Zadanie 1.1
Osnosząc się do typologii norm społecznych, uzasadnij, że każdy z tekstów dotyczy innego rodzaju tych norm.
Matura z wiedzy o społeczeństwie, maj 2025
Dodaj cały arkusz do zestawuZadanie 1.2
Podaj nazwę procesu, w ramach którego przyswajamy wartości i normy społeczne.
Zadanie 2.1
Uzasadnij, że sytuacje opisane w tekście 1. ukazują mężczyzn w sposób stereotypowy – sformułuj argument, odnosząc się do tego tekstu oraz do wybranej cechy stereotypu.
Zadanie 2.2
Rozstrzygnij, czy w świetle badań przedstawionych w tekście 2. kampanie reklamowe opisane w tekście 1. zostałyby ocenione jako efektywne. Odpowiedź uzasadnij.
- Materiał graficzny
Zadanie 3.1
Osnosząc się do obu wykresów, sformułuj kontrargument do tezy: Wykonywany zawód oraz uzyskiwany dochód jednakowo określają przynależność klasową danej jednostki.
- Materiał graficzny
Zadanie 3.2
Sformułuj argumenty do tezy: Przedstawicieli inteligencji można zaliczyć do każdej z klas społecznych przedstawionych na obu wykresach. Klasy przedstawione na wykresie 1. – Klasy przedstawione na wykresie 2. –
- Materiał graficzny
Zadanie 3.3
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Na wykresach pojęcia "klasa" użyto w znaczeniu "warstwy" (w ujęciu stratyfikacyjnym, określanym także jako gradacyjne). 2. Struktura społeczna…
- Materiał graficzny
Zadanie 4.1
Wyjaśnij, dlaczego zwyczaj wskazany w tekście jako ostatni uznawano za punkt kulminacyjny obrzędu przejścia.
Zadanie 4.2
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Większość Kaszubów w Polsce zamieszkuje województwo A. pomorskie. B. kujawsko-pomorskie. C. zachodniopomorskie. D. warmińsko-mazurskie.
Zadanie 5.1
Uzupełnij tabelę – do każdego opisu dopisz nazwę przedstawionego państwa i numer, którym oznaczono to państwo na mapie. Nazwa państwa | Numer na mapie Opis A. | Opis B. | Opis C. |
- Materiał graficzny
Zadanie 5.2
Sformułuj argument i kontrargument do tezy: Państwa, których społeczeństwa są tradycyjnie wieloetniczne i/lub posługują się różnymi językami, mają federalny ustrój terytorialno-prawny. W odpowiedzi uwzględnij wyłącznie państwa oznaczone na mapie numerami.
- Materiał graficzny
Zadanie 6.1
Podaj nazwę formy prawnej, pod którą zarejestrowano organizację pozarządową przedstawioną w tekście.
Zadanie 6.2
Wyjaśnij, dlaczego status wskazany w ostatnim zdaniu tekstu mógłby przyczynić się do osiągnięcia celu organizacji przedstawionego w tym tekście.
Zadanie 7.1
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Narzędzie bezpośredniego wpływu obywateli na sprawy publiczne, którego dotyczą tabela i tekst 2., to A. referendum lokalne w sprawie samoopodatkowania. B. obywatelska inicjatywa uchwałodawcza. C.…
Zadanie 7.2
Rozstrzygnij, czy dane przedstawione w tabeli mogą być argumentem na rzecz tezy: Kultura polityczna większości mieszkańców stolicy to kultura polityczna uczestnictwa. Odpowiedź uzasadnij.
Zadanie 7.3
Uzupełnij zdania – wpisz nazwy organów wybieranych w wyborach powszechnych. Projekty o charakterze ogólnomiejskim – wybrane w głosowaniu mieszkańców Warszawy – zostają uwzględnione w uchwale budżetowej podejmowanej przez organ uchwałodawczy, którym jest (1.)…
Zadanie 8.1
Wybierz zdania, w których zawarte są wyłącznie fakty. Wpisz w wyznaczone miejsca numery, którymi oznaczono te zdania.
Zadanie 8.2
Osnosząc się do typologii legitymizacji władzy, uzasadnij, że władza Nelsona Mandeli w połowie lat 90. XX wieku była legitymizowana nie tylko przez charyzmę.
Zadanie 9.1
Uzasadnij, że przedstawione uregulowania konstytucyjne są sprzeczne z zasadami ustrojowymi suwerenności narodu i pluralizmu politycznego. Odnieś się w przypadku każdej z tych zasad do co najmniej jednego z przytoczonych przepisów prawnych. Zasada suwerenności…
Zadanie 9.2
Osnosząc się do rozwiązań prawnych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej, sformułuj trzy argumenty potwierdzające, że przepis prawny art. 2.2. (z materiału 1.) stracił moc obowiązującą. • • •
Zadanie 10.1
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Państwo, z którego konstytucji pochodzą przytoczone przepisy prawne, to A. Republika Włoska. B. Federacja Rosyjska. C. Republika Francuska. D. Stany Zjednoczone Ameryki.
Zadanie 10.2
Rozstrzygnij, czy kompetencje głowy państwa wynikające z przedstawionych fragmentów aktu prawnego są większe niż kompetencje Prezydenta RP. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do dwóch przytoczonych przepisów prawnych oraz do rozwiązań prawnych w analogicznym…
Zadanie 10.3
Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących państwa, z którego konstytucji pochodzą przytoczone przepisy prawne. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Prezydent Republiki jest równocześnie szefem rządu. 2. Prezydent…
Zadanie 11.1
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Przytoczony fragment Konstytucji RP dotyczy kontrolnej funkcji legislatywy. 2. W przypadku obecności ustawowej liczby posłów minimalna liczba…
Zadanie 11.2
Wyjaśnij, na czym polegają trzy różnice między procesem legislacyjnym ustawy zwykłej a procesem legislacyjnym ustawy, której dotyczą przytoczone przepisy prawne. • • •
Zadanie 12.1
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. W przytoczonym fragmencie wyroku podkreślono nazwy instrumentów prawnych zaliczanych w Kodeksie karnym do A. kar. B. środków karnych. C. środków kompensacyjnych. D. środków zabezpieczających.
Zadanie 12.2
Rozstrzygnij, czy popełnione przestępstwo było zbrodnią czy występkiem. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do przytoczonego fragmentu wyroku oraz do jednego z rozwiązań prawnych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej.
Zadanie 13.1
Osodząc się do obu materiałów, wyjaśnij, na czym polega różnica między ochroną praw i wolności człowieka I generacji a ochroną praw i wolności człowieka II generacji.
Zadanie 13.2
Uzupełnij zdanie – wpisz pełną polską nazwę organizacji międzynarodowej. Fragmenty przytoczone w obu materiałach pochodzą z paktów przyjętych w roku 1966 przez ………………………………………………………………………………………………………….. .
Zadanie 14.1
Rozstrzygnij, która z przedstawionych osób nie ma w Rzeczypospolitej Polskiej statusu prawnego określonego w konwencji wskazanej w tekście. Odpowiedź uzasadnij.
Zadanie 14.2
Wyjaśnij, na czym polega rozwiązanie prawne funkcjonujące w wyborach parlamentarnych w Rzeczypospolitej Polskiej będące przykładem instrumentu prawnego wskazanego w podkreślonym fragmencie tekstu.
Zadanie 14.3
Rozstrzygnij, czy konwencja wskazana w tekście jest źródłem prawa wtórnego Unii Europejskiej. Odpowiedź uzasadnij.
Zadanie 15.1
Przedstaw ład międzynarodowy, którego początek był związany z wydarzeniami wskazanymi w materiałach – w odpowiedzi podaj nazwy obu supermocarstw dominujących w tym ładzie oraz nazwę typu tego ładu.
- Materiał graficzny
Zadanie 15.2
Sformułuj argument i kontrargument do tezy: Ład międzynarodowy, którego początek był związany z wydarzeniami wskazanymi w materiałach, został zastąpiony przez ład policentryczny.
- Materiał graficzny
Zadanie 16.1
Na podstawie danych z wykresu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. W latach 2016–2019 odsetek obojętnych wobec przynależności Polski do NATO systematycznie wzrastał. 2. W marcu…
- Materiał graficzny
Zadanie 16.2
Sformułuj wniosek dotyczący związku między zmiennymi zawartymi w tabeli – zainteresowaniem polityką a poparciem dla członkostwa Polski w NATO. Odpowiedź uzasadnij, przytaczając dane.
- Materiał graficzny
Zadanie 16.3
Sformułuj argumenty do tezy: Dwa największe wzrosty poparcia dla członkostwa Polski w NATO mogą być uwarunkowane sytuacją międzynarodową.
- Materiał graficzny
Zadanie 17.1
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Przytoczone przepisy prawne zostały po raz pierwszy wprowadzone na mocy traktatu z A. Nicei. B. Lizbony. C. Maastricht. D. Amsterdamu.
Zadanie 17.2
Sformułuj argument do tezy: Przytoczone przepisy prawne przyczyniają się do pogłębiania procesu jednoczenia Europy.
Zadanie 18.1
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Czerwona sygnatura (znakiem) zaznaczono na mapie przynależność państw do A. Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. B. Inicjatywy Trójmorza. C. strefy Schengen. D. strefy euro.
- Materiał graficzny
Zadanie 18.2
W odniesieniu do jednej z form współpracy międzynarodowej wyjaśnij przyczynę oznaczenia państw na mapie różnymi kolorami (niebieskim i żółtym).
- Materiał graficzny
Zadanie 19.1
Podaj nazwę państwa, na którego terytorium miały miejsce wydarzenia przedstawione w obu tekstach.
Zadanie 19.2
Sformułuj argument i kontrargument do tezy: Obecność sił międzynarodowych, wskazana w tekście 2., była w tym państwie konsekwencją wydarzeń przedstawionych w tekście 1.
Zadanie 20
Jako Żaklina Żarocka napisz fragment pisma procesowego – poprzedzający uzasadnienie, którego dotyczy materiał 1. – wszczynającego postępowanie przed sądem powszechnym. Pamiętaj o formalnym charakterze pisma – nie zapomnij określić nazwy, miejsca i daty pisma,…
Zadanie 21
Scharakteryzuj systemy wyborcze obowiązujące w wyborach do Sejmu RP i w wyborach do Senatu RP oraz sformułuj argumenty i kontrargumenty do tezy: Wybory większościowe mogą lepiej służyć reprezentacji grup mniejszościowych niż wybory proporcjonalne.
- Materiał graficzny