Tekst 2.

[...] nie zachodzi konieczny związek między wolnością jednostki a rządami demokratycznymi. Odpowiedź na pytanie: "[K]to mną rządzi?" jest logicznie odrębna od pytania: "Jak dalece rząd ingeruje w moje sprawy?". W tej różnicy wyraża się ostatecznie z całą mocą kontrast między dwiema koncepcjami wolności – pozytywną i negatywną [...]. Właśnie ta "pozytywna" koncepcja wolności: nie wolność od, ale wolność do – do prowadzenia jednego przepisanego sposobu życia – zwolennikom "negatywnego" pojęcia jawi się zazwyczaj jako zwodnicza maska brutalnej tyranii.

I. Berlin, Cztery eseje o wolności, Warszawa 1994, s. 190–191.

Uzasadnij, że poglądy dotyczące praw i wolności człowieka przedstawione w tekstach 1. i 2. są zbieżne.