Matura z biologii, czerwiec 2025

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Z centrum układu porfirynowego hemu jest związany atom A. sodu. B. fluoru. C. jodu. D. żelaza.

Wyjaśnij, dlaczego we wnętrzu cząsteczki mioglobiny znajdują się niemal wyłącznie reszty aminokwasowe z podstawnikami niepolarnymi. W odpowiedzi uwzględnij środowisko formowania się struktury przestrzennej tego białka.

Do której grupy związków organicznych należy ATP? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. cukry B. lipidy C. nukleotydy D. aminokwasy

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące ATP są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. W cząsteczce ATP występują dwa wiązania „wysokoenergetyczne”. P F 2. Energia uwalniana podczas hydrolizy ATP równa się…

Uzupełnij tabelę - podaj nazwy struktur oznaczonych na fotografiach literami A i B oraz rozstrzygnij, czy w tych strukturach są obecne błony i rybosomy. Struktura Nazwa struktury (siateczka śródplazmatyczna szorstka / aparat Golgiego) Obecność w strukturze…

Wyjaśnij, na czym polega współdziałanie siateczki śródplazmatycznej szorstkiej i aparatu Golgiego w wytwarzaniu białek przeznaczonych do wydzielenia poza komórkę.

Uzasadnij, że okrzemki nie należą do królestwa roślin - porównaj dwie wymienione w tekście cechy budowy komórek okrzemek z cechami budowy komórek roślin.

Wyjaśnij, w jaki sposób okrzemki przyczyniają się do natleniania wody. W odpowiedzi uwzględnij budowę komórki i metabolizm okrzemek.

Na poniższej mikrofotografii (A) oraz na rysunku (B) przedstawiono budowę protista - eugleny (Euglena gracilis). Mikrofotografię A wykonano z użyciem mikroskopu świetlnego. Rysunek B wykonano na podstawie tej mikrofotografii. Na podstawie: E.P. Solomon i in.,…

Określ, który element (1.-5.) budowy morfologicznej kwiatu dwulistnika muszego naśladuje czułki, a który - odwłok samicy niestylaka wąsala. Wpisz właściwe numery w odpowiednie miejsca. czułki: .................................. odwłok:…

Wyjaśnij, na czym polega następująca adaptacja: Zapylone kwiaty dwulistnika muszego mają zapach taki jak zapłodnione samice błonkówek.

Uzasadnij, że usuwanie krzewów i drzew ze stanowisk występowania dwulistnika muszego prowadzi do zwiększenia liczebności populacji tego gatunku.

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące wyników przedstawionego doświadczenia są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. Wszystkie wyniki pomiarów zawartości wapnia w okresie suszy były takie same. P F 2.…

Podaj jedną cechę fizjologiczną i jedną cechę anatomiczną parolista krzaczastego stanowiące adaptacje do niedoboru wody oraz wyjaśnij, na czym polega każda z tych adaptacji. Cecha fizjologiczna:…

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1. albo 2. Transport jonów z roztworu glebowego do komórek korzenia odbywa się A. na zasadzie osmozy, B. z udziałem białek przenośnikowych, ponieważ 1. jony muszą przejść przez błony komórkowe, a…

Wyjaśnij, na czym polega współdziałanie mięśni i płynu wypełniającego pseudocelomę podczas ruchu nicieni.

Oceń, w których z opisanych przypadków jest możliwe otrzymanie potomstwa zróżnicowanego genetycznie. Zaznacz T (tak), jeśli jest możliwe otrzymanie zróżnicowanego genetycznie potomstwa, albo N (nie) - jeśli takiej możliwości nie ma. 1. Diploidalny osobnik…

Uzupełnij tabelę - podaj nazwy oraz określ funkcje błon płodowych oznaczonych na schemacie literami A i B. Oznaczenie Nazwa błony płodowej (kosmówka / omocznia / owodnia) Funkcja błony płodowej A B

Wykaż, że obecność owodni w jajach owodniowców jest adaptacją do składania jaj w środowisku lądowym.

Uzupełnij tabelę - spośród kości szkieletu człowieka oznaczonych 1.-6. wybierz i zapisz numery tych dwóch, które wchodzą w skład obręczy barkowej, oraz podaj nazwy tych kości. Nr z ilustracji Nazwa

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2. Na rysunku literą X oznaczono A. ścięgno, B. więzadło, które 1. jest przedłużeniem mięśnia i stanowi jego przyczep do kości. 2. łączy kości i stabilizuje ich układ.

Do każdej z wymienionych poniżej zastawek przyporządkuj właściwy numer z powyższego rysunku (1.-4.). zastawka trójdzielna - ............. zastawka, przez którą krew się dostaje z serca do obiegu małego - ..............

Rozstrzygnij, czy serce przedstawione na powyższym rysunku jest w stanie skurczu komór, czy - ich napełniania, oraz podaj nazwę tętnicy bezpośrednio połączonej z lewą komorą serca i tętnicy bezpośrednio połączonej z prawą komorą serca. Stan serca (skurcz komór…

Na podstawie przedstawionych wyników badania sformułuj wniosek na temat wpływu infekcji ChPV na szczelność naczyń włosowatych mózgu myszy.

Spośród poniższych struktur mózgowia człowieka wybierz i zaznacz te dwie, które są gruczołami wewnątrzwydzielniczymi. A. szyszynka B. wzgórze C. przysadka mózgowa D. móżdżek E. hipokamp

Wykaż, że prawidłowa regulacja wydzielania wazopresyny wymaga miejscowego rozszczelnienia bariery krew - mózg w obrębie podwzgórza.

Wyjaśnij, dlaczego niedobór witaminy D prowadzi do rozwoju krzywicy - choroby układu kostnego.

Wyjaśnij, dlaczego u osób chorych na AIDS znacznie wzrasta ryzyko rozwoju gruźlicy w przypadku dotychczas uśpionego zakażenia prątkiem gruźlicy.

Wyjaśnij, dlaczego podawanie tylko jednego leku prowadzi najpierw do prawie całkowitego wyleczenia gruźlicy, a następnie - do jej nawrotu. W odpowiedzi uwzględnij mechanizm działania doboru naturalnego.

Określ wyniki testów przedstawionych na fotografiach I i II - podaj grupy krwi w układach ABO i Rh. Nr testu Układ ABO Układ Rh I II

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące grup krwi człowieka w układzie ABO są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. Osoby z grupą krwi O są uniwersalnymi biorcami krwi. P F 2. Grupa krwi w układzie ABO jest…

Określ, w jakim celu podczas elektroforezy do jednej ze studzienek wprowadza się próbę kontrolną - mieszaninę fragmentów DNA o znanych rozmiarach.

Rozstrzygnij, który prążek w próbie B - prążek X, Y czy Z - zawiera najkrótsze fragmenty DNA. Odpowiedź uzasadnij. Rozstrzygnięcie: .....................................................................................................................…

Na poniższym wykresie przedstawiono rozkład masy urodzeniowej noworodków człowieka oraz zależność ich umieralności od masy urodzeniowej. Na podstawie: E.P. Solomon i in., Biologia, Warszawa 2014. Uzupełnij poniższe zdania tak, aby w poprawny sposób opisywały…

Podaj oznaczenia wszystkich osób przedstawionych na powyższym rodowodzie, które są na pewno bezobjawowymi nosicielami genu warunkującego MPS II. Przyjmij założenie, że mutacje są tylko dziedziczone i nie powstają de novo.

Uzasadnij, że terapia MPS II za pomocą idursulfazy nie jest terapią genową. W odpowiedzi porównaj terapię genową do terapii idursulfazą.

Wyjaśnij, dlaczego nie ma mężczyzn będących nosicielami MPS II, mimo że allel warunkujący MPS II jest allelem recesywnym.

Lizosomy to organella, w których znajduje się około 50 różnych enzymów - kwaśnych hydrolaz. Optimum działania tych enzymów jest przy pH 5. Lizosomy są otoczone pojedynczą błoną, w której znajduje się pompa protonowa ($\ce{H+}$-ATPaza). Na poniższym schemacie…

Na podstawie przedstawionych informacji oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące dziedziczenia umaszczenia u owczarków australijskich są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. Para psów: heterozygotyczna…

Skrzyżowano parę owczarków australijskich - czekoladową marmurkową samicę z czarnym jednolitym samcem. Każdy z owczarków był heterozygotą w jednym z dwóch loci warunkujących wygląd sierści: B albo M. Podaj genotypy osobników rodzicielskich z uwzględnieniem…

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące przeprowadzonych obserwacji są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. W zanieczyszczonym środowisku dominuje populacja ciemna, a w niezanieczyszczonym - jasna. P F 2.…

Uzasadnij, że opisana obserwacja jest dowodem na działanie doboru naturalnego, a nie - doboru sztucznego.

Opisz doświadczenie pozwalające na weryfikację hipotezy, że w zanieczyszczonym środowisku jasne owady częściej padają ofiarami drapieżników niż owady ciemne. W rozwiązaniu uwzględnij plan badania oraz sposób weryfikacji hipotezy.

Rozstrzygnij, czy przedstawione wyniki badań są zgodne z hipotezą o efekcie rozcieńczenia. Odpowiedź uzasadnij. Rozstrzygnięcie: ..................................................................................................................... Uzasadnienie:…

Na podstawie przedstawionych wyników badań sformułuj zależność między bogactwem gatunkowym roślin a bogactwem gatunkowym grzybów pasożytniczych.

Na podstawie przedstawionych informacji zapisz fragment sieci pokarmowej, w której są ze sobą powiązane wszystkie podane poniżej organizmy. koliberek rubinobrody milin amerykański kot domowy wywilżna karłowata orlik kanadyjski

Uzasadnij, że gromadzenie zapasów energetycznych w postaci trójglicerydów pozwala na ograniczenie wzrostu masy ciała w porównaniu z gromadzeniem glikogenu. Podaj dwa argumenty.