Zadanie 19, matura czerwiec 2026, wiedza o społeczeństwie rozszerzona

7 pktotwarteśrednie (szac.)Czerwiec 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

7 punktów

Wykres 1. Ludność według ekonomicznych grup wieku

skumulowany wykres słupkowy – udział ludności w wieku przedprodukcyjnym (0–17 lat), produkcyjnym (18–59/64 lata) i poprodukcyjnym (60/65 lat i więcej) w latach 1990, 2000, 2010, 2020 i 2022, w procentachPowiększ
skumulowany wykres słupkowy – udział ludności w wieku przedprodukcyjnym (0–17 lat), produkcyjnym (18–59/64 lata) i poprodukcyjnym (60/65 lat i więcej) w latach 1990, 2000, 2010, 2020 i 2022, w procentach

Polska w liczbach 2023, stat.gov.pl

Wykres 2. Współczynnik obciążenia demograficznego z podziałem na grupy – liczba osób w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym

poziomy wykres słupkowy – liczba osób w wieku przedprodukcyjnym (0–17 lat) i poprodukcyjnym (60/65 lat i więcej) na 100 osób w wieku produkcyjnym w 2022 r. (stan w dniu 31 grudnia) i w 2050 r. (prognoza)Powiększ
poziomy wykres słupkowy – liczba osób w wieku przedprodukcyjnym (0–17 lat) i poprodukcyjnym (60/65 lat i więcej) na 100 osób w wieku produkcyjnym w 2022 r. (stan w dniu 31 grudnia) i w 2050 r. (prognoza)

Polska w liczbach 2023, stat.gov.pl

O problemach demograficznych polskiego społeczeństwa

Badania demograficzne pokazują, że największy wpływ na dynamikę i poziom starzenia się społeczeństwa ma natężenie urodzeń. Duży udział liczby urodzeń przyczynia się do wzrostu udziału dzieci w strukturze populacji, a co za tym idzie – do „odmładzania się” społeczeństwa. Od ponad 20 lat obserwujemy tymczasem w Polsce spadek liczby urodzeń, który prowadzi do zmniejszenia udziału najmłodszych grup wiekowych, proporcjonalnego wzrostu udziału roczników najstarszych, a tym samym do podwyższenia średniego wieku ludności. Podnosi się też wiek, w którym kobiety decydują się na urodzenie pierwszego dziecka. Powody to m.in. dłuższy okres nauki i większa aktywność zawodowa kobiet. […] Na zjawisko starzenia się ludności wpływa pośrednio szereg czynników, jak np. poziom zamożności społeczeństwa, promowany model rodziny, aktywność zawodowa kobiet, poziom opieki społecznej i ochrony zdrowia, wykształcenie ludności oraz polityka społeczna państwa. Proces starzenia się ma więc nie tylko wymiar demograficzny, ale także ekonomiczny i społeczny. Wymusza to działania ze strony państwa w zakresie dostosowania infrastruktury i nakładów finansowych na różne dziedziny życia społeczno-gospodarczego.

A. Dragan, Starzenie się społeczeństwa polskiego i jego skutki, Kancelaria Senatu Warszawa 2011, Biuro Analiz i Dokumentacji, Opracowania Tematyczne, OT–601, s. 3–4.

Scharakteryzuj sytuację demograficzną Polski. W swojej pracy uwzględnij:

– przyczyny zmian struktury demograficznej ludności Polski

– negatywne konsekwencje tych zmian dla społeczeństwa polskiego

– negatywne konsekwencje tych zmian dla gospodarki polskiej.

Skorzystaj z zamieszczonych materiałów źródłowych.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowa odpowiedź

Polska, podobnie jak inne kraje europejskie, od wielu lat przechodzi niekorzystne zmiany demograficzne. Ich wyrazem są starzenie się społeczeństwa i niska liczba urodzeń, co prowadzi do spadku liczby ludności w naszym państwie.

Zmniejszająca się liczba osób w wieku produkcyjnym ma kilka przyczyn. Wcześniej w znacznym stopniu spowodowana wyjazdami za pracą poza granice kraju (zwłaszcza po przystąpieniu Polski do UE), a obecnie – zmianą modelu rodziny (kobiety rodzą coraz mniej dzieci) oraz ze względu na większe znaczenie uzyskania odpowiedniej edukacji umożliwiającej podążanie wybraną ścieżką kariery zawodowej (przekłada się to na późniejsze zakładanie rodzin i ich zmniejszoną dzietność).

Skutkiem tego populacja nie podlega odnawianiu się w stopniu wystarczającym, a co za tym idzie – zwiększa się procentowy udział w społeczeństwie osób w wieku poprodukcyjnym (więcej osób starszych w społeczeństwie). Powoduje to większe obciążenie i koszty systemów opieki społecznej i zdrowotnej.

Wyraźny spadek ludności składającej się na grupę osób w wieku produkcyjnym może skutkować zmniejszeniem produktywności gospodarki, choćby ze względu na problem braku pracowników, a co za tym idzie – utrzymywaniem wzrostu gospodarczego. Większa liczba osób w wieku poprodukcyjnym oznacza też ciągły wzrost kosztów świadczeń emerytalnych, co w przyszłości może prowadzić do wzrostu obciążeń podatkowych osób pracujących i wzrostu kosztów ich życia.

Wydaje się, że w obecnym stanie rzeczy zwiększenie przyrostu naturalnego jest niemożliwe, w związku z tym jedynym sposobem poprawy sytuacji jest przyjmowanie osób w wieku produkcyjnym z innych krajów.

Schemat punktowania

7 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.

6 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym – częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.

5 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym – częściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni i z dwoma – częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.

4 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze i logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z dwoma – częściowo.

3 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym – częściowo.

2 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.

1 pkt

rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.

0 pkt

odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Aspekty tematu:

1) przedstawienie przyczyn zmian struktury demograficznej Polski

2) przedstawienie negatywnych konsekwencji tych zmian dla społeczeństwa polskiego

3) przedstawienie negatywnych konsekwencji tych zmian dla gospodarki polskiej.

Komentarz. Aspekty tematu wymagane do pełnej realizacji: 1) przedstawienie przyczyn zmian struktury demograficznej Polski; 2) przedstawienie negatywnych konsekwencji tych zmian dla społeczeństwa polskiego; 3) przedstawienie negatywnych konsekwencji tych zmian dla gospodarki polskiej.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.