Najważniejsze informacje
| Autor | Franz Kafka |
|---|---|
| Powstanie lub wydanie | 1925 |
| Gatunek | powieść paraboliczna |
| Epoka | dwudziestolecie międzywojenne |
| Czas akcji | nieokreślony, współczesny autorowi |
| Miejsce akcji | bezimienne miasto: bank, pensjonat, strychy z kancelariami sądu, katedra |
| Bohaterowie | Józef K., adwokat Huld, malarz Titorelli, kapelan więzienny, Leni, panna Bürstner |
| Na maturze | lektura obowiązkowa na poziomie rozszerzonym, we fragmentach |
| Zadania w arkuszach CKE | 6 zadań |
Ściąga maturalna
Najkrótsza powtórka przed zadaniem. Nie zastąpi lektury: na maturze liczy się znajomość tekstu.
Plan wydarzeń
- W dniu trzydziestych urodzin prokurent banku Józef K. zostaje aresztowany we własnym pokoju; nikt nie mówi za co.
- Pozostaje na wolności i dalej pracuje; pierwsze przesłuchanie odbywa się na strychu czynszowej kamienicy.
- K. przekonuje się, że kancelarie sądu są wszędzie, a urzędnicy sami nie znają prawa.
- Wuj prowadzi go do adwokata Hulda; sprawa nie posuwa się naprzód.
- Malarz Titorelli tłumaczy, że prawdziwe uniewinnienie nie istnieje; można tylko przewlekać.
- K. wypowiada adwokatowi; widzi poniżenie kupca Blocka.
- W katedrze kapelan więzienny opowiada mu przypowieść o odźwiernym stojącym przed Prawem.
- W przeddzień trzydziestych pierwszych urodzin dwaj panowie wyprowadzają K. do kamieniołomu i zabijają nożem.
Bohaterowie
- Józef K.
- urzędnik bez właściwości; najpierw lekceważy proces, potem podporządkowuje mu całe życie.
- adwokat Huld
- obłożnie chory prawnik; żyje z bezradności klientów.
- Titorelli
- malarz sądowy; zna mechanizm lepiej niż prawnicy.
- kapelan
- duchowny należący do sądu; autor przypowieści.
- Leni
- pielęgniarka adwokata; pociągają ją oskarżeni.
Motywy i konteksty
- Jednostka wobec anonimowej władzy i prawa
- Wina bez określonego zarzutu
- Absurd i niezrozumiałość świata
- Samotność i wyobcowanie
Motywy z przykładem
| jednostka wobec władzy | sąd, którego nikt nie widział, rządzi życiem oskarżonego. |
|---|---|
| wina | K. nie zna zarzutu, a zaczyna zachowywać się jak winny. |
| labirynt | korytarze kancelarii na strychach. |
| absurd | przesłuchanie w niedzielę, w mieszkaniu praczki. |
| samotność | śmierć bez wyroku i bez obrony. |
Konteksty do wypracowania
- powieść parabola wydana pośmiertnie w 1925 r.; wiele możliwych odczytań: polityczne, religijne, egzystencjalne
- sytuacja kafkowska: człowiek wobec bezosobowej biurokracji
- zapowiedź totalitaryzmów: „Rok 1984”
- Księga Hioba: człowiek pytający o przyczynę swojego losu
Pasuje do tematów wypracowań: Jednostka wobec systemu; Wina i kara; Parabola; Samotność.
Zadania z matury
Zadania z arkuszy CKE (od najnowszych). Każde prowadzi do pełnej treści z odpowiedzią i zasadami oceniania z klucza.
- 1.Zadanie 8, sierpień (poprawkowy) 2017Na podstawie tekstu sformułuj po jednym argumencie uzasadniającym sądy w zdaniach: Radio jest mi najbliższe. Radio jest mi najdalsze.
- 2.Zadanie 9, sierpień (poprawkowy) 2017Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Odwołanie do innych tekstów kultury w artykule Piotra Matywieckiego służy A. ukazaniu typowych i codziennych sytuacji z życia. B. podkreśleniu korelacji między róż …
- 3.Zadanie 10, sierpień (poprawkowy) 2017Podanym zdaniom przyporządkuj funkcję, jaką pełnią one w tekście. Wpisz odpowiedni numer (lub numery) do kolumny w tabeli. Funkcje w tekście: 1. Odpowiedź na postawione pytanie. 2. Postawienie twierdz …
- 4.Zadanie 11, sierpień (poprawkowy) 2017a) Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzą zacytowane słowa, oraz imię bohatera, który je wypowiada. Wznoszę się! lecę! tam, na szczyt opoki – Już nad plemieniem człowieczem, Między proroki. S …
- 5.Zadanie 12, sierpień (poprawkowy) 2017Na podstawie tekstu wyjaśnij znaczenie słowa izolacja.
- 6.Zadanie 13, sierpień (poprawkowy) 2017Wskaż cechy przedrostka arcy-, które występują w wyrazie arcyludzkie. Zaznacz więcej niż jedną odpowiedź.
Najczęstsze pytania
Czy Proces jest lekturą obowiązkową na maturze?
Tak. Według informatora CKE to lektura obowiązkowa na poziomie rozszerzonym, wymagana we fragmentach.
Czy Proces była na maturze?
Tak. W arkuszach CKE w naszej bazie lektura pojawia się w zadaniach: 6 zadań, ostatnio w 2017 r.