Zadanie 1.1
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Z centrum układu porfirynowego hemu jest związany atom A. sodu. B. fluoru. C. jodu. D. żelaza.
- Materiał graficzny
Matura z biologii, czerwiec 2025
W bazie 47 zadań z tego arkusza, razem 60 punktów, każde z kluczem CKE i schematem punktowania. Najwięcej zadań sprawdza: Dobór naturalny i jego rodzaje (5), Przykłady doboru naturalnego (oporność na antybiotyki) (4), System błon wewnątrzkomórkowych (3).
Dodaj cały arkusz do zestawuZadanie 1.2
Wyjaśnij, dlaczego we wnętrzu cząsteczki mioglobiny znajdują się niemal wyłącznie reszty aminokwasowe z podstawnikami niepolarnymi. W odpowiedzi uwzględnij środowisko formowania się struktury przestrzennej tego białka.
- Materiał graficzny
Zadanie 2.1
Do której grupy związków organicznych należy ATP? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. cukry B. lipidy C. nukleotydy D. aminokwasy
- Materiał graficzny
Zadanie 2.2
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące ATP są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 3.1
Uzupełnij tabelę - podaj nazwy struktur oznaczonych na fotografiach literami A i B oraz rozstrzygnij, czy w tych strukturach są obecne błony i rybosomy.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 3.2
Wyjaśnij, na czym polega współdziałanie siateczki śródplazmatycznej szorstkiej i aparatu Golgiego w wytwarzaniu białek przeznaczonych do wydzielenia poza komórkę.
- Materiał graficzny
Zadanie 4.1
Uzasadnij, że okrzemki nie należą do królestwa roślin - porównaj dwie wymienione w tekście cechy budowy komórek okrzemek z cechami budowy komórek roślin.
- Materiał graficzny
Zadanie 4.2
Wyjaśnij, w jaki sposób okrzemki przyczyniają się do natleniania wody. W odpowiedzi uwzględnij budowę komórki i metabolizm okrzemek.
- Materiał graficzny
Zadanie 5
Na poniższej mikrofotografii (A) oraz na rysunku (B) przedstawiono budowę protista - eugleny (Euglena gracilis). Mikrofotografię A wykonano z użyciem mikroskopu świetlnego. Rysunek B wykonano na podstawie tej mikrofotografii. Na podstawie: E.P. Solomon i in.,…
- Materiał graficzny
Zadanie 6.1
Określ, który element (1.-5.) budowy morfologicznej kwiatu dwulistnika muszego naśladuje czułki, a który - odwłok samicy niestylaka wąsala. Wpisz właściwe numery w odpowiednie miejsca. czułki: odwłok:…
- Materiał graficzny
Zadanie 6.2
Wyjaśnij, na czym polega następująca adaptacja: Zapylone kwiaty dwulistnika muszego mają zapach taki jak zapłodnione samice błonkówek.
- Materiał graficzny
Zadanie 6.3
Uzasadnij, że usuwanie krzewów i drzew ze stanowisk występowania dwulistnika muszego prowadzi do zwiększenia liczebności populacji tego gatunku.
- Materiał graficzny
Zadanie 7.1
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące wyników przedstawionego doświadczenia są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 7.2
Podaj jedną cechę fizjologiczną i jedną cechę anatomiczną parolista krzaczastego stanowiące adaptacje do niedoboru wody oraz wyjaśnij, na czym polega każda z tych adaptacji. Cecha fizjologiczna:…
- Materiał graficzny
Zadanie 7.3
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1. albo 2. Transport jonów z roztworu glebowego do komórek korzenia odbywa się A. na zasadzie osmozy, B. z udziałem białek przenośnikowych, ponieważ 1. jony muszą przejść przez błony komórkowe, a…
- Materiał graficzny
Zadanie 8.1
Wyjaśnij, na czym polega współdziałanie mięśni i płynu wypełniającego pseudocelomę podczas ruchu nicieni.
- Materiał graficzny
Zadanie 8.2
Oceń, w których z opisanych przypadków jest możliwe otrzymanie potomstwa zróżnicowanego genetycznie. Zaznacz T (tak), jeśli jest możliwe otrzymanie zróżnicowanego genetycznie potomstwa, albo N (nie) - jeśli takiej możliwości nie ma.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 9.1
Uzupełnij tabelę - podaj nazwy oraz określ funkcje błon płodowych oznaczonych na schemacie literami A i B.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 9.2
Wykaż, że obecność owodni w jajach owodniowców jest adaptacją do składania jaj w środowisku lądowym.
- Materiał graficzny
Zadanie 10.1
Uzupełnij tabelę - spośród kości szkieletu człowieka oznaczonych 1.-6. wybierz i zapisz numery tych dwóch, które wchodzą w skład obręczy barkowej, oraz podaj nazwy tych kości.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 10.2
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2. Na rysunku literą X oznaczono A. ścięgno, B. więzadło, które 1. jest przedłużeniem mięśnia i stanowi jego przyczep do kości. 2. łączy kości i stabilizuje ich układ.
- Materiał graficzny
Zadanie 11.1
Do każdej z wymienionych poniżej zastawek przyporządkuj właściwy numer z powyższego rysunku (1.-4.). zastawka trójdzielna - zastawka, przez którą krew się dostaje z serca do obiegu małego -
- Materiał graficzny
Zadanie 11.2
Rozstrzygnij, czy serce przedstawione na powyższym rysunku jest w stanie skurczu komór, czy - ich napełniania, oraz podaj nazwę tętnicy bezpośrednio połączonej z lewą komorą serca i tętnicy bezpośrednio połączonej z prawą komorą serca. Stan serca (skurcz komór…
- Materiał graficzny
Zadanie 12.1
Na podstawie przedstawionych wyników badania sformułuj wniosek na temat wpływu infekcji ChPV na szczelność naczyń włosowatych mózgu myszy.
- Materiał graficzny
Zadanie 12.2
Spośród poniższych struktur mózgowia człowieka wybierz i zaznacz te dwie, które są gruczołami wewnątrzwydzielniczymi. A. szyszynka B. wzgórze C. przysadka mózgowa D. móżdżek E. hipokamp
- Materiał graficzny
Zadanie 12.3
Wykaż, że prawidłowa regulacja wydzielania wazopresyny wymaga miejscowego rozszczelnienia bariery krew - mózg w obrębie podwzgórza.
- Materiał graficzny
Zadanie 13
Wyjaśnij, dlaczego niedobór witaminy D prowadzi do rozwoju krzywicy - choroby układu kostnego.
Zadanie 14.1
Wyjaśnij, dlaczego u osób chorych na AIDS znacznie wzrasta ryzyko rozwoju gruźlicy w przypadku dotychczas uśpionego zakażenia prątkiem gruźlicy.
Zadanie 14.2
Wyjaśnij, dlaczego podawanie tylko jednego leku prowadzi najpierw do prawie całkowitego wyleczenia gruźlicy, a następnie - do jej nawrotu. W odpowiedzi uwzględnij mechanizm działania doboru naturalnego.
Zadanie 15.1
Określ wyniki testów przedstawionych na fotografiach I i II - podaj grupy krwi w układach ABO i Rh.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 15.2
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące grup krwi człowieka w układzie ABO są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 16.1
Określ, w jakim celu podczas elektroforezy do jednej ze studzienek wprowadza się próbę kontrolną - mieszaninę fragmentów DNA o znanych rozmiarach.
- Materiał graficzny
Zadanie 16.2
Rozstrzygnij, który prążek w próbie B - prążek X, Y czy Z - zawiera najkrótsze fragmenty DNA. Odpowiedź uzasadnij. Rozstrzygnięcie:
- Materiał graficzny
Zadanie 17
Na poniższym wykresie przedstawiono rozkład masy urodzeniowej noworodków człowieka oraz zależność ich umieralności od masy urodzeniowej. Na podstawie: E.P. Solomon i in., Biologia, Warszawa 2014. Uzupełnij poniższe zdania tak, aby w poprawny sposób opisywały…
- Materiał graficzny
Zadanie 18.1
Podaj oznaczenia wszystkich osób przedstawionych na powyższym rodowodzie, które są na pewno bezobjawowymi nosicielami genu warunkującego MPS II. Przyjmij założenie, że mutacje są tylko dziedziczone i nie powstają de novo.
- Materiał graficzny
Zadanie 18.2
Uzasadnij, że terapia MPS II za pomocą idursulfazy nie jest terapią genową. W odpowiedzi porównaj terapię genową do terapii idursulfazą.
- Materiał graficzny
Zadanie 18.3
Wyjaśnij, dlaczego nie ma mężczyzn będących nosicielami MPS II, mimo że allel warunkujący MPS II jest allelem recesywnym.
- Materiał graficzny
Zadanie 18.4
Lizosomy to organella, w których znajduje się około 50 różnych enzymów - kwaśnych hydrolaz. Optimum działania tych enzymów jest przy pH 5. Lizosomy są otoczone pojedynczą błoną, w której znajduje się pompa protonowa (H+-ATPaza). Na poniższym schemacie…
- Materiał graficzny
Zadanie 19.1
Na podstawie przedstawionych informacji oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące dziedziczenia umaszczenia u owczarków australijskich są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 19.2
Skrzyżowano parę owczarków australijskich - czekoladową marmurkową samicę z czarnym jednolitym samcem. Każdy z owczarków był heterozygotą w jednym z dwóch loci warunkujących wygląd sierści: B albo M. Podaj genotypy osobników rodzicielskich z uwzględnieniem…
- Materiał graficzny
Zadanie 20.1
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące przeprowadzonych obserwacji są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 20.2
Uzasadnij, że opisana obserwacja jest dowodem na działanie doboru naturalnego, a nie - doboru sztucznego.
- Materiał graficzny
Zadanie 20.3
Opisz doświadczenie pozwalające na weryfikację hipotezy, że w zanieczyszczonym środowisku jasne owady częściej padają ofiarami drapieżników niż owady ciemne. W rozwiązaniu uwzględnij plan badania oraz sposób weryfikacji hipotezy.
- Materiał graficzny
Zadanie 21.1
Rozstrzygnij, czy przedstawione wyniki badań są zgodne z hipotezą o efekcie rozcieńczenia. Odpowiedź uzasadnij. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:…
- Materiał graficzny
Zadanie 21.2
Na podstawie przedstawionych wyników badań sformułuj zależność między bogactwem gatunkowym roślin a bogactwem gatunkowym grzybów pasożytniczych.
- Materiał graficzny
Zadanie 22.1
Na podstawie przedstawionych informacji zapisz fragment sieci pokarmowej, w której są ze sobą powiązane wszystkie podane poniżej organizmy. koliberek rubinobrody milin amerykański kot domowy wywilżna karłowata orlik kanadyjski
- Materiał graficzny
Zadanie 22.2
Uzasadnij, że gromadzenie zapasów energetycznych w postaci trójglicerydów pozwala na ograniczenie wzrostu masy ciała w porównaniu z gromadzeniem glikogenu. Podaj dwa argumenty.
- Materiał graficzny