Zadanie 14, matura czerwiec 2026, język polski podstawowy

1 pkttest historycznoliterackiśrednie (szac.)Czerwiec 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Tekst do zadania

Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.

Gustaw Herling-Grudziński

Inny świat

Stary Kozak miał syna w Czerwonej Armii, młodego lejtnanta wojsk pancernych, którego fotografia stała w baraku w posrebrzanych ramkach obok pryczy ojca. [...] Pamfiłow kochał młodego Saszę miłością zupełnie zwierzęcą. [...]

Tego przywiązania nie osłabiał nawet fakt, że nie spotykało się ono z pełną wzajemnością. [...]

Więźniowie mogą otrzymywać listy bez ograniczeń, wysyłać zaś jeden na miesiąc; Pamfiłow nie omijał żadnej okazji, aby się upomnieć o znak życia od syna – jedyną rzecz, która nadawała sens jego własnemu życiu. [...]

W marcu 1941 roku Pamfiłow otrzymał wreszcie list od syna. [...] Sasza donosił, że nie będzie teraz pisywał przez dłuższy czas, bo nie pozwolą mu na to pilne zajęcia. Ale stereotypowy ustęp listu o potężnym Związku Sowieckim i „naszej socjalistycznej ojczyźnie” miał teraz więcej niż zazwyczaj ognia i kończył się zdaniem, w którym syn usprawiedliwiał i pochwalał nawet aresztowanie ojca jako „przejaw historycznej konieczności”.

Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat, Warszawa 1998.

Polecenie

1 punkt

Na podstawie przytoczonego fragmentu Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego wyjaśnij, jak system totalitarny wpływa na relacje międzyludzkie.

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście historycznoliterackim

Krótkie zadania z lektur obowiązkowych i epok. Liczy się konkretna wiedza o utworze przywołana w odpowiedzi.

  1. Rozpoznaj utwór i epokę

    Fragment, ilustracja albo cytat odsyłają do konkretnej lektury. Zanim odpowiesz, ustal tytuł, autora i epokę.

  2. Odpowiedz na to, o co pytają

    Podaj bohatera, motyw albo cechę i od razu ją pokaż na przykładzie z utworu: wydarzenie, postawa, scena.

  3. Uzasadniaj znajomością lektury

    W zadaniach z uzasadnieniem punkt jest za odwołanie do treści całego utworu, nie tylko do fragmentu z arkusza.

Czego unikać

  • ogólników bez przykładu z lektury
  • mylenia bohaterów i autorów (błąd rzeczowy odbiera punkt)
  • odpowiedzi dłuższych niż miejsce w arkuszu: liczy się trafność

Za co są punkty

Zadania są za 1-2 punkty; razem ta część daje 15 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

• System totalitarny negatywnie wpływał na więzi rodzinne, ponieważ skażony nim człowiek przedkładał wierność ideologii nad rodzinę.

• Dla Saszy Pamfiłowa wierność Związkowi Radzieckiemu i panującej ideologii komunistycznej były ważniejsze niż więzi rodzinne. Życie w państwie totalitarnym zabiło w nim synowskie uczucia. Usprawiedliwił aresztowanie ojca, popierając opresyjne działania władzy.

• System totalitarny wypaczył stosunek Saszy do ojca, ale postawa starego Kozaka dowodzi, że miłość ojcowska potrafi przetrwać wszystko niezależnie od okoliczności.

Schemat punktowania

1 pkt

poprawne wyjaśnienie.

0 pkt

odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.