Zadanie 18.3, matura czerwiec 2025, biologia rozszerzona

1 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Mukopolisacharydoza typu II (MPS II) to rzadka genetyczna choroba metaboliczna. Ta choroba jest dziedziczona w sposób recesywny, sprzężony z płcią. Przyczyną MPS II jest niedobór aktywności sulfatazy-L-iduronianu, jednego z enzymów lizosomalnych. Prowadzi to do zaburzenia rozkładu mukopolisacharydów i do gromadzenia się nierozłożonych substratów, czego konsekwencją stają się patologiczne zmiany w obrębie komórek i tkanek. Choroba ma charakter postępujący i znacznie skraca długość życia. Na MPS II chorują prawie wyłącznie chłopcy. Na poniższym rodowodzie przedstawiono historię rodziny, w której zdiagnozowano MPS II.

rodowód trzech pokoleń. Legenda: pusty kwadrat - zdrowy mężczyzna, czarny kwadrat - chory mężczyzna, kółko - zdrowa kobieta. Pokolenie I: zdrowa kobieta I.1 w związku ze zdrowym mężczyzną I.2. Ich dzieci to trzy zdrowe kobiety: II.1, II.2 i II.3. Kobieta II.2 ma jednego syna - zdrowego mężczyznę III.1. Kobieta II.3 jest w związku ze zdrowym mężczyzną II.4; ich dzieci to zdrowa kobieta III.2, zdrowy mężczyzna III.3 oraz chory mężczyzna III.4Powiększ
rodowód trzech pokoleń. Legenda: pusty kwadrat - zdrowy mężczyzna, czarny kwadrat - chory mężczyzna, kółko - zdrowa kobieta. Pokolenie I: zdrowa kobieta I.1 w związku ze zdrowym mężczyzną I.2. Ich dzieci to trzy zdrowe kobiety: II.1, II.2 i II.3. Kobieta II.2 ma jednego syna - zdrowego mężczyznę III.1. Kobieta II.3 jest w związku ze zdrowym mężczyzną II.4; ich dzieci to zdrowa kobieta III.2, zdrowy mężczyzna III.3 oraz chory mężczyzna III.4

Osoby chore na MPS II mogą być leczone za pomocą idursulfazy, która jest otrzymywana z hodowli genetycznie zmodyfikowanych komórek ludzkich. Idursulfaza jest substytutem naturalnego enzymu. Terapia polega na dożylnym podawaniu pacjentom idursulfazy, co prowadzi do spowolnienia rozwoju choroby i do złagodzenia jej objawów.

Na podstawie: G.N. Wilson, Hunter Syndrome (Mucopolysaccharidosis II): Diagnosis, Genetic Testing, Treatment, and Referral, „Consultant 360. Multidisciplinary Medical Information Network” 14(5), 2015 (consultant360.com); M. Rachtan, Program The Hunters […], „Puls Medycyny”, 2020 (pulsmedycyny.pl).

Polecenie

Wyjaśnij, dlaczego nie ma mężczyzn będących nosicielami MPS II, mimo że allel warunkujący MPS II jest allelem recesywnym.

Korepetytor AI

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

3 rozmowy · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Odpowiedz i oceń, jak poszło. Klucz odsłoń dopiero, gdy masz swoją odpowiedź.

Zanim porównasz z kluczem

Jak poszło Ci z tym zadaniem?

Zaloguj się, żeby zapisać ocenę i wrócić do zadania później.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanieKlucz i punktacja

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowe odpowiedzi

- U osób płci męskiej obecność jednego allelu recesywnego położonego na chromosomie X prowadzi do wystąpienia objawów choroby, ponieważ mężczyźni nie mają drugiego chromosomu X.

- Allel recesywny warunkujący MPS II jest położony na chromosomie X, a mężczyźni mają tylko jeden chromosom X, a więc taki allel zawsze się ujawni.

- Mutacja tego genu zawsze ujawnia się u osób płci męskiej, ponieważ na drugim chromosomie płci - na chromosomie Y - nie ma odpowiedniego locus, w którym mógłby się znajdować allel dominujący, maskujący allel recesywny.

Schemat punktowania

1 pkt

za poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do sprzężenia z płcią genu warunkującego MPS II ORAZ do występowania u mężczyzn tylko jednego chromosomu X.

0 pkt

za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.