Najważniejsze informacje
| Autor | Tadeusz Konwicki |
|---|---|
| Powstanie lub wydanie | 1979 |
| Gatunek | powieść |
| Epoka | literatura po 1945 r. |
| Czas akcji | jeden dzień w latach 70. XX w. |
| Miejsce akcji | Warszawa: mieszkanie narratora, ulice, okolice Pałacu Kultury |
| Bohaterowie | narrator (pisarz), Hubert, Rysio, Nadzieżda, Tadzio Skórko |
| Na maturze | lektura obowiązkowa na poziomie rozszerzonym |
| Zadania w arkuszach CKE | 1 zadanie, w tym 1 temat wypracowania |
Ściąga maturalna
Najkrótsza powtórka przed zadaniem. Nie zastąpi lektury: na maturze liczy się znajomość tekstu.
Plan wydarzeń
- Rano do narratora, znanego pisarza, przychodzą opozycjoniści Hubert i Rysio.
- Proponują mu, by o ósmej wieczorem spalił się pod Pałacem Kultury, gdzie trwa zjazd partii.
- Narrator nie mówi ani tak, ani nie; rusza w całodzienną wędrówkę po Warszawie.
- Miasto się rozpada: wali się most, w barach brak wszystkiego, nikt nie wie, który jest rok i jaki dzień.
- Trwa zjazd partii i wizyta sowieckiego przywódcy; mówi się o przyłączeniu Polski do ZSRR.
- Narrator spotyka dawnych znajomych, zakochuje się w Rosjance Nadzieżdzie, przechodzi przesłuchanie.
- Chodzi za nim Tadzio Skórko, prowincjonalny wielbiciel, który okazuje się donosicielem.
- Z kanistrem i zapałkami idzie pod Pałac Kultury.
Bohaterowie
- narrator
- zmęczony pisarz; nie wierzy w sens gestu, a jednak idzie.
- Hubert
- schorowany opozycjonista, który wyznacza innym ofiarę.
- Nadzieżda
- Rosjanka o imieniu oznaczającym nadzieję; ostatnia miłość narratora.
- Tadzio Skórko
- usłużny towarzysz z kanistrem; konfident.
Motywy i konteksty
- Rozpad rzeczywistości PRL-u: czasu, języka, wartości
- Sens i bezsens ofiary
- Inteligent wobec władzy i opozycji
- Groteska i absurd jako obraz systemu
Motywy z przykładem
| ofiara | samospalenie zamówione jak usługa. |
|---|---|
| rozpad świata | każda gazeta podaje inną datę. |
| wędrówka | jeden dzień drogi przez miasto jako droga krzyżowa. |
| groteska | transparenty „Zbudowaliśmy socjalizm” nad sypiącymi się murami. |
| inteligent wobec systemu | rozliczenie z władzą i z opozycją. |
Konteksty do wypracowania
- powieść wydana w drugim obiegu w 1979 r.
- schyłek epoki Gierka: kryzys, propaganda sukcesu, zależność od Moskwy
- Apokalipsa św. Jana w pomniejszeniu: koniec świata bez wielkości
- romantyczny mit ofiary: Konrad, Kordian
Pasuje do tematów wypracowań: Jednostka wobec systemu; Groteska; Ofiara; Obraz miasta.
Tematy wypracowań z tą lekturą
Tematy z arkuszy CKE, w których ta lektura jest wskazana z tytułu. Każdy prowadzi do zadania z wymaganiami i kryteriami oceniania.
- Maj 2023, poziom rozszerzony, temat 2: Doceniamy wielkość dokonań starożytnych intelektualistów i twórców, naśladujemy ich dzieła […], ale starożytnych nie przerośliśmy, przetwarzamy tylko to, co przekazała nam tradycja.
Zadania z matury
Zadania z arkuszy CKE (od najnowszych). Każde prowadzi do pełnej treści z odpowiedzią i zasadami oceniania z klucza.
- 1.Zadanie 1, maj 2016, poziom rozszerzony, wypracowanie… mną przeżyje swoją miłość i razem ze mną któregoś dnia umrze. Tadeusz Konwicki, Bohiń, Warszawa 1988.
Najczęstsze pytania
Czy Mała Apokalipsa jest lekturą obowiązkową na maturze?
Tak. Według informatora CKE to lektura obowiązkowa na poziomie rozszerzonym.
Czy Mała Apokalipsa była na maturze?
Tak. W arkuszach CKE w naszej bazie lektura pojawia się w zadaniach: 1 zadanie, ostatnio w 2016 r. Wśród nich: 1 temat wypracowania.