Zadanie 14, czerwiec 2019: język polski podstawowa

Polecenie

Zadanie 14. (0–50)

Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.

Temat 1. Czym dla człowieka może być sztuka? Rozważ problem i uzasadnij swoje

stanowisko, odwołując się do fragmentu opowiadania Tadeusza Borowskiego

Ofensywa styczniowa i do innych tekstów kultury. Twoja praca powinna liczyć co

najmniej 250 słów.

Tadeusz Borowski

Zapisz zadanie

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Ofensywa styczniowa

Tymczasem przed estradą ustawiono mały stół, za którym zasiadł dyrektor

konserwatorium, członkowie jury i delegaci rady miejskiej. W pierwszym rzędzie zajęło

miejsca czworo nagrodzonych muzyków: smagły chłopiec o kruczych, lśniących włosach,

które nerwowo odrzucał w tył, i trzy ciche dziewczynki. Chłopiec dostał od dyrektora dyplom

i obietnicę stypendium na studia w Berlinie; trzy wyróżnione dziewczynki otrzymały czeki

pieniężne. Dyrektor, wzruszony, uścisnął swych wychowanków i wygłosił króciutkie

przemówienie o pięknie muzyki niemieckiej. Aula klaskała; potem, gdy słynne trio Trescha

z Halle odegrało Opus 8 g-moll Chopina, ucichła, zasłuchana ze znawstwem. Wtem na salę

wsunął się bocznymi drzwiami zgięty, mały człowieczek, który kulejąc, przepchał się pod

[[:9]]

ścianą do pierwszego rzędu, wywołując niecierpliwe sykania, i usiadł na skrzypiącym krześle.

Dyrektor zmarszczył brwi. Pomyślałem: „Oho! Profesor Heinrich Q.!”. […]

Kiedy umilkły oklaski, profesor Heinrich Q. podniósł się z krzesła i kulejąc, wszedł

na estradę. Zatrzymał się przed mównicą, otarł chusteczką czoło, czekając, aż się uciszy gwar,

i spoglądał zmęczonymi oczyma na salę. Ucichło; aula patrzyła na starą, zoraną twarz

profesora, w której oczy błyszczały jak ogniki.

– Słuchałem razem z wami muzyki – powiedział profesor. – Jestem wielkim wielbicielem

muzyki. W mojej bibliotece stały piękne wydania Beethovena, Mozarta, Wagnera. Nie

potrafiłem ich ocalić; zniszczyli mi je gestapowcy. […] Mnie, Żydowi, wolno było słuchać

tylko muzyki żydowskiej; myślałem, że przechowam kilku klasyków niemieckich. Ale dzieła

ich spaliły się, gdy bombardowano Drezno. Nie żałuję tamtych nut; żałuję domu, w którym

mieszkałem, miasta, w którym się urodziłem, kraju, który jest i moją ojczyzną.

I dlatego, gdy słucham muzyki, zawsze myślę o polityce. Ale dziś, patrząc na was, młodzi

przyjaciele, którzy odbieracie nagrody za muzykę chopinowską, pomyślałem, jak szczęśliwi

jesteście, tworząc tylko muzykę. Zapomniałem o wszystkim: o mojej starości, o moich

połamanych kościach, o strasznych latach faszyzmu, o przyjaciołach, których nawet nie

chowałem w ziemi: wyjeżdżali na transport, do komór gazowych. Lecz nie wolno nam

zapominać! Wybaczcie mi, młodzi przyjaciele, że wam psuję uroczystość! Do was się przede

wszystkim zwracam! Nie sama muzyka rządzi światem! Światem rządzi polityka. Grając

Chopina, będziecie musieli walczyć o niego. Jak naród, który go wydał. […]

Profesor Heinrich Q. patrzył w milczeniu na salę. Otarł znowu chusteczką czoło i zaczął

mówić z wysiłkiem. Widać było, że się bardzo męczył.

– Pamiętajcie, że muzyka jest polityką. Tak samo jak literatura, jak nauka i sztuka. Jak

sadzenie drzew i rodzenie dzieci. Nie uchronisz drzewa, nie uchronisz dziecka przed

zniszczeniem i śmiercią, jeśli nie zajmiesz się polityką, nie będziesz walczył przeciw wojnie.

Drzewo zrąbią na opał, dziecko zginie w okopie, spali się w kołysce. I muzyka nie uchroni

siebie od zniszczenia, choć nam wydaje się wieczna. Fosfor ją spali, but gestapowca rozdepce,

komora gazowa otruje artystę, kolba rozbije instrument. Dlatego wiedzcie, że grając Chopina,

czy chcecie, czy nie – bronicie pokoju. Pragnąłbym, abyście bronili go świadomie. […]

Na chwilę aula ucichła i profesor mówił dalej:

– Tylko walcząc […], zapewnimy trwały pokój. I wtedy – muzyka w Herzenburgu1 będzie

brzmiała zupełnie inaczej niż dzisiaj, piękniej, swobodniej, po ludzku!

Tadeusz Borowski, Ofensywa styczniowa, [w:] tenże: Wspomnienia. Wiersze. Opowiadania,

Warszawa 1981.

1 Herzenburg – małe miasteczko saksońskie o renesansowym rodowodzie.

[[:10]]

Temat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja

praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.

Adam Asnyk

Miejmy nadzieję!

Miejmy nadzieję!... nie tę lichą, marną,

Co rdzeń spróchniały w wątły kwiat ubiera,

Lecz tę niezłomną, która tkwi jak ziarno

Przyszłych poświęceń w duszy bohatera.

Miejmy nadzieję!... nie tę chciwą złudzeń,

Ślepego szczęścia płochą zalotnicę,

Lecz tę, co w grobach czeka dnia przebudzeń

I przechowuje oręż i przyłbicę.

Miejmy odwagę!... nie tę jednodniową,

Co w rozpaczliwym przedsięwzięciu pryska,

Lecz tę, co wiecznie z podniesioną głową

Nie da się zepchnąć z swego stanowiska.

Miejmy odwagę!... nie tę tchnącą szałem,

Która na oślep leci bez oręża,

Lecz tę, co sama niezdobytym wałem

Przeciwne losy stałością zwycięża.

Miejmy pogardę dla rzekomej sławy

I dla bezprawia potęgi zwodniczej,

Lecz się nie strójmy w płaszcz męczeństwa krwawy

I nie brząkajmy w łańcuch niewolniczy.

Miejmy pogardę dla pychy zwycięskiej

I przyklaskiwać przemocy nie idźmy!

Ale nie wielbmy poniesionej klęski

I ze słabości swojej się nie szczyćmy.

Przestańmy własną pieścić się boleścią,

Przestańmy ciągłym lamentem się poić:

Kochać się w skargach jest rzeczą niewieścią,

Mężom przystoi w milczeniu się zbroić…

Lecz nie przestajmy czcić świętości swoje

I przechowywać ideałów czystość;

Do nas należy dać im moc i zbroję,

By z kraju marzeń przeszły w rzeczywistość.

6 maja 1871

Adam Asnyk, Miejmy nadzieję!, [w:] tegoż, Wiersze, Warszawa 1973.

[[:11]]

na temat nr …………

.......................................................................................................................................................

[[:12]]

.......................................................................................................................................................

[[:13]]

.......................................................................................................................................................

[[:14]]

.......................................................................................................................................................

[[:15]]

.......................................................................................................................................................

[[:16]]

.......................................................................................................................................................

[[:17]]

.......................................................................................................................................................

[[:18]]

.......................................................................................................................................................

[[:19]]

.......................................................................................................................................................

Tabelę wypełnia egzaminator!

Liczba punktów

Suma

Uzasadnienie przyznania 0 punktów

rozprawka

A.

0 − 3 − 6

B.

0 − 4 − 8 − 12 − 18

interpretacja

A.

0 − 3 − 6 − 9

B.

0 − 5 − 10 − 15

C.

0 − 2 − 4

D.

0 − 3 − 6

E.

0 − 1 − 2

F.

0 − 2 − 4

G.

0 − 3 − 6

H.

0 − 2 − 4

[[:20]]

(nie podlega ocenie)

Sprawdź rozwiązanieUkryj rozwiązanieKlucz CKE i punktacja

Zanim porównasz z kluczem

Jak poszło Ci z tym zadaniem?

Wybierz ocenę: zapisze wynik i od razu oznaczy zadanie jako zrobione.

Łatwe Średnie Trudne

Zapis wymaga darmowego konta. Załóż konto

Odpowiedź z klucza CKE

BRAK SEKCJI W KLUCZU CKE — WYMAGA AUDYTU

Schemat punktowania

Maksymalnie 50 pkt. Pełne zasady oceniania są w kluczu CKE powyżej.

Umiejętności w zadaniu

Zanim porównasz z kluczem

Jak poszło Ci z tym zadaniem?

Wybierz ocenę: zapisze wynik i od razu oznaczy zadanie jako zrobione.

Łatwe Średnie Trudne

Zapis wymaga darmowego konta. Załóż konto

Maturownik+

Sprawdź swoje rozwiązanie

Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s

Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.

Punkty według schematu
Konkretne miejsca utraty punktów
Błędy zapisane do powtórki

Załóż konto i sprawdź odpowiedź