Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
O strukturze społecznej w Polsce na przełomie XX i XXI wieku
[Badania struktury społeczeństwa polskiego] w edycji w 2003 r. wprowadziły także… pomiar inteligencji respondentów. Okazało się, że osoby o najniższych wynikach, lecz plasujące się wyżej w strukturze społecznej, uzyskały w latach 1998–2003 średni przyrost dochodów na poziomie 760 zł, a tak samo mało inteligentni, ale z dołu społecznej drabiny, poprawili swój status jedynie o 67 zł. Osoby o najwyższych wynikach w teście inteligencji Ravena, lecz także ze społecznego dołu, zdołały wyrwać w tym czasie 650 zł, a więc i tak mniej niż ci mniej inteligentni, ale lepiej społecznie ustawieni.
Te wyniki nie kwestionują, że droga do sukcesu wiedzie poprzez osobiste predyspozycje. To możliwe, lecz bardzo trudne, nawet dla zdolnych, jeśli pochodzą z niższych stref hierarchii społecznej. [...] Transformacja [...] utrwaliła strukturę społeczną późnego PRL. Badania [...] wychwytują, że kto należał do nomenklatury PRL, miał relatywnie największe szanse zostać przedsiębiorcą lub menedżerem. Dawnym pracownikom umysłowym, czyli inteligencji, przypadł w nowym podziale los menedżerów i ekspertów. Robotnicy zostali robotnikami lub bezrobotnymi. Bo po drodze wyparowało 5 mln miejsc pracy – w 1988 r. zatrudnienie miało 18 mln osób, w dramatycznym 2002 r. – już tylko 12,8 mln. [...] [Owych] pięć milionów podzieliło się na tych, którzy zasilili szeregi wczesnych emerytów i rencistów, oraz na tych, którzy stworzyli nową kategorię: bezrobotnych.
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
E. Bendyk, Do jakiej klasy społecznej należysz? Polska klasowa, www.polityka.pl
5.1. Rozstrzygnij, czy inteligencja – jako zdolność umysłowa – była pozytywnie związana z przyrostem osiąganego dochodu. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do informacji z pierwszego akapitu tekstu.
5.2. Na podstawie drugiego akapitu tekstu sformułuj argument i kontrargument do tezy: ruchliwość pionowa w społeczeństwie polskim w latach 1988–2003 była znacząca.
5.1. Rozstrzygnięcie – Tak.
Uzasadnienie – Ludzie z tzw. nizin społecznych zmieniali swój dochód w zależności od ilorazu inteligencji – ci mało inteligentni podnieśli swoje zarobki średnio o 67 złotych, a ci najbardziej inteligentni – o 650 złotych.
5.2. Argument – Typ 1.: Część robotników zasiliła kategorię bezrobotnych.
Typ 2.: Część zwolnionych z pracy przeszło na wcześniejszą emeryturę.
Kontrargument – Typ 1.: Transformacja utrwaliła strukturę społeczną późnego PRL.
Typ 2.: Pozycja społeczna byłej nomenklatury dalej jest wysoka, jej przedstawiciele mieli największe szanse zostać menadżerami lub przedsiębiorcami.
Typ 3.: Pozycja społeczna inteligencji dalej jest względnie wysoka, jej przedstawiciele zostali na ogół menadżerami lub ekspertami.
Typ 4.: Część robotników zachowała swą pozycję społeczną.
5.1. 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i podanie poprawnego uzasadnienia.
5.2. 1 pkt – podanie poprawnego argumentu i kontrargumentu.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.