Zadanie 15.2, matura czerwiec 2024, wiedza o społeczeństwie rozszerzona

1 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Teksty do zadania

Tekst 1.

Na miano „praw człowieka” zasługują […] prawa, które faktycznie przysługują każdemu człowiekowi niezależnie od płci i koloru skóry, pochodzenia, rasy, języka, przekonań religijnych czy politycznych, a także pozycji ekonomicznej i społecznej [–] prawa, które niezależnie od […] konstelacji politycznych, warunków historycznych są z punktu widzenia czasu ważne zawsze, a z punktu widzenia przestrzeni – wszędzie.

[…] odżył w dyskusjach politycznych spór o właściwe rozumienie tych praw: czy chodzi – zgodnie z zachodnią i mieszczańską tradycją – głównie o prawa do wolności osobistej, czy raczej – zgodnie z koncepcją socjalistyczną – o prawa socjalne, czy też – jak to głosi Trzeci Świat – o pierwszeństwo prawa do fizycznego i kulturalnego przetrwania. […] Jeśli nawet prawa do wolności i prawa do współudziału z jednej strony, i prawa socjalne z drugiej, nie są zasadniczo sprzeczne, to jednak istnieje między nimi pewne napięcie; prawa socjalne nadają bowiem prawodawcy i administracji nowe kompetencje, a wraz z nimi możliwości ingerowania w dziedzinę osobistej wolności.

O. Höffe, Etyka państwa i prawa, Kraków 1992, s. 65–75.

Pokaż cały tekst

Tekst 2.

[…] nie zachodzi konieczny związek między wolnością jednostki a rządami demokratycznymi. Odpowiedź na pytanie: „[K]to mną rządzi?” jest logicznie odrębna od pytania: „Jak dalece rząd ingeruje w moje sprawy?”. W tej różnicy wyraża się ostatecznie z całą mocą kontrast między dwiema koncepcjami wolności – pozytywną i negatywną […]. Właśnie ta „pozytywna” koncepcja wolności: nie wolność od, ale wolność do – do prowadzenia jednego przepisanego sposobu życia – zwolennikom „negatywnego” pojęcia jawi się zazwyczaj jako zwodnicza maska brutalnej tyranii.

I. Berlin, Cztery eseje o wolności, Warszawa 1994, s. 190–191.

Polecenie

1 punkt

Uzasadnij, że poglądy dotyczące praw i wolności człowieka przedstawione w tekstach 1. i 2. są zbieżne.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

W tekście 2. jest mowa o zasadniczej różnicy między wolnością pozytywną i negatywną, przy tym tej pierwszej ("wolności do") autor się obawia. Z kolei w tekście 1. zastosowano nieco inną leksykę, zauważono napięcie między prawami wolnościowymi a socjalnymi i wskazano, że te drugie mogą dawać możliwość ingerowania władzy w prawa wolnościowe.

Schemat punktowania

1 pkt

sformułowanie poprawnego uzasadnienia.

0 pkt

inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.