Zadanie 6.2, matura czerwiec 2024, wiedza o społeczeństwie rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
O jednym ze spojrzeń na funkcjonowanie człowieka
Rodzimy się w danym miejscu i czasie, w kulturze, która w dużym stopniu określa sposób postrzegania przez nas realności, nasze obyczaje i reakcje. Liczba w pełni racjonalnych wyborów, które podejmujemy w trakcie naszej egzystencji, jest mocno ograniczona. […] I tak być musi, gdyż w innym wypadku nie moglibyśmy funkcjonować. Instynkty, które determinują reakcje zwierzęcia, w przypadku człowieka zastąpione są w dużej mierze przez cywilizacyjne nawyki. […]
Cywilizacja, czyli kultura, to wielopokoleniowy proces, który formuje nas, ale na który w sensie indywidualnym wpływ mamy znikomy. Występuje ona w konkretnych odmianach; najbliższe człowiekowi kulturowe środowisko współcześnie określane jest przez jego naród.
[…] Epoka nowoczesna, wraz z gwałtownym rozwojem cywilizacji materialnej, postawę [buntu] wprowadziła do centrum naszej kultury. […] Dominującą obecnie ideologię […] określić możemy jako doktrynę emancypacji. Emancypacja jest słowem kluczem, fetyszem współczesności. [Głosi ona], że ludzie dowolnie mogą ukształtować siebie samych i świat. Posiadamy jakoby samostwarzające się kompetencje, a rzeczywistość wokoło to bierna materia czekająca na formy, które jej nadamy. Takie podejście zakładać musi, że człowieka niewoli jakakolwiek tożsamość. I to prawda. Wszystko, co nadaje istnieniu formę, stanowi równocześnie jego ograniczenie. [Ideolodzy emancypacji] nie przejmują się tym. […] Upajają się wizją niszczenia złego porządku, a więc tradycyjnej, istniejącej cywilizacji. Po jej likwidacji z poczwarki obecnego człowieka ma się wykluć motyl przyszłego idealnego istnienia.
B. Wildstein, Polska na mapie kulturowej wojny, „Sieci” 2020, nr 46, s. 68–69.
Polecenie
1 punktSformułuj dwa argumenty uzasadniające tezę, że autor w przytoczonym tekście nie utożsamia się z postawami związanymi z ideologią liberalną.
•
•
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Typ 1.: Autor niechętnie odnosi się do "emancypacji" określanej jako "fetysz współczesności" – inaczej niż ta doktryna, nie uznaje on, że ludzie mogą dowolnie ukształtować siebie samych i świat.
Typ 2.: Ideologów emancypacji autor określa jako upajających się wizją niszczenia tradycji.
Typ 3.: Autor podkreśla, że to kultura, naród, tradycja wpływają w większym stopniu na człowieka niż jego racjonalność.
Schemat punktowania
sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.