punktDokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B, a następnie 1., 2. albo 3.
W wypowiedzeniu W kanonach literatury światowej „Quo vadis” jest jedyną książką, która reprezentuje literaturę polską podkreślona jego część to
| A. | zdanie podrzędne przydawkowe | użyte w celu | 1. | uzasadnienia przyczyny zdarzenia ze zdania nadrzędnego. |
| B. | zdanie podrzędne okolicznikowe | 2. | dookreślenia rzeczownika ze zdania nadrzędnego. | |
| 3. | przeciwstawienia treści zdania nadrzędnego. |
Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie
Jak odpowiadać w teście czytania
Test formuły do 2022 roku: zadania do dwóch tekstów nieliterackich. Dobre ćwiczenie przed częścią „Język polski w użyciu”.
Przeczytaj polecenie przed akapitem
Wiesz wtedy, czego szukasz: informacji, funkcji akapitu, znaczenia wyrazu, środka językowego.
Odpowiadaj tekstem
Odpowiedź ma wynikać ze wskazanego fragmentu. Formułuj ją własnymi słowami, krótko i precyzyjnie.
W streszczeniu trzymaj limit
Jeśli zadanie każe streścić tekst w podanej liczbie wyrazów, zachowaj temat, główne myśli i logiczną całość.
Czego unikać
- cytowania zamiast odpowiedzi
- opinii własnej tam, gdzie pytają o tekst
- przekraczania limitu wyrazów w streszczeniu
Za co są punkty
Zadania są za 1-3 punkty; razem test dawał 20 punktów.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
A2
Schemat punktowania
poprawna odpowiedź.
odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.