Zadanie 22, matura czerwiec 2024, wiedza o społeczeństwie rozszerzona

7 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

7 punktów

Materiał 1. Fragment ustawy obowiązującej w Rzeczypospolitej Polskiej

Art. 17. Realizacja prawa osób należących do mniejszości do nauki języka mniejszości lub w języku mniejszości, a także prawa tych osób do nauki historii i kultury mniejszości odbywa się na zasadach i w trybie określonych w ustawie […] o systemie oświaty […].

Art. 18. 1. Organy władzy publicznej są obowiązane podejmować odpowiednie środki w celu wspierania:

1) działalności zmierzającej do ochrony, zachowania i rozwoju tożsamości kulturowej mniejszości;

2) integracji obywatelskiej i społecznej.

2. Środkami, o których mowa w ust. 1, mogą być w szczególności dotacje celowe lub podmiotowe […].

4. Środkami, o których mowa w ust. 1, mogą być również środki przekazywane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego organizacjom i instytucjom, realizującym zadania służące ochronie, zachowaniu i rozwojowi tożsamości kulturowej mniejszości lub integracji obywatelskiej i społecznej.

5. Dotacje podmiotowe, o których mowa w ust. 2, mogą otrzymywać organizacje mniejszości lub mające istotne znaczenie dla kultury mniejszości instytucje kulturalne.

Dz.U. 2005, nr 17, poz. 141, z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).

Materiał 2. Tekst publicystyczny o Wietnamczykach w Polsce

Pierwsi obywatele Wietnamu, którzy przyjechali studiować w naszym kraju, pojawili się na początku lat 50-tych [XX wieku], w odpowiedzi Polski na apel ONZ o udzielenie pomocy edukacyjnej krajom rozwijającym się. […] Polska była więc dla przybyszów z Wietnamu krajem atrakcyjnym, do którego jechali[,] wiedząc, że będą mile widziani. Obraz Wietnamczyka w Polsce kształtował się jako obraz osoby zdolnej, pracowitej, uprzejmej i spokojnej. Studenci ci po ukończeniu nauki zobowiązani byli do powrotu do kraju, jednak wielu z nich pozostało w Polsce i tu zakładało swoje rodziny (niejednokrotnie z obywatelami polskimi), rozpoczynało także pracę i wychowywało swoje dzieci. Dziś to oni – dobrze wykształceni [i dobrze] usytuowani materialnie, absolwenci polskich uczelni tworzą elitę wietnamskiej diaspory w Polsce. […]

[W latach 90. ubiegłego wieku] możemy mówić o drugiej fali imigracji Wietnamczyków do Polski, której rozkwit przypada na lata 1994–1997. […] W chwili obecnej nie jesteśmy w stanie określić dokładnej liczby migrantów wietnamskich zamieszkujących na stałe w Polsce. […] Różne źródła wskazują na liczbę od 20 000 do nawet 40 000 osób. […] Diaspora wietnamska zamieszkuje przeważnie w dużych miastach, takich jak Warszawa, gdzie skupia się ok. 2/3 ogółu, dalej można wymienić[:] Łódź, Szczecin, Gdańsk, Kraków, Wrocław i Zieloną Górę. Społeczność ta jest zróżnicowana pod względem wieku, wykształcenia, religii, jednak nie przeszkadza jej to w tworzeniu dość hermetycznego środowiska […].

Starsi migranci, pomimo zamieszkiwania w Polsce już kilka lub kilkanaście lat, jak i osoby zróżnicowane wiekowo, których pobyt nie przekracza jednego roku, znają tylko podstawowe słowa w języku polskim. Sytuacja jest inna w przypadku osób w średnim i młodym wieku, które często, wykształcone w polskich szkołach, operują językiem polskim w niemniejszym stopniu niż językiem ojczystym. […]

Obok wietnamskiej pagody na warszawskiej Pradze znajdowało się także centrum kultury wietnamskiej. Budowa oraz utrzymanie obu obiektów powstały z funduszy prywatnych jednego z zamożnych migrantów […].

P. Staniszewska, Kultura i życie religijne migrantów wietnamskich w Polsce, „Nurt SVD” 2012, nr 46, s. 84–92.

Jako osoba reprezentująca organizację Wietnamczyków w Polsce przygotuj wystąpienie na temat funkcjonowania tej grupy mniejszościowej. Z wykorzystaniem obu materiałów w tym wystąpieniu:

– przedstaw – odnosząc się do ustawowego definiowania – argumenty za uznaniem Wietnamczyków będących obywatelami polskimi za mniejszość (właściwego typu) oraz zgłoś postulat korekty jednego z ustawowych warunków uzyskania takiego statusu;

– przedstaw – wynikające z praw człowieka – możliwości działań członków grupy mniejszościowej Wietnamczyków na rzecz zachowania własnej tożsamości kulturowej oraz uzasadnij, że uzyskanie statusu mniejszości właściwego typu gwarantowałoby większą ochronę tej tożsamości w przypadku dzieci i młodzieży;

– zaproponuj działania organizacji (którą reprezentujesz) na rzecz: rozwoju tożsamości kulturowej grupy mniejszościowej Wietnamczyków oraz integracji społecznej i obywatelskiej – działania możliwe po uzyskaniu przez tę grupę statusu mniejszości właściwego typu.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowa odpowiedź:

Jako reprezentantka stowarzyszenia Wietnamczyków w Polsce, chciałabym podkreślić, że przedstawiciele tej etniczności pojawiali się w naszym kraju od początku lat 50. XX wieku, na ogół w związku ze studiami. Wielu z nas pozostało w Polsce i tu zakładało swoje rodziny, rozpoczynało także pracę i wychowywało swoje dzieci. Dziś oni, my – ich potomkowie – jesteśmy obywatelami Polski o mniejszościowym, niepolskim pochodzeniu etnicznym. Akulturacja większości z nas nie jest tożsama z asymilacją – odróżniamy się w sposób istotny od większości obywateli Polski językiem, kulturą i tradycją, które nie zatraciły charakteru wietnamskiego. Dążymy także do ich zachowania. Zarówno dawni migranci i ich potomkowie, jak i Wietnamczycy – przedstawiciele migracji z okresu III RP mają świadomość własnej historycznej wspólnoty narodowej, są ukierunkowani na jej wyrażanie i ochronę.

Ubiegamy się jako organizacja o przyznanie Wietnamczykom statusu mniejszości narodowej (jako że naród wietnamski ma własne państwo). Postulujemy zatem, by w odpowiedniej ustawie zmienić przepis o konieczności zamieszkiwania Polski przez minimum 100 lat na lat 70. Uzyskanie tego statusu pozwoliłoby wzmocnić nie tylko tożsamość naszej grupy mniejszościowej, ale i działać na rzecz integracji obywatelskiej i akulturacji do polskości tych przedstawicieli naszej grupy, którzy nie mówią lub słabo mówią w języku polskim.

Status mniejszości narodowej umożliwiałby wprowadzenie do kilku szkół lub jednej szkoły w każdym większym mieście, gdzie nasza grupa mieszka (Warszawa, Łódź, Szczecin, Gdańsk, Kraków, Wrocław i Zielona Góra), nauki języka mniejszości oraz nauki historii i kultury naszej mniejszości. Z pewnością sprzyjałoby to umocnieniu używania literackiej formy naszego języka oraz dało nam większe poczucie świadomości historycznej. Bez statusu mniejszości narodowej staramy się chronić własną tożsamość, wychowywać dzieci w naszej, wietnamskiej kulturze. Mamy stowarzyszenia czy ośrodki kulturalne – przypomnijmy, że obok wietnamskiej pagody na warszawskiej Pradze znajdowało się także centrum kultury wietnamskiej, ale budowa oraz utrzymanie obu obiektów powstały z funduszy prywatnych. Korzystamy zatem z klasycznych uprawnień wynikających z praw i wolności człowieka.

Uważamy jednak, że jako wieloletni obywatele Polski powinniśmy korzystać ze swoistej akcji afirmatywnej, którą państwo polskie – w zgodzie z normami prawa wewnętrznego i międzynarodowego – daje mniejszościom narodowym i etnicznym. Przyznanie statusu mniejszości narodowej umożliwiłoby także uzyskanie dotacji podmiotowych i celowych dla naszej organizacji, a mamy wiele pomysłów na rzecz ochrony, zachowania i rozwoju tożsamości kulturowej polskich Wietnamczyków, a także na rzecz integracji obywatelskiej i społecznej. Wydaje się, że organizacja dni kultury wietnamskiej realizowałaby oba cele – zarówno rozwijałaby tożsamość polskich Wietnamczyków, jak i poprzez pokazanie tejże kultury obywatelom Polski z większości etnicznej (oraz innych niż wietnamska narodowości mniejszościowych) pozwalałaby na lepsze zrozumienie naszej kultury, a co za tym idzie – dawała integrację. Podobnie dwoistą rolę (także z uwagi na słabszą znajomość języka polskiego przez tych z nas, którzy nie uczyli się w polskiej szkole) mogłoby wypełniać czasopismo naszej mniejszości, w którym wszelkie teksty byłyby dwujęzyczne – polskie i wietnamskie. A to tylko dwa z naszych pomysłów.

Schemat punktowania

7 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.

6 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym – częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.

5 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym – częściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni i z dwoma – częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.

4 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze i logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z dwoma – częściowo.

3 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym – częściowo.

2 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.

1 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.

0 pkt

rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.

Aspekty tematu:

1) przedstawienie – z odniesieniem do ustawowego definiowania – argumentów za uznaniem Wietnamczyków będących obywatelami polskimi za mniejszość narodową oraz zgłoszenie postulatu korekty jednego z ustawowych warunków uzyskania takiego statusu;

2) przedstawienie – wynikających z praw człowieka – możliwości działań członków grupy mniejszościowej Wietnamczyków na rzecz zachowania własnej tożsamości kulturowej oraz uzasadnienie, że uzyskanie statusu mniejszości narodowej gwarantowałoby większą ochronę tej tożsamości w przypadku dzieci i młodzieży;

3) przedstawienie propozycji działań organizacji (w której reprezentanta wcielił się zdający) na rzecz: rozwoju tożsamości kulturowej grupy mniejszościowej Wietnamczyków oraz integracji społecznej i obywatelskiej – działań możliwych po uzyskaniu przez tę grupę statusu mniejszości narodowej.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.