Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Zadanie 30. (0–12)
Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.
Temat 1.
Scharakteryzuj wpływ obywateli Rzeczypospolitej Polskiej na organy samorządu terytorialnego i na decyzje przez nie podejmowane, biorąc pod uwagę aspekty przedstawione na schemacie.

Temat 2.
Porównaj – na przykładach Republiki Federalnej Niemiec, Republiki Francuskiej oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej – różne modele systemów parlamentarnych opartych na współpracy legislatywy i egzekutywy, charakteryzując organy tych władz (parlamenty, głowę państwa i rządy).
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Temat 3.
Wykaż specyfikę ustawy budżetowej i ustawy o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz porównaj procesy ich uchwalania ze ścieżką legislacyjną właściwą dla ustawy zwykłej, biorąc pod uwagę podmioty inicjujące oraz kompetencje podmiotów uczestniczących w tych procesach (obu izb parlamentu i Prezydenta RP).
Przepisy prawne art. 235. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
1. Projekt ustawy o zmianie Konstytucji może przedłożyć co najmniej 1/5 ustawowej liczby posłów, Senat lub Prezydent Rzeczypospolitej.
2. Zmiana Konstytucji następuje w drodze ustawy uchwalonej w jednakowym brzmieniu przez Sejm i następnie w terminie nie dłuższym niż 60 dni przez Senat.
3. Pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie Konstytucji może odbyć się nie wcześniej niż trzydziestego dnia od dnia przedłożenia Sejmowi projektu ustawy.
4. Ustawę o zmianie Konstytucji uchwala Sejm większością co najmniej 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów oraz Senat bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów.
Dz.U. […], nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 3 marca 2021 r.)
Ocena pracy zgodnie z kryteriami: wartość merytoryczna (12/8/4 pkt w zależności od poziomie realizacji wymagań), poprawność merytoryczna, selekcja informacji oraz język, styl i kompozycja.
Temat 1: Wpływ obywateli na samorząd terytorialny obejmuje: wybór i odwołanie organów stanowiących (czynne i bierne prawo wyborcze, kadencja pięcioletnia od 2018 r., ordynacja większościowa lub proporcjonalna, referenda odwoławcze); wybór i odwołanie organów wykonawczych (czynne i bierne prawo wyborcze, kadencja pięcioletnia z możliwością jednej reelekcji, ordynacja większościowa); bezpośredni wpływ na decyzje (referenda lokalne, budżet obywatelski, inicjatywa uchwałodawcza); inne formy wynikające z praw człowieka (uczestnictwo w posiedzeniach, petycje, zgromadzenia, zrzeszenia, odwołania i skargi administracyjne).
Temat 2: Trzy modele systemów parlamentarnych: gabinetowo-parlamentarny w Wielkiej Brytanii (system dwupartyjny, rząd dysponuje większością parlamentarną); system kanclerski w RFN (znacząca pozycja kanclerza, konstruktywne wotum nieufności); system parlamentarno-prezydencki we Francji (szczególna pozycja prezydenta przewodniczącego Radzie Ministrów). Różnice w strukturze parlamentów (dwuizbowe, pochodzenie izb, systemy wyborcze, funkcje kontrolne), pozycji głowy państwa (ceremonialno-reprezentacyjna vs. aktywne funkcje) i rządów (struktura, odpowiedzialność, stabilność).
Temat 3: Ustawa budżetowa – szczególne znaczenie (dochody i wydatki na rok kalendarzowy), wyłączna inicjatywa Rady Ministrów (najpóźniej 3 miesiące przed rokiem budżetowym), pierwsza lektura na posiedzeniu plenarnym, większość zwykła, Senat ma 20 dni na poprawki (bez weta), Prezydent bez prawa weta (7 dni). Ustawa o zmianie Konstytucji – inicjatywa co najmniej 1/5 posłów, Senat lub Prezydent, pierwsza lektura po 30 dniach na posiedzeniu plenarnym, większość kwalifikowana 2/3 w Sejmie, Senat przyjmuje lub odrzuca (60 dni), Prezydent 21 dni. Ustawa zwykła – inicjatywa pięciu podmiotów (Senat, Prezydent, Rada Ministrów, min. 15 posłów lub min. 100 tys. obywateli), pierwsza lektura zazwyczaj w komisji, większość zwykła, Senat ma 30 dni na poprawki i weto, Prezydent ma 21 dni (może zawetować lub skierować do Trybunału Konstytucyjnego).
Wartość merytoryczna – 12 pkt (pełna charakterystyka wybranych zagadnień), 8 pkt (trzy aspekty w pełni lub dwa w pełni i dwa częściowo), 4 pkt (jeden aspekt w pełni i jeden częściowo, lub trzy częściowo).
Poprawność merytoryczna – +1 pkt za realizację na poziomie wyższym (0 błędów), -1 pkt za realizację na poziomie niższym.
Selekcja informacji – +1 pkt za poprawną selekcję, -1 pkt za niekonsekwentną lub niewystarczającą.
Język, styl i kompozycja – +1 pkt za wywód spójny i logiczny, -1 pkt za chaotyczność.
Łączna ocena: 0–12 pkt.
Praca oceniana na podstawie czterech kryteriów: wartości merytorycznej (poziom I–III), poprawności merytorycznej, selekcji informacji i języka/stylu/kompozycji. Za realizację kryteriów na poziomie wyższym/niższym od poziomu wartości merytorycznej przysługuje +1/-1 punkt. Możliwa ocena 0 pkt.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.